کتاب: درسنامه آداب زیارت: تفاوت میان نسخه‌ها
صفحه‌ای تازه حاوی « دیباچه تحقق اهداف و آرمان های یک سازمان، به عوامل مختلفی بستگی دارد. در این میان، «مدیریت سازمانی» و «عامل انسانی» اساسی ترین و محوری ترین نقش را در این زمینه ایفا می کند. نیروی انسانی، افزون بر اینکه عامل موفقیت هر سازمانی محسوب می شود،...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۳: | خط ۳: | ||
دیباچه | == دیباچه == | ||
تحقق اهداف و آرمان های یک سازمان، به عوامل مختلفی بستگی دارد. در این میان، «مدیریت سازمانی» و «عامل انسانی» اساسی ترین و محوری ترین نقش را در این زمینه ایفا می کند. نیروی انسانی، افزون بر اینکه عامل موفقیت هر سازمانی محسوب می شود، شاخص و معیاری برای پیش بینی میزان موفقیت آن سازمان نیز تلقی می گردد. از این روی؛ آموزه های وحیانی به جامعه دینی اکیداً توصیه نموده که در واسپاری مسئولیت ها، به صلاحیت نیروهای انسانی توجه ویژه نمایند: (إِنَّ اللهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الأَماناتِ إِلى أَهْلِها ...) (نساء: 58). | تحقق اهداف و آرمان های یک سازمان، به عوامل مختلفی بستگی دارد. در این میان، «مدیریت سازمانی» و «عامل انسانی» اساسی ترین و محوری ترین نقش را در این زمینه ایفا می کند. نیروی انسانی، افزون بر اینکه عامل موفقیت هر سازمانی محسوب می شود، شاخص و معیاری برای پیش بینی میزان موفقیت آن سازمان نیز تلقی می گردد. از این روی؛ آموزه های وحیانی به جامعه دینی اکیداً توصیه نموده که در واسپاری مسئولیت ها، به صلاحیت نیروهای انسانی توجه ویژه نمایند: (إِنَّ اللهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الأَماناتِ إِلى أَهْلِها ...) (نساء: 58). | ||
براین اساس، بایسته است نهادهای دینی برای تضمین موفقیت و دستیابی به اهداف و آرمان های سازمانی، جذب و گزینش نیروهای کارآمد و تعلیم و تربیت آنان را در اولویت مأموریت های سازمانی خود قرار دهند.در همین راستا، «حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت» پس از طراحی و اجرای فرآیند جذب و گزینش خدمتگزاران فرهنگی؛ همواره آموزش و ارتقای سطح علمی و فرهنگی آنان را در کانون برنامه های ستادی خود قرار داده و دوره های آموزشی بدو خدمت، ضمن خدمت و تکمیلی را راه اندازی نموده است. | براین اساس، بایسته است نهادهای دینی برای تضمین موفقیت و دستیابی به اهداف و آرمان های سازمانی، جذب و گزینش نیروهای کارآمد و تعلیم و تربیت آنان را در اولویت مأموریت های سازمانی خود قرار دهند.در همین راستا، «حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت» پس از طراحی و اجرای فرآیند جذب و گزینش خدمتگزاران فرهنگی؛ همواره آموزش و ارتقای سطح علمی و فرهنگی آنان را در کانون برنامه های ستادی خود قرار داده و دوره های آموزشی بدو خدمت، ضمن خدمت و تکمیلی را راه اندازی نموده است. | ||
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
واحد آموزش معاونت فرهنگی | واحد آموزش معاونت فرهنگی | ||
== مقدمه == | |||
مقدمه | |||
برای هر عملی آدابی است که با رعایت آن ارزش عمل و میزان تأثیرگذاری و ماندگاری آن بیشتر می شود. زیارت هم در جایگاه یکی از اعمال عبادی آدابی دارد.<ref>. نجفی، جواهر الکلام، ج20، ص 102. | برای هر عملی آدابی است که با رعایت آن ارزش عمل و میزان تأثیرگذاری و ماندگاری آن بیشتر می شود. زیارت هم در جایگاه یکی از اعمال عبادی آدابی دارد.<ref>. نجفی، جواهر الکلام، ج20، ص 102. | ||
