وادی القری: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات شهر|عرض جغرافیایی=37.904405|طول جغرافیایی=26.687809|وقایع مهم=غزوه وادی القری|قدمت=پیش از اسلام - محل سکونت قوم عاد و ثمود|مساحت=حدود ۲۳۹۱ کیلومتر|تصویر=وادی_القری.png|ادیان=یهود و اسلام|کشور=عربستان سعودی|ویژگی=درههای آباد و کوههای تراشیده شده.|جمعیت کل=جمعیت سال 2022 بالغ بر ۶۰٬۱۰۳ نفر}} | {{جعبه اطلاعات شهر|عرض جغرافیایی=37.904405|طول جغرافیایی=26.687809|وقایع مهم=غزوه وادی القری|قدمت=پیش از اسلام - محل سکونت قوم عاد و ثمود|مساحت=حدود ۲۳۹۱ کیلومتر|تصویر=وادی_القری.png|ادیان=یهود و اسلام|کشور=عربستان سعودی|ویژگی=درههای آباد و کوههای تراشیده شده.|جمعیت کل=جمعیت سال 2022 بالغ بر ۶۰٬۱۰۳ نفر}} | ||
'''وادی القُری''' (العُلا) منطقهای تاریخی در شمال [[مدینه]] در کشور [[عربستان]] است که در مسیر تجاری [[شام]] به [[یمن]] قرار داشته. این ناحیه در دوران باستان سکونتگاه قوم عاد و ثمود و در صدر اسلام محل سکونت یهودیان بود. وادی القری شاهد رویدادهای مهمی همچون [[غزوه وادی القری]] و عبور [[پیامبر(ص)]] در [[غزوه تبوک]] بوده است. [[امام علی(ع)]] نیز موقوفاتی در این منطقه داشت. امروزه العلا با جاذبههای تاریخی مانند مدائن صالح (اثر ثبتشده در یونسکو) به یکی از مقاصد مهم گردشگری فرهنگی عربستان تبدیل شده است. | '''وادی القُری''' (العُلا) منطقهای تاریخی در شمال [[مدینه]] در کشور [[عربستان]] است که در مسیر تجاری [[شام]] به [[یمن]] قرار داشته. این ناحیه در دوران باستان سکونتگاه قوم عاد و ثمود و در صدر اسلام محل سکونت یهودیان بود. وادی القری شاهد رویدادهای مهمی همچون [[غزوه وادی القری]] و عبور [[پیامبر(ص)]] در [[غزوه تبوک]] بوده است. [[امام علی(ع)]] نیز موقوفاتی در این منطقه داشت. امروزه العلا با جاذبههای تاریخی مانند [[مدائن صالح]] (اثر ثبتشده در یونسکو) به یکی از مقاصد مهم گردشگری فرهنگی عربستان تبدیل شده است. | ||
== نام و مکان == | == نام و مکان == | ||
| خط ۱۱: | خط ۱۱: | ||
در زمانهای باستان، وادی القری منازل [[قوم عاد]] و [[ثمود]] بوده است. مرکز مهم این منطقه «قُرح» بوده که گفته میشود قوم عاد در آنجا هلاک شدند.<ref>معجم البلدان، ج4، ص321.</ref> مقدسی در سده چهارم قمری گزارش میدهد که در سراسر [[حجاز]] پس از [[مکه]]، جایی آبادتر از شهر قُرح وجود نداشته است.<ref>احسن التقاسیم، ص83 و 84.</ref> | در زمانهای باستان، وادی القری منازل [[قوم عاد]] و [[ثمود]] بوده است. مرکز مهم این منطقه «قُرح» بوده که گفته میشود قوم عاد در آنجا هلاک شدند.<ref>معجم البلدان، ج4، ص321.</ref> مقدسی در سده چهارم قمری گزارش میدهد که در سراسر [[حجاز]] پس از [[مکه]]، جایی آبادتر از شهر قُرح وجود نداشته است.<ref>احسن التقاسیم، ص83 و 84.</ref> | ||
[[پرونده:وادی القری 1.webp|بندانگشتی|الحجر یا مداین صالح]] | [[پرونده:وادی القری 1.webp|بندانگشتی|الحجر یا مداین صالح]] | ||
شهر تاریخی «الحِجر» یا | شهر تاریخی «الحِجر» یا «[[مدائن صالح]]» در ۲۲ کیلومتری شمال العلا از دیگر مناطق مهم این وادی است<ref>المعالم الاثیره، ص97.</ref> که گویند مسکن قوم ثمود بوده<ref>معجم البلدان،ج2، ص221؛ مراصد الاطلاع، ج1، ص381؛ تاریخ ابن خلدون، ج2، ص24.</ref> و در قرآن کریم از آن یاد شده است.<ref>سوره اعراف، آیه 74.</ref> این شهر نخستین اثر ثبت شده [[عربستان]] در میراث جهانی یونسکو است.<ref>سایت رسمی [https://whc.unesco.org/en/list/1293 یونسکو]</ref> برخی منابع بیرون آمدن ناقه حضرت [[حضرت صالح|صالح(ع)]] از دل کوه را در همین منطقه میدانند.<ref>معجم البلدان،ج2، ص221.</ref> | ||
