پرش به محتوا

میرزای شیرازی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی حج
 
(۷ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۲۴: خط ۲۴:
|شهر درگذشت        =
|شهر درگذشت        =
|کشور درگذشت      =
|کشور درگذشت      =
|آرامگاه          = [[حرم امام علی(ع)]]
|آرامگاه          = در مدرسه‌ای در مجاورت [[حرم امام علی(ع)]]


|زمان اسلام آوردن  =
|زمان اسلام آوردن  =
خط ۶۱: خط ۶۱:
'''میرزای شیرازی'''، از مراجع بزرگ شیعه در قرن سیزده و چهارده هجری قمری. از مهمترین موضوعات زندگی وی، هجرت از [[نجف]] به [[سامراء]] بوده که سبب تحول در این شهر، تأسیس حوزه علمیه سامراء و ایجاد مودت بین شیعیان و اهل‌سنت بوده است. همچنین میرزای شیرازی در زمان حضور در سامراء به مرمت و بازسازی [[آستان مقدس امامین عسکریین(ع)|حرم مطهر عسکریین]] کمک مالی کرده است.
'''میرزای شیرازی'''، از مراجع بزرگ شیعه در قرن سیزده و چهارده هجری قمری. از مهمترین موضوعات زندگی وی، هجرت از [[نجف]] به [[سامراء]] بوده که سبب تحول در این شهر، تأسیس حوزه علمیه سامراء و ایجاد مودت بین شیعیان و اهل‌سنت بوده است. همچنین میرزای شیرازی در زمان حضور در سامراء به مرمت و بازسازی [[آستان مقدس امامین عسکریین(ع)|حرم مطهر عسکریین]] کمک مالی کرده است.


میرزای شیرازی در سال ۱۲۸۷ قمری به سفر حج مشرف شد.
میرزای شیرازی در سال ۱۲۸۷ق به سفر حج مشرف شد.


== معرفی ==
== معرفی ==
سیدمحمدحسن حسینی شیرازی، در سال ۱۲۳۰ قمری در [[شیراز]] متولد شد. وی پس از تحصیل علوم دینی در حوزه اصفهان، در سال ۱۲۵۹ قمری به [[نجف اشرف]] رفت و در درس [[محمدحسن نجفی]] (صاحب جواهر) و شیخ حسن کاشف‌الغطا حضور یافت و پس از مدتی مفتخر به کسب اجازه اجتهاد از صاحب جواهر شد و بیشترین بهره را نیز از محضر [[مرتضی انصاری|شیخ انصاری]] برد.<ref>«بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۱۸.</ref>
سیدمحمدحسن حسینی شیرازی، در سال ۱۲۳۰ق در [[شیراز]] متولد شد. وی پس از تحصیل علوم دینی در حوزه اصفهان، در سال ۱۲۵۹ق به [[نجف اشرف]] رفت و در درس [[محمدحسن نجفی]] (صاحب جواهر) و شیخ حسن کاشف‌الغطا حضور یافت و پس از مدتی مفتخر به کسب اجازه اجتهاد از صاحب جواهر شد و بیشترین بهره را نیز از محضر [[مرتضی انصاری|شیخ انصاری]] برد.<ref>«بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۱۸.</ref>


میرزای شیرازی پس از درگذشت شیخ انصاری در سال ۱۲۸۱ق،به مرجعیت رسید. وی علاوه بر جایگاه والای علمی و مرجعیت علی‌الاطلاق، در اخلاق و سیر و سلوک سرآمد بود. [[عبدالکریم حائری یزدی]]،شیخ‌فضل‌الله نوری، میرزامحمدتقی شیرازی، سیدحسن مدرس، از مهمترین شاگردان او به حساب می‌آیند.<ref>«بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۱۹ و ص۱۳۴ تا ص۱۳۶.</ref> او در سال ۱۳۱۲ق در سامرا درگذشت و در مجاورت [[آستان مقدس امام علی(ع)|حرم امام علی(ع)]] در مدرسه‌ای بیرون از صحن مطهر دفن شد.<ref>طبقات اعلام الشیعه، ج۱۳، ص۴۴۰.</ref>
میرزای شیرازی پس از درگذشت شیخ انصاری در سال ۱۲۸۱ق، به مرجعیت رسید. وی علاوه بر جایگاه والای علمی و مرجعیت علی‌الاطلاق، در اخلاق و سیر و سلوک سرآمد بود. [[عبدالکریم حائری یزدی]]، شیخ‌فضل‌الله نوری، میرزامحمدتقی شیرازی، سیدحسن مدرس، از مهمترین شاگردان او به حساب می‌آیند.<ref>«بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۱۹ و ص۱۳۴ تا ص۱۳۶.</ref> او در سال ۱۳۱۲ق در سامرا درگذشت<ref>طبقات اعلام الشیعه، ج۱۳، ص۴۴۰.</ref> و در مجاورت [[آستان مقدس امام علی(ع)|حرم امام علی(ع)]] در مدرسه‌ای بیرون از صحن مطهر، که خود او ساخته بود، دفن شد.<ref>ابعاد شخصیتی میرزای شیرازی، ص۱۶۳؛ علمای بزرگ شیعه از کلینی تا خمینی، ص۳۰۱.</ref>


