پرش به محتوا

محرم (ماه): تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی حج
Salar (بحث | مشارکت‌ها)
Salar (بحث | مشارکت‌ها)
 
(۲۰ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''مُحَرَّمُ الحَرام''' یا '''مُحَرَّم''' یا '''ماه مُحَرَّم''' نخستین ماه سال هجری قمری<ref>مروج الذهب، ج۲، ص۱۸۸-۱۸۹.</ref> و یکی از [[ماه‌های حرام|چهار ماه حرام]] است.<ref>مجمع البیان، ج۵، ص۴۵.</ref> علت این نام‌گذاری، حرمت جنگ و خون‌ریزی در این ماه دانسته شده است.<ref>مروج الذهب، ج۲، ص۱۸۸.</ref> بر اساس شریعت اسلامی، جنگ و خون‌ریزی در این ماه ممنوع بوده<ref>منتهی المطلب، ج۱۴، ص۱۸.</ref> و این حرمت پیش از اسلام نیز رعایت می‌شده است.<ref>مجمع البیان، ج۵، ص۴۶.</ref>
'''مُحَرَّمُ الحَرام''' یا '''مُحَرَّم''' یا '''ماه مُحَرَّم''' نخستین ماه سال هجری قمری<ref>مروج الذهب، ج۲، ص۱۸۸-۱۸۹.</ref> و یکی از [[ماه‌های حرام|چهار ماه حرام]] است.<ref>مجمع البیان، ج۵، ص۴۵.</ref> علت این نام‌گذاری، حرمت جنگ و خون‌ریزی در این ماه دانسته شده است.<ref>مروج الذهب، ج۲، ص۱۸۸.</ref> بر اساس شریعت اسلامی، جنگ و خون‌ریزی در این ماه ممنوع بوده<ref>منتهی المطلب، ج۱۴، ص۱۸.</ref> و این حرمت پیش از اسلام نیز رعایت می‌شده است.<ref>مجمع البیان، ج۵، ص۴۶.</ref>


ماه محرم در فرهنگ شیعه ماه سوگواری برای امام حسین(ع) و یارانش است<ref>الارشاد، ج۲، ص۱۱۲.</ref> و شیعیان در دهه نخست این ماه با برپایی مجالس در مساجد و حسینیه‌ها به عزاداری می‌پردازند؛<ref>«تجلی آیین سوگواری ماه محرم در فرهنگ مردم ایران»، ص۱۰.</ref> ازجمله وقایع ماه محرم عبارتند از: شهادت [[امام حسین (ع)|امام حسین(ع)]] و یارانش در سال ۶۱ق، درگذشت [[ام سلمه]] از [[امهات المؤمنین|همسران پیامبر(ص)]]، آتش‌زدن کعبه در سال ۶۴ق، شهادت [[امام سجاد(ع)]] در سال ۹۴ق و تخریب [[آستان مقدس امامین عسکریین(ع)|حرم عسکریین(ع)]] در سال ۱۴۲۷ق اشاره کرد.
ماه محرم در فرهنگ شیعه ماه سوگواری برای [[امام حسین (ع)|امام حسین(ع)]] و یارانش است<ref>الارشاد، ج۲، ص۱۱۲.</ref> و [[شیعه|شیعیان]] در دهه نخست این ماه با برپایی مجالس در مساجد و حسینیه‌ها به عزاداری می‌پردازند؛<ref>«تجلی آیین سوگواری ماه محرم در فرهنگ مردم ایران»، ص۱۰.</ref> ازجمله دیگر وقایع ماه محرم عبارت است از: درگذشت [[ام سلمه]] از [[امهات المؤمنین|همسران پیامبر(ص)]]،دفن شهیدان [[کربلا]] توسط امام سجاد(ع) و جمعی از [[بنی‌اسد بن خزیمه|بنی اسد]] در سال ۶۱ق، آتش‌زدن کعبه در سال ۶۴ق توسط سپاه یزید، شهادت [[امام سجاد(ع)]] در سال ۹۴ق و تخریب [[آستان مقدس امامین عسکریین(ع)|حرم عسکریین(ع)]] در سال ۱۴۲۷ق.
====برخی وقایع ماه محرم====
====برخی وقایع ماه محرم====
* ۱؛ سال ۷ بعثت: آغاز محاصره اقتصادی [[اسلام|مسلمانان]] در [[شعب ابی‌طالب]] توسط [[قریش]]
* ۱؛ سال ۷ بعثت: آغاز محاصره اقتصادی [[اسلام|مسلمانان]] در [[شعب ابی‌طالب]] توسط [[قریش]]<ref>إمتاع الأسماع، ج۱، ص۴۴.</ref>
* ۱؛ ۸۱ق: درگذشت محمد بن حنفیه فرزند [[امام علی(ع)]] در [[مدینه]]
* ۱؛ ۸۱ق: درگذشت محمد بن حنفیه فرزند [[امام علی(ع)]] در [[مدینه]]<ref>وقایع الأیام، ص۲۲۰.</ref>
* ۲؛ ۶۱ق: ورود [[امام حسین (ع)|امام حسین(ع)]] با اهل بیت و اصحابش به [[کربلا]]
* ۲؛ ۶۱ق: ورود [[امام حسین (ع)|امام حسین(ع)]] با اهل بیت و اصحابش به [[کربلا]]<ref>تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۴۰۹؛ الارشاد، ج۲، ص۸۴.</ref>
* ۳؛ ۶۱ق: ورود عمر بن سعد با لشکریانش به [[کربلا]]
* ۲؛ ۶۱ق: نامه امام حسین(ع) به مردم [[کوفه]]<ref>الفتوح، ج۵، ص۸۳.</ref>
* ۴؛ ۶۱ق: فتوای شریح قاضی به کشتن [[امام حسین (ع)|امام حسین(ع)]]
* ۳؛ ۶۱ق: ورود عمر بن سعد با لشکریانش به [[کربلا]]<ref>تاریخ الطبری، ج۵، ص۴۰۹.</ref>
* ۵؛ ۶۱ق: اعزام سپاه ابن‌زیاد برای جلوگیری از حرکت مردم [[کوفه]] برای یاری [[امام حسین (ع)|امام حسین(ع)]]
* ۴؛ ۶۱ق: سخنان ابن زیاد علیه امام حسین(ع) در [[مسجد کوفه]]<ref>حوادث الایام، ص۲۱.</ref>
* ۵؛ ۶۱ق: اعزام سپاه ابن زیاد برای جلوگیری از حرکت مردم [[کوفه]] برای یاری [[امام حسین (ع)|امام حسین(ع)]]<ref>الطبقات الکبری، ج۱، ص۴۶۶.</ref>


