محرم (ماه): تفاوت میان نسخهها
ظاهر
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| (۱۶ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''مُحَرَّمُ الحَرام''' یا '''مُحَرَّم''' یا '''ماه مُحَرَّم''' نخستین ماه سال هجری قمری<ref>مروج الذهب، ج۲، ص۱۸۸-۱۸۹.</ref> و یکی از [[ماههای حرام|چهار ماه حرام]] است.<ref>مجمع البیان، ج۵، ص۴۵.</ref> علت این نامگذاری، حرمت جنگ و خونریزی در این ماه دانسته شده است.<ref>مروج الذهب، ج۲، ص۱۸۸.</ref> بر اساس شریعت اسلامی، جنگ و خونریزی در این ماه ممنوع بوده<ref>منتهی المطلب، ج۱۴، ص۱۸.</ref> و این حرمت پیش از اسلام نیز رعایت میشده است.<ref>مجمع البیان، ج۵، ص۴۶.</ref> | '''مُحَرَّمُ الحَرام''' یا '''مُحَرَّم''' یا '''ماه مُحَرَّم''' نخستین ماه سال هجری قمری<ref>مروج الذهب، ج۲، ص۱۸۸-۱۸۹.</ref> و یکی از [[ماههای حرام|چهار ماه حرام]] است.<ref>مجمع البیان، ج۵، ص۴۵.</ref> علت این نامگذاری، حرمت جنگ و خونریزی در این ماه دانسته شده است.<ref>مروج الذهب، ج۲، ص۱۸۸.</ref> بر اساس شریعت اسلامی، جنگ و خونریزی در این ماه ممنوع بوده<ref>منتهی المطلب، ج۱۴، ص۱۸.</ref> و این حرمت پیش از اسلام نیز رعایت میشده است.<ref>مجمع البیان، ج۵، ص۴۶.</ref> | ||
ماه محرم در فرهنگ شیعه ماه سوگواری برای امام حسین(ع) و یارانش است<ref>الارشاد، ج۲، ص۱۱۲.</ref> و شیعیان در دهه نخست این ماه با برپایی مجالس در مساجد و حسینیهها به عزاداری میپردازند؛<ref>«تجلی آیین سوگواری ماه محرم در فرهنگ مردم ایران»، ص۱۰.</ref> ازجمله دیگر وقایع ماه محرم عبارت است از: درگذشت [[ام سلمه]] از [[امهات المؤمنین|همسران پیامبر(ص)]]،دفن شهیدان [[کربلا]] توسط امام سجاد(ع) و جمعی از [[بنیاسد بن خزیمه|بنی اسد]] در سال ۶۱ق، آتشزدن کعبه در سال ۶۴ق توسط سپاه یزید، شهادت [[امام سجاد(ع)]] در سال ۹۴ق و تخریب [[آستان مقدس امامین عسکریین(ع)|حرم عسکریین(ع)]] در سال ۱۴۲۷ق. | ماه محرم در فرهنگ شیعه ماه سوگواری برای [[امام حسین (ع)|امام حسین(ع)]] و یارانش است<ref>الارشاد، ج۲، ص۱۱۲.</ref> و [[شیعه|شیعیان]] در دهه نخست این ماه با برپایی مجالس در مساجد و حسینیهها به عزاداری میپردازند؛<ref>«تجلی آیین سوگواری ماه محرم در فرهنگ مردم ایران»، ص۱۰.</ref> ازجمله دیگر وقایع ماه محرم عبارت است از: درگذشت [[ام سلمه]] از [[امهات المؤمنین|همسران پیامبر(ص)]]،دفن شهیدان [[کربلا]] توسط امام سجاد(ع) و جمعی از [[بنیاسد بن خزیمه|بنی اسد]] در سال ۶۱ق، آتشزدن کعبه در سال ۶۴ق توسط سپاه یزید، شهادت [[امام سجاد(ع)]] در سال ۹۴ق و تخریب [[آستان مقدس امامین عسکریین(ع)|حرم عسکریین(ع)]] در سال ۱۴۲۷ق. | ||
====برخی وقایع ماه محرم==== | ====برخی وقایع ماه محرم==== | ||
* ۱؛ سال ۷ بعثت: آغاز محاصره اقتصادی [[اسلام|مسلمانان]] در [[شعب ابیطالب]] توسط [[قریش]] | * ۱؛ سال ۷ بعثت: آغاز محاصره اقتصادی [[اسلام|مسلمانان]] در [[شعب ابیطالب]] توسط [[قریش]]<ref>إمتاع الأسماع، ج۱، ص۴۴.</ref> | ||