== هجرت به سامرا؛ ایجاد آبادانی و تقریب بین شیعه و سنی ==
== هجرت به سامرا؛ ایجاد آبادانی و تقریب بین شیعه و سنی ==
میرزای شیرازی در سال ۱۲۹۰ق از نجف به سامرا هجرت کرد و تا آخر عمر در آنجا زندگی کرد و سبب دگرگونی و تحول در این شهر گشت. مهم‌ترین هدف میرزای شیرازی از هجرت به سامرا را تقریب بین شیعیان و اهل‌سنت بیان می‌کنند. زیرا سامرا مرکز اهل‌سنت بود و عشایر اطراف آن از شیعیان بودند و هر از چند گاهی درگیری‌های خونین بین شیعیان و اهل سنت درمی‌گرفت. میرزا معتقد بود با هجرت به سامرا و ایجاد عمران و آبادی در آنجا الفت و محبت بین شیعه و سنی ایجاد، و آتش کینه‌ها را خاموش خواهد کرد؛ ازاین‌روی وقتی به سامرا هجرت کرد در جهت عمران آن شهر تلاش فراوان کرد. او می‌خواست شیعیان به سامرا بیایند و در جوار اهل‌سنت زندگی کنند و از این رهگذر گامی در مسیر وحدت و تقریب برداشته شود.<ref>«بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۲۴ تا ص۱۲۶ و ص۱۴۳.</ref>  
میرزای شیرازی در سال ۱۲۹۰ق از نجف به سامرا هجرت کرد و تا آخر عمر در آنجا زندگی کرد و سبب دگرگونی و تحول در این شهر شد. مهم‌ترین هدف میرزای شیرازی از هجرت به سامرا را تقریب بین شیعیان و اهل‌سنت بیان می‌کنند. زیرا سامرا مرکز اهل‌سنت بود و عشایر اطراف آن از شیعیان بودند و هر از چند گاهی درگیری‌های خونین بین شیعیان و اهل سنت درمی‌گرفت. میرزا معتقد بود با هجرت به سامرا و ایجاد عمران و آبادی در آنجا الفت و محبت بین شیعه و سنی ایجاد، و آتش کینه‌ها را خاموش خواهد کرد؛ ازاین‌روی وقتی به سامرا هجرت کرد در جهت عمران آن شهر تلاش فراوان کرد. او می‌خواست شیعیان به سامرا بیایند و در جوار اهل‌سنت زندگی کنند و از این رهگذر گامی در مسیر وحدت و تقریب برداشته شود.<ref>«بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۲۴ تا ص۱۲۶ و ص۱۴۳.</ref>  


ساخت مدرسه علمیه و حسینیه، ساخت پل بر شط سامرا، احداث بازاری بزرگ، حمایت از فقیران و محرومان و تقویت حیات اقتصادی افراد کم‌بضاعت از جمله اقدامات دیگر ایشان بود.<ref>«بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۲۶.</ref>
ساخت مدرسه علمیه و حسینیه، ساخت پل بر شط سامرا، احداث بازاری بزرگ، حمایت از فقیران و محرومان و تقویت حیات اقتصادی افراد کم‌بضاعت از جمله اقدامات دیگر ایشان بود.<ref>«بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۲۶.</ref>
خط ۷۷: خط ۷۷:


== کمک به تعمیر و بازسازی حرم مطهر عسکریین ==
== کمک به تعمیر و بازسازی حرم مطهر عسکریین ==
کمک مالی به مرمت و بازسازی [[آستان مقدس امامین عسکریین(ع)]] از جمله اقدامات میرزای شیرازی در سامرا بوده است.<ref>«بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۴۰.</ref> در دوره وی، حرم و رواق‌ها، آینه‌کاری و سنگ‌های کف صحن شریف، ترمیم شد و ساعت بزرگی بر درِ قبله، نصب گردید.<ref>دائرةالمعارف تشیع، ج۱، ص۹۴.</ref> وی همچنین کاروانسراهایی برای زائران در سامرا ساخت.<ref>«بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۴۲.</ref> همچنین پس از هجرت میرزای شیرازی به سامرا، در یکی از مسافرت‏‌های میرزا که همراه شاگردانش، پیاده از سامرا به [[مزار امامزاده سیدمحمد(ع)]] مشرف گشتند، تعمیراتی انجام دادند و چند حجره به حجرات صحن، افزودند.<ref>زیارت‌گاه‌های عراق، محمدمهدی فقیه بحرالعلوم، ج۲، ص۱۳۲.</ref>
کمک مالی به مرمت و بازسازی [[آستان مقدس امامین عسکریین(ع)]] از جمله اقدامات میرزای شیرازی در سامرا بوده است.<ref>«بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۴۰.</ref> در دوره وی، حرم و رواق‌ها، آینه‌کاری و سنگ‌های کف صحن شریف، ترمیم شد و ساعت بزرگی بر درِ قبله، نصب شد.<ref>دائرةالمعارف تشیع، ج۱، ص۹۴.</ref> وی همچنین کاروانسراهایی برای زائران در سامرا ساخت.<ref>«بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۴۲.</ref> همچنین پس از هجرت میرزای شیرازی به سامرا، در یکی از مسافرت‏‌های میرزا که همراه شاگردانش، پیاده از سامرا به [[مزار امامزاده سیدمحمد(ع)]] مشرف گشتند، به امر میرزا تعمیراتی انجام شد و چند حجره به حجرات صحن، افزودد شد.<ref>زیارت‌گاه‌های عراق، محمدمهدی فقیه بحرالعلوم، ج۲، ص۱۳۲.</ref>


== سفر حج ==
== سفر حج ==
میرزای شیرازی در سال ۱۲۸۷ قمری در زمان امارت [[شریف عبدالله حسنی]] به حج مشرف شد و در خانه فردی به نام موسی بغدادی سُکنا گزید؛ اما، شریفِ مکه به دیدار میرزا آمد و او را به خانه خود برد.<ref>«بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۲۳.</ref>
میرزای شیرازی در سال ۱۲۸۷ق در زمان امارت [[شریف عبدالله حسنی]] به حج مشرف شد و در خانه فردی به نام موسی بغدادی سُکنا گزید؛ اما شریف مکه، وقت ملاقاتی برای وی ترتیب داد؛ ولی وی در پاسخ حدیثی را خاطرنشان کرد که اگر علما بر در سلاطین دیده شوند، باعث بدنامی عالم و سلطان خواهد بود؛ اما اگر سلاطین بر در خانه علما دیده شوند، مایه خوشنامی علما و سلاطین خواهد شد. حسنی وقتی این پیام را شنید، خود به دیدن وی رفت.<ref>«بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۲۳.</ref>
 
میرزای شیرازی در این سفر برای تقویت موقعیت شیعیان قصد اقامت در [[مدینه]] را داشت؛ اما شرایط را مناسب ندید و به [[نجف]] بازگشت.<ref>علمای مجاهد، تهران، ص۴۹۶.</ref>
 
== حاشیه بر مناسک حج ==
میرزای شیرازی آرا و نظرات خود در باب احکام حج را در کتاب حاشیه بر مناسک حج شیخ انصاری (یک کتاب فارسی و یک کتاب عربی) بازگو کرده است.<ref>«رساله‌ای مختصر و نادر از میرزای شیرازی»، ص۸۴.</ref>