* ۶؛ ۶۱ق: یاری‌طلبی حبیب بن مظاهر از [[بنی‌اسد بن خزیمه|قبیله بنی‌اسد]] برای کمک به [[امام حسین (ع)|امام حسین(ع)]] در واقعه [[کربلا]]
* ۶؛ ۶۱ق: یاری‌طلبی حبیب بن مظاهر از [[بنی‌اسد بن خزیمه|قبیله بنی‌اسد]] برای کمک به [[امام حسین (ع)|امام حسین(ع)]] در واقعه [[کربلا]]<ref>مقتل الحسین، ج۱، ص۳۴۵.</ref>
* ۷؛ ۶۱ق: بستن آب بر [[امام حسین (ع)|امام حسین]] و یارانش به دستور ابن زیاد
* ۷؛ ۶۱ق: بستن آب بر [[امام حسین (ع)|امام حسین]] و یارانش به دستور ابن زیاد<ref>الارشاد، ج۲، ص۸۶.</ref>
* ۹؛ ۶۱ق: روز تاسوعا، روز بزرگداشت [[عباس بن علی(ع)]]
* ۹؛ ۶۱ق: روز تاسوعا، روز بزرگداشت [[عباس بن علی(ع)]]<ref>فرهنگ سوگ شیعی، ص۱۱۰–۱۱۱.</ref>
* ۹؛ ۶۱ق: آمدن امان‌نامه برای فرزندان [[ام البنین|ام‌ البنین]] از سوی سپاه یزید<ref>تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۴۱۵.</ref>
* ۱۰؛ ۶۱ق: روز عاشورا، شهادت [[امام حسین (ع)|امام حسین]] و یارانش در [[کربلا]]<ref>الارشاد، ج۲، ص۱۱۲.</ref>
* ۱۰؛ ۶۱ق: روز عاشورا، شهادت [[امام حسین (ع)|امام حسین]] و یارانش در [[کربلا]]<ref>الارشاد، ج۲، ص۱۱۲.</ref>
* ۱۰؛ پس از سال ۶۱ق: وفات [[ام سلمه]]، [[امهات المؤمنین|همسر پیامبر]]
* ۱۰؛ پس از سال ۶۱ق: وفات [[ام سلمه|ام‌سلمه]]، [[امهات المؤمنین|همسر پیامبر]]<ref>سیر اعلام النبلاء، ،ج۲، ص۲۰۷.</ref>
* ۱۰؛ ۶۷ق: کشته شدن ابن زیاد به دست مختار ثقفی
* ۱۰؛ ۶۷ق: کشته شدن ابن زیاد به دست ابراهیم بن مالک اشتر، از فرماندهان لشکر [[مختار ثقفی]]<ref>البدایة و النهایة، ج۸، ص۳۱۰.</ref>
* ۱۱؛ ۶۱ق: حرکت کاروان اسیران [[کربلا]] به سوی [[کوفه]]
* ۱۱؛ ۶۱ق: حرکت کاروان اسیران [[کربلا]] به سوی [[کوفه]]
* ۱۲ یا ۱۳؛ ۶۱ق: دفن شهیدان [[کربلا]] توسط [[امام سجاد(ع)]] و جمعی از [[بنی‌اسد بن خزیمه|بنی اسد]]
* ۱۲ یا ۱۳؛ ۶۱ق: دفن شهیدان [[کربلا]] توسط [[امام سجاد(ع)]] و جمعی از [[بنی‌اسد بن خزیمه|بنی اسد]]
خط ۲۶: خط ۲۸:
* ۲۳؛ ۱۴۲۷ق: تخریب [[آستان مقدس امامین عسکریین(ع)|حرم عسکریین]] در [[سامراء|سامرا]] با مواد منفجره
* ۲۳؛ ۱۴۲۷ق: تخریب [[آستان مقدس امامین عسکریین(ع)|حرم عسکریین]] در [[سامراء|سامرا]] با مواد منفجره
* ۲۵؛ ۹۴/۹۵ق: شهادت [[امام سجاد(ع)]] بنا بر قولی.
* ۲۵؛ ۹۴/۹۵ق: شهادت [[امام سجاد(ع)]] بنا بر قولی.
* ۲۷؛ ۶۴ق: آتش گرفتن [[کعبه]] و تخریب بخشی از آن در حمله [[یزید بن معاویه|یزید]] به [[مکه]] و سپاه [[عبدالله بن زبیر]] <ref>وقایع الأیام، ص۳۰۶؛ أنساب الاشراف، ج۵، ص۳۳۸.</ref>
* ۲۷؛ ۶۴ق: آتش گرفتن [[کعبه]] و تخریب بخشی از آن در حمله لشکریان [[یزید بن معاویه|یزید]] به [[مکه]] و سپاه [[عبدالله بن زبیر]]<ref>وقایع الأیام، ص۳۰۶؛ أنساب الاشراف، ج۵، ص۳۳۸.</ref>
* ۲۹؛ ۶۱ق: ورود کاروان اسیران [[کربلا]] به شام
* ۲۹؛ ۶۱ق: ورود کاروان اسیران [[کربلا]] به شام
* محرم سال ۱۵ یا ۱۶ق: درگذشت ماریه قبطیه، [[امهات المؤمنین|همسر پیامبر]] و مادر [[ابراهیم بن محمد(ص)|ابراهیم]]
* محرم سال ۱۵ یا ۱۶ق: درگذشت ماریه قبطیه، [[امهات المؤمنین|همسر پیامبر]] و مادر [[ابراهیم بن محمد(ص)|ابراهیم]]
خط ۳۴: خط ۳۶:
{{منابع}}
{{منابع}}