== وادی القری در صدر اسلام == | == وادی القری در صدر اسلام == | ||
پس از اقوام عاد و ثمود، یهودیان در این منطقه ساکن شدند و زمینهایش را آباد کردند. سپس برخی قبایل عرب | پس از اقوام عاد و ثمود، یهودیان در این منطقه ساکن شدند و زمینهایش را آباد کردند. سپس برخی قبایل عرب همچون قُضاعه، جُهَینه، عذره و بَلیّ در این منطقه ساکن شدند. در [[صدر اسلام]]، وادی القری یکی از مراکز مهم یهودیان در حجاز بود و غزوه وادی القری در این منطقه رخ داد.<ref>حجاز در صدر اسلام، ص84.</ref> | ||
=== غزوه وادی القری === | === غزوه وادی القری === | ||
{{اصلی|غزوه وادی القری}}یکی از مهمترین رویدادهای تاریخی این منطقه، غزوه وادی القری در جمادیالثانی سال هفتم قمری بود. [[پیامبر اکرم(ص)]] پس از فتح [[خیبر]]، راهی وادی القری شدند و [[یهودیان در حجاز|یهودیان]] ساکن آنجا را به [[اسلام]] دعوت کردند. پس از امتناع یهودیان از پذیرش اسلام، جنگ درگرفت و در نهایت یهودیان تسلیم شدند. پیامبر(ص) اموال آنها را به غنیمت گرفت، ولی زمینها و نخلهایشان را در اختیارشان باقی گذارد تا به عنوان | {{اصلی|غزوه وادی القری}}یکی از مهمترین رویدادهای تاریخی این منطقه، غزوه وادی القری در جمادیالثانی سال هفتم قمری بود. [[پیامبر اکرم(ص)]] پس از فتح [[خیبر]]، راهی وادی القری شدند و [[یهودیان در حجاز|یهودیان]] ساکن آنجا را به [[اسلام]] دعوت کردند. پس از امتناع یهودیان از پذیرش اسلام، جنگ درگرفت و در نهایت یهودیان تسلیم شدند. پیامبر(ص) اموال آنها را به غنیمت گرفت، ولی زمینها و نخلهایشان را در اختیارشان باقی گذارد تا به عنوان خراجدهنده با مسلمانان همکاری کنند.<ref>المغازی، ج2، ص711- 709.</ref> | ||
=== عبور پیامبر(ص) از وادی القری === | === عبور پیامبر(ص) از وادی القری === | ||
| خط ۲۳: | خط ۲۳: | ||
== موقوفات امام علی(ع) در وادی القری == | == موقوفات امام علی(ع) در وادی القری == | ||
[[امام علی(ع)]] در وادی القری املاک و [[موقوفات امام علی(ع)|موقوفات]] متعددی داشت که آنها را در راه خدا وقف کرده بود.<ref>الروض النضیر،ج4، ص123؛ نهج السعاده، ج2، ص217.</ref> از جمله این موقوفات، چشمهای به نام "چاه ناقه" در منطقه بِیره از وادی القری بود.<ref>تاریخ المدینة المنوره، ج1، ص223.</ref> | [[امام علی(ع)]] در وادی القری املاک و [[موقوفات امام علی(ع)|موقوفات]] متعددی داشت که آنها را در راه خدا وقف کرده بود.<ref>الروض النضیر،ج4، ص123؛ نهج السعاده، ج2، ص217.</ref> از جمله این موقوفات، چشمهای به نام "[[چاه ناقه]]" در منطقه بِیره از وادی القری بود.<ref>تاریخ المدینة المنوره، ج1، ص223.</ref> | ||
بر اساس گزارشهای تاریخی، این موقوفات در دورههای بعدی مورد ادعا و اختلاف قرار گرفت و در نهایت به کاربرد وقفی خود بازگردانده شد.<ref>تاریخ المدینة المنوره، ج1، ص223 و 224.</ref> در روایتی از امام علی(ع) نقل شده که فرمودند: تمام اموالی که در منطقه وادی القری دارد، برای فرزندان [[حضرت زهرا|فاطمه(س)]] خواهد بود و بردگان آن نیز وقف خواهد بود.<ref>فروع کافی، ج7، ص49.</ref> | بر اساس گزارشهای تاریخی، این موقوفات در دورههای بعدی مورد ادعا و اختلاف قرار گرفت و در نهایت به کاربرد وقفی خود بازگردانده شد.<ref>تاریخ المدینة المنوره، ج1، ص223 و 224.</ref> در روایتی از امام علی(ع) نقل شده که فرمودند: تمام اموالی که در منطقه وادی القری دارد، برای فرزندان [[حضرت زهرا|فاطمه(س)]] خواهد بود و بردگان آن نیز وقف خواهد بود.<ref>فروع کافی، ج7، ص49.</ref> | ||