* ۱؛ ۸۱ق: درگذشت محمد بن حنفیه فرزند [[امام علی(ع)]] در [[مدینه]] | * ۱؛ ۸۱ق: درگذشت محمد بن حنفیه فرزند [[امام علی(ع)]] در [[مدینه]]<ref>وقایع الأیام، ص۲۲۰.</ref> | ||
* ۲؛ ۶۱ق: ورود [[امام حسین (ع)|امام حسین(ع)]] با اهل بیت و اصحابش به [[کربلا]] | * ۲؛ ۶۱ق: ورود [[امام حسین (ع)|امام حسین(ع)]] با اهل بیت و اصحابش به [[کربلا]]<ref>تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۴۰۹؛ الارشاد، ج۲، ص۸۴.</ref> | ||
* ۳؛ ۶۱ق: ورود عمر بن سعد با لشکریانش به [[کربلا]] | * ۲؛ ۶۱ق: نامه امام حسین(ع) به مردم [[کوفه]]<ref>الفتوح، ج۵، ص۸۳.</ref> | ||
* ۴؛ ۶۱ق: | * ۳؛ ۶۱ق: ورود عمر بن سعد با لشکریانش به [[کربلا]]<ref>تاریخ الطبری، ج۵، ص۴۰۹.</ref> | ||
* ۵؛ ۶۱ق: اعزام سپاه | * ۴؛ ۶۱ق: سخنان ابن زیاد علیه امام حسین(ع) در [[مسجد کوفه]]<ref>حوادث الایام، ص۲۱.</ref> | ||
* ۵؛ ۶۱ق: اعزام سپاه ابن زیاد برای جلوگیری از حرکت مردم [[کوفه]] برای یاری [[امام حسین (ع)|امام حسین(ع)]]<ref>الطبقات الکبری، ج۱، ص۴۶۶.</ref> | |||
* ۶؛ ۶۱ق: یاریطلبی حبیب بن مظاهر از [[بنیاسد بن خزیمه|قبیله بنیاسد]] برای کمک به [[امام حسین (ع)|امام حسین(ع)]] در واقعه [[کربلا]] | * ۶؛ ۶۱ق: یاریطلبی حبیب بن مظاهر از [[بنیاسد بن خزیمه|قبیله بنیاسد]] برای کمک به [[امام حسین (ع)|امام حسین(ع)]] در واقعه [[کربلا]]<ref>مقتل الحسین، ج۱، ص۳۴۵.</ref> | ||
* ۷؛ ۶۱ق: بستن آب بر [[امام حسین (ع)|امام حسین]] و یارانش به دستور ابن زیاد | * ۷؛ ۶۱ق: بستن آب بر [[امام حسین (ع)|امام حسین]] و یارانش به دستور ابن زیاد<ref>الارشاد، ج۲، ص۸۶.</ref> | ||
* ۹؛ ۶۱ق: روز تاسوعا، روز بزرگداشت [[عباس بن علی(ع)]] | * ۹؛ ۶۱ق: روز تاسوعا، روز بزرگداشت [[عباس بن علی(ع)]]<ref>فرهنگ سوگ شیعی، ص۱۱۰–۱۱۱.</ref> | ||
* ۹؛ ۶۱ق: آمدن اماننامه برای فرزندان [[ام البنین|ام البنین]] از سوی سپاه یزید<ref>تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۴۱۵.</ref> | |||
* ۱۰؛ ۶۱ق: روز عاشورا، شهادت [[امام حسین (ع)|امام حسین]] و یارانش در [[کربلا]]<ref>الارشاد، ج۲، ص۱۱۲.</ref> | * ۱۰؛ ۶۱ق: روز عاشورا، شهادت [[امام حسین (ع)|امام حسین]] و یارانش در [[کربلا]]<ref>الارشاد، ج۲، ص۱۱۲.</ref> | ||
* ۱۰؛ پس از سال ۶۱ق: وفات [[ام سلمه]]، [[امهات المؤمنین|همسر پیامبر]] | * ۱۰؛ پس از سال ۶۱ق: وفات [[ام سلمه|امسلمه]]، [[امهات المؤمنین|همسر پیامبر]]<ref>سیر اعلام النبلاء، ،ج۲، ص۲۰۷.</ref> | ||
* ۱۰؛ ۶۷ق: کشته شدن ابن زیاد به دست مختار ثقفی | * ۱۰؛ ۶۷ق: کشته شدن ابن زیاد به دست ابراهیم بن مالک اشتر، از فرماندهان لشکر [[مختار ثقفی]]<ref>البدایة و النهایة، ج۸، ص۳۱۰.</ref> | ||
* ۱۱؛ ۶۱ق: حرکت کاروان اسیران [[کربلا]] به سوی [[کوفه]] | * ۱۱؛ ۶۱ق: حرکت کاروان اسیران [[کربلا]] به سوی [[کوفه]] | ||