* '''الارشاد''': محمد بن محمد مفید (شیخ مفید)؛ تصحیح مؤسسة آل‌البیت، قم، کنگره جهانی شیخ مفید، ۱۴۱۳ق.
* '''الارشاد''': محمد بن محمد مفید (شیخ مفید)، تصحیح مؤسسة آل‌البیت، قم، کنگره جهانی شیخ مفید، ۱۴۱۳ق.
* '''تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)''': محمد بن جریر طبری، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت، دارالتراث، ۱۹۶۷م.
* [https://ensani.ir/fa/article/314232/%D8%AA%D8%AC%D9%84%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D9%88%DA%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A7%DB%8C% «'''تجلی آیین سوگواری ماه محرم در فرهنگ مردم ایران (با تأکید بر مراسم پیشواز و سوگواره ها)'''»]: رقیه حاجی محمدیاری، در فصلنامه فرهنگ مردم ایران، شماره ۲۶، پاییز 1390ش.
* [https://ensani.ir/fa/article/314232/%D8%AA%D8%AC%D9%84%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D9%88%DA%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A7%DB%8C% «'''تجلی آیین سوگواری ماه محرم در فرهنگ مردم ایران (با تأکید بر مراسم پیشواز و سوگواره ها)'''»]: رقیه حاجی محمدیاری، در فصلنامه فرهنگ مردم ایران، شماره ۲۶، پاییز 1390ش.
* '''حوادث الایام؛ گاهشمار تاریخ شیعه''': سید مهدی مرعشی نجفی، با ترجمه: علی عطائی اصفهانی (نسخه الکترونیکی منتشر شده توسط مؤسسه فرهنگی-اسلامی شبکة الامامین الحسنین(ع)).
* [http://alhassanain.org/persian/?com=book&id=814 '''حوادث الایام: گاهشمار تاریخ شیعه''']: سید مهدی مرعشی نجفی، با ترجمه: علی عطائی اصفهانی (نسخه الکترونیکی منتشر شده توسط مؤسسه فرهنگی-اسلامی شبکة الامامین الحسنین(ع)).
* '''سیر اعلام النبلاء''': محمد ذهبی، به کوشش شعیب ارنؤوط و دیگران، بیروت، ۱۴۰۵ق.
* '''الطبقات الکبری''': محمد بن سعد بغدادی، تحقیق محمد بن صامل السلمی، طائف، مکتبة الصدیق، ۱۴۱۴ق.
* '''الفتوح''': محمد بن علی ابن‌اعثم، تحقیق علی شیری، بیروت، دارالأضواء، ۱۴۱۱ق-۱۹۹۱م.
* '''فرهنگ سوگ شیعی''': محسن‌حسام مظاهری، تهران، خیمه، ۱۳۹۵ش.
* '''مجمع البیان فی تفسیر القرآن''': فضل بن حسن  طبرسی، با تصحیح فضل الله یزدی طباطبایی و هاشم رسولی، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش.
* '''مجمع البیان فی تفسیر القرآن''': فضل بن حسن  طبرسی، با تصحیح فضل الله یزدی طباطبایی و هاشم رسولی، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش.
* '''مروج الذهب و معادن الجوهر''': علی بن حسین مسعودی، به تحقیق: اسعد داغر، قم، دار الهجرة، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق.
* '''مروج الذهب و معادن الجوهر''': علی بن حسین مسعودی، به تحقیق: اسعد داغر، قم، دار الهجرة، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق.
* '''منتهی المطلب فی تحقیق المذهب''': علامه حلی (حسن بن یوسف حلی)، مشهد، مجمع البحوث الإسلامیة، چاپ اول، ۱۴۱۲ق.
* '''مقتل الحسین(ع)''': موفق بن احمد خوارزمی، تحقیق و تعلیق محمد السماوی، قم، انوار الهدی، چاپ دوم، 1381ش/ 1423ق.
* '''منتهی المطلب فی تحقیق المذهب''': حسن بن یوسف حلی (علامه حلی)، مشهد، مجمع البحوث الإسلامیة، چاپ اول، ۱۴۱۲ق.
* '''وقایع الأیام''': عباس قمی، قم، نور مطاف، بی‌تا.