== پانویس ==
== پانویس ==
خط ۹۲: خط ۹۷:
| لینک = https://farhangziarat.hzrc.ac.ir/article_247098.htmll| توضیحات منبع =در مجله فرهنگ زیارت
| لینک = https://farhangziarat.hzrc.ac.ir/article_247098.htmll| توضیحات منبع =در مجله فرهنگ زیارت
}}
}}
* '''ابعاد شخصیتی میرزای شیرازی'''، دزفولی، محمد، چاپ‌شده در سده تحریم تنباکو، به اهتمام موسی نجفی و رسول جعفریان، تهران، امیرکبیر، چاپ اول، ۱۳۷۳ش.
* '''«بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»'''، خوشنویس، محمدحسین، فرهنگ زیارت، شماره ۵۶، ۱۴۰۲ش.
* '''«بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»'''، خوشنویس، محمدحسین، فرهنگ زیارت، شماره ۵۶، ۱۴۰۲ش.
* '''دايرةالمعارف تشيع'''، زير نظر: احمد صدر حاج سيد جوادى، بهاءالدين خرمشاهى و كامران فانى، تهران، نشر شهید سعيد محبى، بی‌تا.
* '''دايرةالمعارف تشيع'''، زير نظر: احمد صدر حاج سيد جوادى، بهاءالدين خرمشاهى و كامران فانى، تهران، نشر شهید سعيد محبى، بی‌تا.
* '''«رساله‌ای مختصر و نادر از میرزای شیرازی»'''، محمدشفیع، مریم، مطالعات فرهنگی، شماره ۱۰، ۱۳۹۷ش.
* '''زیارتگاه‌های عراق (معرفی زیارتگاه‌های مشهور در کشور عراق)'''، فقیه بحرالعلوم، محمدمهدی، و احمد خامه‌یار، تهران، سازمان حج و زیارت، حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارات، بی‌تا.
* '''زیارتگاه‌های عراق (معرفی زیارتگاه‌های مشهور در کشور عراق)'''، فقیه بحرالعلوم، محمدمهدی، و احمد خامه‌یار، تهران، سازمان حج و زیارت، حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارات، بی‌تا.
* '''طبقات اعلام الشیعه و نقباء البشر فی القرن الرابع عشر'''، آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، تحقیق عبدالعزیز طباطبایی و محمد طباطبایی، مشهد، دارالمرتضی للنشر، الطبعة الثانیة، ۱۴۰۴ق.
* '''طبقات اعلام الشیعه و نقباء البشر فی القرن الرابع عشر'''، آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، تحقیق عبدالعزیز طباطبایی و محمد طباطبایی، مشهد، دارالمرتضی للنشر، الطبعة الثانیة، ۱۴۰۴ق.
* '''علمای بزرگ شیعه از کلینی تا خمینی'''، جرفادقانی، م، قم، معارف اسلامی، چاپ اول، ۱۳۶۴ش.
* '''علمای مجاهد'''، رجبی، محمدحسن، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، چاپ اول، ۱۳۸۲ش.
{{پایان}}
{{پایان}}
[[رده:عالمان شیعه قرن 13 (قمری)]]
[[رده:عالمان شیعه قرن 13 (قمری)]]
[[رده:عالمان شیعه قرن ۱۴ (قمری)]]
[[رده:مراجع تقلید]]
[[رده:مراجع تقلید]]
[[رده:فقیهان شیعه سده سیزدهم قمری]]
[[رده:فقیهان شیعه سده سیزدهم قمری]]
[[رده:فقیهان شیعه سده چهاردهم قمری]]
[[رده:فقیهان شیعی ایران]]
[[رده:فقیهان شیعی ایران]]
[[رده:مدفونان در حرم امام علی(ع)]]
[[رده:مدفونان در حرم امام علی(ع)]]
[[رده:شخصیت‌های سامرا]]
[[رده:سامرا]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۴ نوامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۵:۲۵

میرزای شیرازی
مشخصات فردی
نام کاملسیدمحمدحسن حسینی شیرازی
زادروز۱۲۳۰ق.
زادگاهایران، شیراز
محل زندگینجف و سامرا
مذهبشیعه
تاریخ درگذشت۱۳۱۲ق
آرامگاهدر مدرسه‌ای در مجاورت حرم امام علی(ع)
اطلاعات علمی و مذهبی
اساتیدمحمدحسن نجفی، شیخ حسن کاشف‌الغطا، شیخ انصاری
محل تحصیلشیراز، اصفهان، نجف
فعالیت‌های اجتماعی-سیاسی
فعالیت مذهبیتأسیس حوزه علمیه سامراء، کمک به بازسازی حرم مطهر عسکریین

میرزای شیرازی، از مراجع بزرگ شیعه در قرن سیزده و چهارده هجری قمری. از مهمترین موضوعات زندگی وی، هجرت از نجف به سامراء بوده که سبب تحول در این شهر، تأسیس حوزه علمیه سامراء و ایجاد مودت بین شیعیان و اهل‌سنت بوده است. همچنین میرزای شیرازی در زمان حضور در سامراء به مرمت و بازسازی حرم مطهر عسکریین کمک مالی کرده است.