* ۱۲ یا ۱۳؛ ۶۱ق: دفن شهیدان [[کربلا]] توسط [[امام سجاد(ع)]] و جمعی از [[بنیاسد بن خزیمه|بنی اسد]] | * ۱۲ یا ۱۳؛ ۶۱ق: دفن شهیدان [[کربلا]] توسط [[امام سجاد(ع)]] و جمعی از [[بنیاسد بن خزیمه|بنی اسد]] | ||
| خط ۲۶: | خط ۲۸: | ||
* ۲۳؛ ۱۴۲۷ق: تخریب [[آستان مقدس امامین عسکریین(ع)|حرم عسکریین]] در [[سامراء|سامرا]] با مواد منفجره | * ۲۳؛ ۱۴۲۷ق: تخریب [[آستان مقدس امامین عسکریین(ع)|حرم عسکریین]] در [[سامراء|سامرا]] با مواد منفجره | ||
* ۲۵؛ ۹۴/۹۵ق: شهادت [[امام سجاد(ع)]] بنا بر قولی. | * ۲۵؛ ۹۴/۹۵ق: شهادت [[امام سجاد(ع)]] بنا بر قولی. | ||
* ۲۷؛ ۶۴ق: آتش گرفتن [[کعبه]] و تخریب بخشی از آن در حمله [[یزید بن معاویه|یزید]] به [[مکه]] و سپاه [[عبدالله بن زبیر]] <ref>وقایع الأیام، ص۳۰۶؛ أنساب الاشراف، ج۵، ص۳۳۸.</ref> | * ۲۷؛ ۶۴ق: آتش گرفتن [[کعبه]] و تخریب بخشی از آن در حمله لشکریان [[یزید بن معاویه|یزید]] به [[مکه]] و سپاه [[عبدالله بن زبیر]]<ref>وقایع الأیام، ص۳۰۶؛ أنساب الاشراف، ج۵، ص۳۳۸.</ref> | ||
* ۲۹؛ ۶۱ق: ورود کاروان اسیران [[کربلا]] به شام | * ۲۹؛ ۶۱ق: ورود کاروان اسیران [[کربلا]] به شام | ||
* محرم سال ۱۵ یا ۱۶ق: درگذشت ماریه قبطیه، [[امهات المؤمنین|همسر پیامبر]] و مادر [[ابراهیم بن محمد(ص)|ابراهیم]] | * محرم سال ۱۵ یا ۱۶ق: درگذشت ماریه قبطیه، [[امهات المؤمنین|همسر پیامبر]] و مادر [[ابراهیم بن محمد(ص)|ابراهیم]] | ||
| خط ۳۴: | خط ۳۶: | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
* '''الارشاد''': محمد بن محمد مفید (شیخ مفید) | * '''الارشاد''': محمد بن محمد مفید (شیخ مفید)، تصحیح مؤسسة آلالبیت، قم، کنگره جهانی شیخ مفید، ۱۴۱۳ق. | ||
* '''تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)''': محمد بن جریر طبری، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت، دارالتراث، ۱۹۶۷م. | |||
* [https://ensani.ir/fa/article/314232/%D8%AA%D8%AC%D9%84%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D9%88%DA%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A7%DB%8C% «'''تجلی آیین سوگواری ماه محرم در فرهنگ مردم ایران (با تأکید بر مراسم پیشواز و سوگواره ها)'''»]: رقیه حاجی محمدیاری، در فصلنامه فرهنگ مردم ایران، شماره ۲۶، پاییز 1390ش. | * [https://ensani.ir/fa/article/314232/%D8%AA%D8%AC%D9%84%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D9%88%DA%AF%D9%88%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%AD%D8%B1%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D8%A7%DB%8C% «'''تجلی آیین سوگواری ماه محرم در فرهنگ مردم ایران (با تأکید بر مراسم پیشواز و سوگواره ها)'''»]: رقیه حاجی محمدیاری، در فصلنامه فرهنگ مردم ایران، شماره ۲۶، پاییز 1390ش. | ||