</ref> در متون اسلامی، آداب متعددی برای زیارت بیان شده است<ref>. شهید اول، الدروس، ج2، ص22 - 25. | </ref> در متون اسلامی، آداب متعددی برای زیارت بیان شده است<ref>. شهید اول، الدروس، ج2، ص22 - 25. | ||
| خط ۳۵: | خط ۳۲: | ||
در درس دوم با عنوان جایگاه زیارت در اسلام به اهمیت آن در قرآن و از دیدگاه فریقین می پردازیم و دیدگاه اهل سنت را از سه منظر روایات، ائمه چهارگانه اهل سنت و فقهای اهل سنت بررسی، و استحباب زیارت در این مذهب را شناسایی می کنیم. اهل سنت به استحباب زیارت رسول خدا9 و مؤمنان به عنوان یکی از بهترین حسنات جهت تقرب فتوا داده اند. از منظر شیعه هم روایات و دیدگاه فقها بر جایگاه عظیم زیارت دلالت، و بر استحباب زیارت، حتی قبور مؤمنان، تأکید می کند. | در درس دوم با عنوان جایگاه زیارت در اسلام به اهمیت آن در قرآن و از دیدگاه فریقین می پردازیم و دیدگاه اهل سنت را از سه منظر روایات، ائمه چهارگانه اهل سنت و فقهای اهل سنت بررسی، و استحباب زیارت در این مذهب را شناسایی می کنیم. اهل سنت به استحباب زیارت رسول خدا9 و مؤمنان به عنوان یکی از بهترین حسنات جهت تقرب فتوا داده اند. از منظر شیعه هم روایات و دیدگاه فقها بر جایگاه عظیم زیارت دلالت، و بر استحباب زیارت، حتی قبور مؤمنان، تأکید می کند. | ||
در درس سوم و چهارم به آداب زیارت اعتاب مقدسه می پردازیم. آداب زیارت به سه محور پیش از زیارت، حین زیارت و پس از زیارت تقسیم می شود. | در درس سوم و چهارم به آداب زیارت اعتاب مقدسه می پردازیم. آداب زیارت به سه محور پیش از زیارت، حین زیارت و پس از زیارت تقسیم می شود. | ||
آداب پیش از زیارت عبارت اند از: اخلاص در عمل و دوری از ریا، پوشیدن لباس پاک و خوش بو، غسل زیارت و داشتن طهارت هنگام زیارت، حرکت با وقار و طمأنینه و خضوع و خشوع به سوی حرم و گفتن ذکر و صلوات هنگام ورود به حرم، خواندن اذن ورود و ورود با پای راست. | |||
آداب حین زیارت عبارتند: روبه روی قبر و ضریح معصوم و پشت به قبله ایستادن و زیارتنامه های مأثور را خواندن و در صورت امکان ضریح را بوسیدن، خواندن نماز زیارت برای معصومان و نماز هدیه برای امامزادگان، دعا کردن برای خود و دیگران و زیارت کردن به نیابت از دیگران و زیارت وداع هنگام بازگشت به وطن. | |||
آداب پس از زیارت عبارت اند از: حفظ آثار معنوی و تحولات روحی بر اثر زیارت و بازگو نکردن سختی های سفر و ناملایمات رسیده از همسفران به منظور زنده ماندن عشق به زیارت آن اماکن مقدس در دل ها. | |||
معارف اعتقادی و عبادی، اخلاقی - عرفانی بخش دیگری از اسرار زیارت است که در درس پنجم به آنها می پردازیم. اسرار اعتقادی زیارت عبارتند از: توحیدباوری، معادباوری، اقرار به رسالت انبیای الهی و نبوت رسول اکرم9 و پیروی از امامان منتخب از خاندان نبوت. زیارت در بطن خود همراه با عمل به فروع دین یعنی نماز، زکات، امر به معروف و نهی از منکر و انس با قرآن است که از آنها به اسرار عبادی زیارت تعبیر می شود. زیارت برای پاکسازی درون و اصلاح نفس، خروج از غفلت ها و رسیدن به قرب پروردگار است و عرفان واقعی، که همان تسلیم و رضاست، در زیارت محقق می شود. | معارف اعتقادی و عبادی، اخلاقی - عرفانی بخش دیگری از اسرار زیارت است که در درس پنجم به آنها می پردازیم. اسرار اعتقادی زیارت عبارتند از: توحیدباوری، معادباوری، اقرار به رسالت انبیای الهی و نبوت رسول اکرم9 و پیروی از امامان منتخب از خاندان نبوت. زیارت در بطن خود همراه با عمل به فروع دین یعنی نماز، زکات، امر به معروف و نهی از منکر و انس با قرآن است که از آنها به اسرار عبادی زیارت تعبیر می شود. زیارت برای پاکسازی درون و اصلاح نفس، خروج از غفلت ها و رسیدن به قرب پروردگار است و عرفان واقعی، که همان تسلیم و رضاست، در زیارت محقق می شود. | ||