{{پایان}}
{{پایان}}

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۷ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۳۵

مُحَرَّمُ الحَرام یا مُحَرَّم یا ماه مُحَرَّم نخستین ماه سال هجری قمری[۱] و یکی از چهار ماه حرام است.[۲] علت این نام‌گذاری، حرمت جنگ و خون‌ریزی در این ماه دانسته شده است.[۳] بر اساس شریعت اسلامی، جنگ و خون‌ریزی در این ماه ممنوع بوده[۴] و این حرمت پیش از اسلام نیز رعایت می‌شده است.[۵]

ماه محرم در فرهنگ شیعه ماه سوگواری برای امام حسین(ع) و یارانش است[۶] و شیعیان در دهه نخست این ماه با برپایی مجالس در مساجد و حسینیه‌ها به عزاداری می‌پردازند؛[۷] ازجمله دیگر وقایع ماه محرم عبارت است از: درگذشت ام سلمه از همسران پیامبر(ص)،دفن شهیدان کربلا توسط امام سجاد(ع) و جمعی از بنی اسد در سال ۶۱ق، آتش‌زدن کعبه در سال ۶۴ق توسط سپاه یزید، شهادت امام سجاد(ع) در سال ۹۴ق و تخریب حرم عسکریین(ع) در سال ۱۴۲۷ق.