* [http://alhassanain.org/persian/?com=book&id=814 '''حوادث الایام: گاهشمار تاریخ شیعه''']: سید مهدی مرعشی نجفی، با ترجمه: علی عطائی اصفهانی (نسخه الکترونیکی منتشر شده توسط مؤسسه فرهنگی-اسلامی شبکة الامامین الحسنین(ع)). | * [http://alhassanain.org/persian/?com=book&id=814 '''حوادث الایام: گاهشمار تاریخ شیعه''']: سید مهدی مرعشی نجفی، با ترجمه: علی عطائی اصفهانی (نسخه الکترونیکی منتشر شده توسط مؤسسه فرهنگی-اسلامی شبکة الامامین الحسنین(ع)). | ||
* '''سیر اعلام النبلاء''': محمد ذهبی، به کوشش شعیب ارنؤوط و دیگران، بیروت، ۱۴۰۵ق. | |||
* '''الطبقات الکبری''': محمد بن سعد بغدادی، تحقیق محمد بن صامل السلمی، طائف، مکتبة الصدیق، ۱۴۱۴ق. | |||
* '''الفتوح''': محمد بن علی ابناعثم، تحقیق علی شیری، بیروت، دارالأضواء، ۱۴۱۱ق-۱۹۹۱م. | |||
* '''فرهنگ سوگ شیعی''': محسنحسام مظاهری، تهران، خیمه، ۱۳۹۵ش. | |||
* '''مجمع البیان فی تفسیر القرآن''': فضل بن حسن طبرسی، با تصحیح فضل الله یزدی طباطبایی و هاشم رسولی، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش. | * '''مجمع البیان فی تفسیر القرآن''': فضل بن حسن طبرسی، با تصحیح فضل الله یزدی طباطبایی و هاشم رسولی، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش. | ||
* '''مروج الذهب و معادن الجوهر''': علی بن حسین مسعودی، به تحقیق: اسعد داغر، قم، دار الهجرة، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق. | * '''مروج الذهب و معادن الجوهر''': علی بن حسین مسعودی، به تحقیق: اسعد داغر، قم، دار الهجرة، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق. | ||
* '''منتهی المطلب فی تحقیق المذهب''': | * '''مقتل الحسین(ع)''': موفق بن احمد خوارزمی، تحقیق و تعلیق محمد السماوی، قم، انوار الهدی، چاپ دوم، 1381ش/ 1423ق. | ||
* '''منتهی المطلب فی تحقیق المذهب''': حسن بن یوسف حلی (علامه حلی)، مشهد، مجمع البحوث الإسلامیة، چاپ اول، ۱۴۱۲ق. | |||
* '''وقایع الأیام''': عباس قمی، قم، نور مطاف، بیتا. | * '''وقایع الأیام''': عباس قمی، قم، نور مطاف، بیتا. | ||
{{پایان}} | {{پایان}} | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۳:۳۵
مُحَرَّمُ الحَرام یا مُحَرَّم یا ماه مُحَرَّم نخستین ماه سال هجری قمری[۱] و یکی از چهار ماه حرام است.[۲] علت این نامگذاری، حرمت جنگ و خونریزی در این ماه دانسته شده است.[۳] بر اساس شریعت اسلامی، جنگ و خونریزی در این ماه ممنوع بوده[۴] و این حرمت پیش از اسلام نیز رعایت میشده است.[۵]
ماه محرم در فرهنگ شیعه ماه سوگواری برای امام حسین(ع) و یارانش است[۶] و شیعیان در دهه نخست این ماه با برپایی مجالس در مساجد و حسینیهها به عزاداری میپردازند؛[۷] ازجمله دیگر وقایع ماه محرم عبارت است از: درگذشت ام سلمه از همسران پیامبر(ص)،دفن شهیدان کربلا توسط امام سجاد(ع) و جمعی از بنی اسد در سال ۶۱ق، آتشزدن کعبه در سال ۶۴ق توسط سپاه یزید، شهادت امام سجاد(ع) در سال ۹۴ق و تخریب حرم عسکریین(ع) در سال ۱۴۲۷ق.