میرزای شیرازی در سال ۱۲۸۷ق به سفر حج مشرف شد.

معرفی[ویرایش | ویرایش مبدأ]

سیدمحمدحسن حسینی شیرازی، در سال ۱۲۳۰ق در شیراز متولد شد. وی پس از تحصیل علوم دینی در حوزه اصفهان، در سال ۱۲۵۹ق به نجف اشرف رفت و در درس محمدحسن نجفی (صاحب جواهر) و شیخ حسن کاشف‌الغطا حضور یافت و پس از مدتی مفتخر به کسب اجازه اجتهاد از صاحب جواهر شد و بیشترین بهره را نیز از محضر شیخ انصاری برد.[۱]

میرزای شیرازی پس از درگذشت شیخ انصاری در سال ۱۲۸۱ق، به مرجعیت رسید. وی علاوه بر جایگاه والای علمی و مرجعیت علی‌الاطلاق، در اخلاق و سیر و سلوک سرآمد بود. عبدالکریم حائری یزدی، شیخ‌فضل‌الله نوری، میرزامحمدتقی شیرازی، سیدحسن مدرس، از مهمترین شاگردان او به حساب می‌آیند.[۲] او در سال ۱۳۱۲ق در سامرا درگذشت[۳] و در مجاورت حرم امام علی(ع) در مدرسه‌ای بیرون از صحن مطهر، که خود او ساخته بود، دفن شد.[۴]

هجرت به سامرا؛ ایجاد آبادانی و تقریب بین شیعه و سنی[ویرایش | ویرایش مبدأ]

میرزای شیرازی در سال ۱۲۹۰ق از نجف به سامرا هجرت کرد و تا آخر عمر در آنجا زندگی کرد و سبب دگرگونی و تحول در این شهر شد. مهم‌ترین هدف میرزای شیرازی از هجرت به سامرا را تقریب بین شیعیان و اهل‌سنت بیان می‌کنند. زیرا سامرا مرکز اهل‌سنت بود و عشایر اطراف آن از شیعیان بودند و هر از چند گاهی درگیری‌های خونین بین شیعیان و اهل سنت درمی‌گرفت. میرزا معتقد بود با هجرت به سامرا و ایجاد عمران و آبادی در آنجا الفت و محبت بین شیعه و سنی ایجاد، و آتش کینه‌ها را خاموش خواهد کرد؛ ازاین‌روی وقتی به سامرا هجرت کرد در جهت عمران آن شهر تلاش فراوان کرد. او می‌خواست شیعیان به سامرا بیایند و در جوار اهل‌سنت زندگی کنند و از این رهگذر گامی در مسیر وحدت و تقریب برداشته شود.[۵]

ساخت مدرسه علمیه و حسینیه، ساخت پل بر شط سامرا، احداث بازاری بزرگ، حمایت از فقیران و محرومان و تقویت حیات اقتصادی افراد کم‌بضاعت از جمله اقدامات دیگر ایشان بود.[۶]

تأسیس حوزه سامرا[ویرایش | ویرایش مبدأ]

به دنبال هجرت میرزای شیرازی به سامرا و تشکیل جلسات درس و بحث، حوزه علمیه در شهر سامرا تأسیس شد و در دوره‌ای که میرزا در سامرا بود بسیار رونق داشت و شاگردان فراوانی در آن تربیت یافتند.[۷]

کمک به تعمیر و بازسازی حرم مطهر عسکریین[ویرایش | ویرایش مبدأ]

کمک مالی به مرمت و بازسازی آستان مقدس امامین عسکریین(ع) از جمله اقدامات میرزای شیرازی در سامرا بوده است.[۸] در دوره وی، حرم و رواق‌ها، آینه‌کاری و سنگ‌های کف صحن شریف، ترمیم شد و ساعت بزرگی بر درِ قبله، نصب شد.[۹] وی همچنین کاروانسراهایی برای زائران در سامرا ساخت.[۱۰] همچنین پس از هجرت میرزای شیرازی به سامرا، در یکی از مسافرت‏‌های میرزا که همراه شاگردانش، پیاده از سامرا به مزار امامزاده سیدمحمد(ع) مشرف گشتند، به امر میرزا تعمیراتی انجام شد و چند حجره به حجرات صحن، افزودد شد.[۱۱]