برخی وقایع ماه محرم[ویرایش | ویرایش مبدأ]

پانویس[ویرایش | ویرایش مبدأ]

  1. ↑ مروج الذهب، ج۲، ص۱۸۸-۱۸۹.
  2. ↑ مجمع البیان، ج۵، ص۴۵.
  3. ↑ مروج الذهب، ج۲، ص۱۸۸.
  4. ↑ منتهی المطلب، ج۱۴، ص۱۸.
  5. ↑ مجمع البیان، ج۵، ص۴۶.
  6. ↑ الارشاد، ج۲، ص۱۱۲.
  7. ↑ «تجلی آیین سوگواری ماه محرم در فرهنگ مردم ایران»، ص۱۰.
  8. ↑ إمتاع الأسماع، ج۱، ص۴۴.
  9. ↑ وقایع الأیام، ص۲۲۰.
  10. ↑ تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۴۰۹؛ الارشاد، ج۲، ص۸۴.
  11. ↑ الفتوح، ج۵، ص۸۳.
  12. ↑ تاریخ الطبری، ج۵، ص۴۰۹.
  13. ↑ حوادث الایام، ص۲۱.
  14. ↑ الطبقات الکبری، ج۱، ص۴۶۶.
  15. ↑ مقتل الحسین، ج۱، ص۳۴۵.
  16. ↑ الارشاد، ج۲، ص۸۶.
  17. ↑ فرهنگ سوگ شیعی، ص۱۱۰–۱۱۱.
  18. ↑ تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۴۱۵.
  19. ↑ الارشاد، ج۲، ص۱۱۲.
  20. ↑ سیر اعلام النبلاء، ،ج۲، ص۲۰۷.
  21. ↑ البدایة و النهایة، ج۸، ص۳۱۰.
  22. ↑ وقایع الأیام، ص۳۰۶؛ أنساب الاشراف، ج۵، ص۳۳۸.

منابع[ویرایش | ویرایش مبدأ]

  • الارشاد: محمد بن محمد مفید (شیخ مفید)، تصحیح مؤسسة آل‌البیت، قم، کنگره جهانی شیخ مفید، ۱۴۱۳ق.
  • تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری): محمد بن جریر طبری، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت، دارالتراث، ۱۹۶۷م.
  • «تجلی آیین سوگواری ماه محرم در فرهنگ مردم ایران (با تأکید بر مراسم پیشواز و سوگواره ها)»: رقیه حاجی محمدیاری، در فصلنامه فرهنگ مردم ایران، شماره ۲۶، پاییز 1390ش.
  • حوادث الایام: گاهشمار تاریخ شیعه: سید مهدی مرعشی نجفی، با ترجمه: علی عطائی اصفهانی (نسخه الکترونیکی منتشر شده توسط مؤسسه فرهنگی-اسلامی شبکة الامامین الحسنین(ع)).
  • سیر اعلام النبلاء: محمد ذهبی، به کوشش شعیب ارنؤوط و دیگران، بیروت، ۱۴۰۵ق.
  • الطبقات الکبری: محمد بن سعد بغدادی، تحقیق محمد بن صامل السلمی، طائف، مکتبة الصدیق، ۱۴۱۴ق.
  • الفتوح: محمد بن علی ابن‌اعثم، تحقیق علی شیری، بیروت، دارالأضواء، ۱۴۱۱ق-۱۹۹۱م.
  • فرهنگ سوگ شیعی: محسن‌حسام مظاهری، تهران، خیمه، ۱۳۹۵ش.
  • مجمع البیان فی تفسیر القرآن: فضل بن حسن طبرسی، با تصحیح فضل الله یزدی طباطبایی و هاشم رسولی، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش.
  • مروج الذهب و معادن الجوهر: علی بن حسین مسعودی، به تحقیق: اسعد داغر، قم، دار الهجرة، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق.
  • مقتل الحسین(ع): موفق بن احمد خوارزمی، تحقیق و تعلیق محمد السماوی، قم، انوار الهدی، چاپ دوم، 1381ش/ 1423ق.
  • منتهی المطلب فی تحقیق المذهب: حسن بن یوسف حلی (علامه حلی)، مشهد، مجمع البحوث الإسلامیة، چاپ اول، ۱۴۱۲ق.
  • وقایع الأیام: عباس قمی، قم، نور مطاف، بی‌تا.