برخی وقایع ماه محرم[ویرایش | ویرایش مبدأ]
- ۱؛ سال ۷ بعثت: آغاز محاصره اقتصادی مسلمانان در شعب ابیطالب توسط قریش[۸]
- ۱؛ ۸۱ق: درگذشت محمد بن حنفیه فرزند امام علی(ع) در مدینه[۹]
- ۲؛ ۶۱ق: ورود امام حسین(ع) با اهل بیت و اصحابش به کربلا[۱۰]
- ۲؛ ۶۱ق: نامه امام حسین(ع) به مردم کوفه[۱۱]
- ۳؛ ۶۱ق: ورود عمر بن سعد با لشکریانش به کربلا[۱۲]
- ۴؛ ۶۱ق: سخنان ابن زیاد علیه امام حسین(ع) در مسجد کوفه[۱۳]
- ۵؛ ۶۱ق: اعزام سپاه ابن زیاد برای جلوگیری از حرکت مردم کوفه برای یاری امام حسین(ع)[۱۴]
- ۶؛ ۶۱ق: یاریطلبی حبیب بن مظاهر از قبیله بنیاسد برای کمک به امام حسین(ع) در واقعه کربلا[۱۵]
- ۷؛ ۶۱ق: بستن آب بر امام حسین و یارانش به دستور ابن زیاد[۱۶]
- ۹؛ ۶۱ق: روز تاسوعا، روز بزرگداشت عباس بن علی(ع)[۱۷]
- ۹؛ ۶۱ق: آمدن اماننامه برای فرزندان ام البنین از سوی سپاه یزید[۱۸]
- ۱۰؛ ۶۱ق: روز عاشورا، شهادت امام حسین و یارانش در کربلا[۱۹]
- ۱۰؛ پس از سال ۶۱ق: وفات امسلمه، همسر پیامبر[۲۰]
- ۱۰؛ ۶۷ق: کشته شدن ابن زیاد به دست ابراهیم بن مالک اشتر، از فرماندهان لشکر مختار ثقفی[۲۱]
- ۱۱؛ ۶۱ق: حرکت کاروان اسیران کربلا به سوی کوفه
- ۱۲ یا ۱۳؛ ۶۱ق: دفن شهیدان کربلا توسط امام سجاد(ع) و جمعی از بنی اسد
- ۱۲؛ ۶۱ق: ورود اهل بیت و دیگران اسیران کربلا به کوفه
- ۱۲؛ ۹۴ق: شهادت امام سجاد(ع) بنا بر قول مشهور عالمان شیعه
- ۱۳؛ ۶۱ق: حضور اسیران کربلا در مجلس ابن زیاد در کوفه
- ۱۳؛ ۶۱ق: رسیدن خبر شهادت امام حسین و یارانش به مدینه و شام، با نامه ابن زیاد
- ۱۵؛ ۶۱ق: فرستادن سرهای شهیدان کربلا به سوی شام
- ۱۹؛ ۶۱ق:حرکت کاروان اسیران کربلا به سوی شام
- ۲۳؛ ۱۴۲۷ق: تخریب حرم عسکریین در سامرا با مواد منفجره
- ۲۵؛ ۹۴/۹۵ق: شهادت امام سجاد(ع) بنا بر قولی.
- ۲۷؛ ۶۴ق: آتش گرفتن کعبه و تخریب بخشی از آن در حمله لشکریان یزید به مکه و سپاه عبدالله بن زبیر[۲۲]
- ۲۹؛ ۶۱ق: ورود کاروان اسیران کربلا به شام
- محرم سال ۱۵ یا ۱۶ق: درگذشت ماریه قبطیه، همسر پیامبر و مادر ابراهیم
پانویس[ویرایش | ویرایش مبدأ]
- ↑ مروج الذهب، ج۲، ص۱۸۸-۱۸۹.