سفر حج[ویرایش | ویرایش مبدأ]

میرزای شیرازی در سال ۱۲۸۷ق در زمان امارت شریف عبدالله حسنی به حج مشرف شد و در خانه فردی به نام موسی بغدادی سُکنا گزید؛ اما شریف مکه، وقت ملاقاتی برای وی ترتیب داد؛ ولی وی در پاسخ حدیثی را خاطرنشان کرد که اگر علما بر در سلاطین دیده شوند، باعث بدنامی عالم و سلطان خواهد بود؛ اما اگر سلاطین بر در خانه علما دیده شوند، مایه خوشنامی علما و سلاطین خواهد شد. حسنی وقتی این پیام را شنید، خود به دیدن وی رفت.[۱۲]

میرزای شیرازی در این سفر برای تقویت موقعیت شیعیان قصد اقامت در مدینه را داشت؛ اما شرایط را مناسب ندید و به نجف بازگشت.[۱۳]

حاشیه بر مناسک حج[ویرایش | ویرایش مبدأ]

میرزای شیرازی آرا و نظرات خود در باب احکام حج را در کتاب حاشیه بر مناسک حج شیخ انصاری (یک کتاب فارسی و یک کتاب عربی) بازگو کرده است.[۱۴]

پانویس[ویرایش | ویرایش مبدأ]

  1. ↑ «بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۱۸.
  2. ↑ «بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۱۹ و ص۱۳۴ تا ص۱۳۶.
  3. ↑ طبقات اعلام الشیعه، ج۱۳، ص۴۴۰.
  4. ↑ ابعاد شخصیتی میرزای شیرازی، ص۱۶۳؛ علمای بزرگ شیعه از کلینی تا خمینی، ص۳۰۱.
  5. ↑ «بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۲۴ تا ص۱۲۶ و ص۱۴۳.
  6. ↑ «بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۲۶.
  7. ↑ «بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۱۷.
  8. ↑ «بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۴۰.
  9. ↑ دائرةالمعارف تشیع، ج۱، ص۹۴.
  10. ↑ «بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۴۲.
  11. ↑ زیارت‌گاه‌های عراق، محمدمهدی فقیه بحرالعلوم، ج۲، ص۱۳۲.
  12. ↑ «بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۲۳.
  13. ↑ علمای مجاهد، تهران، ص۴۹۶.
  14. ↑ «رساله‌ای مختصر و نادر از میرزای شیرازی»، ص۸۴.

منابع[ویرایش | ویرایش مبدأ]

این مقاله برگرفته از مقاله «بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، در مجله فرهنگ زیارت است.
  • ابعاد شخصیتی میرزای شیرازی، دزفولی، محمد، چاپ‌شده در سده تحریم تنباکو، به اهتمام موسی نجفی و رسول جعفریان، تهران، امیرکبیر، چاپ اول، ۱۳۷۳ش.
  • «بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، خوشنویس، محمدحسین، فرهنگ زیارت، شماره ۵۶، ۱۴۰۲ش.
  • دايرةالمعارف تشيع، زير نظر: احمد صدر حاج سيد جوادى، بهاءالدين خرمشاهى و كامران فانى، تهران، نشر شهید سعيد محبى، بی‌تا.
  • «رساله‌ای مختصر و نادر از میرزای شیرازی»، محمدشفیع، مریم، مطالعات فرهنگی، شماره ۱۰، ۱۳۹۷ش.
  • زیارتگاه‌های عراق (معرفی زیارتگاه‌های مشهور در کشور عراق)، فقیه بحرالعلوم، محمدمهدی، و احمد خامه‌یار، تهران، سازمان حج و زیارت، حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارات، بی‌تا.
  • طبقات اعلام الشیعه و نقباء البشر فی القرن الرابع عشر، آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، تحقیق عبدالعزیز طباطبایی و محمد طباطبایی، مشهد، دارالمرتضی للنشر، الطبعة الثانیة، ۱۴۰۴ق.
  • علمای بزرگ شیعه از کلینی تا خمینی، جرفادقانی، م، قم، معارف اسلامی، چاپ اول، ۱۳۶۴ش.
  • علمای مجاهد، رجبی، محمدحسن، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، چاپ اول، ۱۳۸۲ش.