- ↑ مجمع البیان، ج۵، ص۴۵.
- ↑ مروج الذهب، ج۲، ص۱۸۸.
- ↑ منتهی المطلب، ج۱۴، ص۱۸.
- ↑ مجمع البیان، ج۵، ص۴۶.
- ↑ الارشاد، ج۲، ص۱۱۲.
- ↑ «تجلی آیین سوگواری ماه محرم در فرهنگ مردم ایران»، ص۱۰.
- ↑ إمتاع الأسماع، ج۱، ص۴۴.
- ↑ وقایع الأیام، ص۲۲۰.
- ↑ تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۴۰۹؛ الارشاد، ج۲، ص۸۴.
- ↑ الفتوح، ج۵، ص۸۳.
- ↑ تاریخ الطبری، ج۵، ص۴۰۹.
- ↑ حوادث الایام، ص۲۱.
- ↑ الطبقات الکبری، ج۱، ص۴۶۶.
- ↑ مقتل الحسین، ج۱، ص۳۴۵.
- ↑ الارشاد، ج۲، ص۸۶.
- ↑ فرهنگ سوگ شیعی، ص۱۱۰–۱۱۱.
- ↑ تاریخ الامم و الملوک، ج۵، ص۴۱۵.
- ↑ الارشاد، ج۲، ص۱۱۲.
- ↑ سیر اعلام النبلاء، ،ج۲، ص۲۰۷.
- ↑ البدایة و النهایة، ج۸، ص۳۱۰.
- ↑ وقایع الأیام، ص۳۰۶؛ أنساب الاشراف، ج۵، ص۳۳۸.
منابع[ویرایش | ویرایش مبدأ]
- الارشاد: محمد بن محمد مفید (شیخ مفید)، تصحیح مؤسسة آلالبیت، قم، کنگره جهانی شیخ مفید، ۱۴۱۳ق.
- تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری): محمد بن جریر طبری، تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت، دارالتراث، ۱۹۶۷م.
- «تجلی آیین سوگواری ماه محرم در فرهنگ مردم ایران (با تأکید بر مراسم پیشواز و سوگواره ها)»: رقیه حاجی محمدیاری، در فصلنامه فرهنگ مردم ایران، شماره ۲۶، پاییز 1390ش.
- حوادث الایام: گاهشمار تاریخ شیعه: سید مهدی مرعشی نجفی، با ترجمه: علی عطائی اصفهانی (نسخه الکترونیکی منتشر شده توسط مؤسسه فرهنگی-اسلامی شبکة الامامین الحسنین(ع)).
- سیر اعلام النبلاء: محمد ذهبی، به کوشش شعیب ارنؤوط و دیگران، بیروت، ۱۴۰۵ق.
- الطبقات الکبری: محمد بن سعد بغدادی، تحقیق محمد بن صامل السلمی، طائف، مکتبة الصدیق، ۱۴۱۴ق.
- الفتوح: محمد بن علی ابناعثم، تحقیق علی شیری، بیروت، دارالأضواء، ۱۴۱۱ق-۱۹۹۱م.
- فرهنگ سوگ شیعی: محسنحسام مظاهری، تهران، خیمه، ۱۳۹۵ش.
- مجمع البیان فی تفسیر القرآن: فضل بن حسن طبرسی، با تصحیح فضل الله یزدی طباطبایی و هاشم رسولی، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش.
- مروج الذهب و معادن الجوهر: علی بن حسین مسعودی، به تحقیق: اسعد داغر، قم، دار الهجرة، چاپ دوم، ۱۴۰۹ق.
- مقتل الحسین(ع): موفق بن احمد خوارزمی، تحقیق و تعلیق محمد السماوی، قم، انوار الهدی، چاپ دوم، 1381ش/ 1423ق.
- منتهی المطلب فی تحقیق المذهب: حسن بن یوسف حلی (علامه حلی)، مشهد، مجمع البحوث الإسلامیة، چاپ اول، ۱۴۱۲ق.
- وقایع الأیام: عباس قمی، قم، نور مطاف، بیتا.