معارف عاطفی - روانی و سیاسی - اجتماعی از دیگر اسرار زیارت است که در درس ششم بررسی می شود. زیارت عواطف انسانی را تحریک می کند و رقت قلب می آورد و سبب تخلیه هیجانات روانی می شود و زائر را در جهت بهداشت روانی هدایت می کند. زیارت اسرار سیاسی - اجتماعی نیز دارد و تجدید عهد زائر با مزور است تا در مسیر او حرکت کند. زیارت در زائر انگیزه و شور می آفریند تا مزور را بهتر بشناسد و با اهداف او بیشتر آشنا شود و به بلوغ و شعور سیاسی برسد. آشنایی با اسرار اجتماعی زیارت و ریشه های فرهنگ دینی و تمدنی خود و آموزش مهرورزی به دیگران و پالایش، انتقال، ارتقا و تغییر آداب اجتماعی از مباحثی است که در پی خواهد آمد. | معارف عاطفی - روانی و سیاسی - اجتماعی از دیگر اسرار زیارت است که در درس ششم بررسی می شود. زیارت عواطف انسانی را تحریک می کند و رقت قلب می آورد و سبب تخلیه هیجانات روانی می شود و زائر را در جهت بهداشت روانی هدایت می کند. زیارت اسرار سیاسی - اجتماعی نیز دارد و تجدید عهد زائر با مزور است تا در مسیر او حرکت کند. زیارت در زائر انگیزه و شور می آفریند تا مزور را بهتر بشناسد و با اهداف او بیشتر آشنا شود و به بلوغ و شعور سیاسی برسد. آشنایی با اسرار اجتماعی زیارت و ریشه های فرهنگ دینی و تمدنی خود و آموزش مهرورزی به دیگران و پالایش، انتقال، ارتقا و تغییر آداب اجتماعی از مباحثی است که در پی خواهد آمد. | ||
| خط ۴۹: | خط ۴۸: | ||
درس اول: | == درس اول:مفاهیم و کلیات == | ||
اهداف درس | اهداف درس | ||
انتظار می رود با مطالعه این درس: | انتظار می رود با مطالعه این درس: | ||
| خط ۶۲: | خط ۶۰: | ||
8. با مهم ترین منابع زیارت آشنا شویم. | 8. با مهم ترین منابع زیارت آشنا شویم. | ||
=== 1. مفهوم شناسی === | |||
1. مفهوم شناسی | |||
الف) آداب | الف) آداب | ||
یک- تعریف لغوی | یک- تعریف لغوی | ||
«آداب» جمع «ادب» در لغت به معانی مختلف مانند حسن خلق، انجام خوبی ها و ریاضت نفس<ref>. زبیدی، تاج العروس، ج1، ص246؛ طبرسی، مجمع البیان، ج2، ص5؛ مصباح المنیر، ج2، ص9. | «آداب» جمع «ادب» در لغت به معانی مختلف مانند حسن خلق، انجام خوبی ها و ریاضت نفس<ref>. زبیدی، تاج العروس، ج1، ص246؛ طبرسی، مجمع البیان، ج2، ص5؛ مصباح المنیر، ج2، ص9. | ||
</ref> آمده است. همچنین ادب را ادب گفته اند؛ چون مردم را به سوی امور پسندیده تأدیب می کند و از امور قبیح نهی می کند.<ref>. تاج العروس، ج 1، ص296. | </ref> آمده است. همچنین ادب را ادب گفته اند؛ چون مردم را به سوی امور پسندیده تأدیب می کند و از امور قبیح نهی می کند.<ref>. تاج العروس، ج 1، ص296. | ||
</ref> | </ref> | ||
دو- تعریف اصطلاحی | دو- تعریف اصطلاحی | ||
در تعریف اصطلاحی ادب اختلاف بسیاری وجود دارد؛<ref>. همان؛ طبرسی، الآداب الدینیة للخزانة المعینیة، ص۱۹۹؛ دیلمی، ارشاد القلوب الی الصواب، ترجمه عبدالحسین رضایی، ص۳۸۳؛ طباطبائی، المیزان، ج6، ص256. | در تعریف اصطلاحی ادب اختلاف بسیاری وجود دارد؛<ref>. همان؛ طبرسی، الآداب الدینیة للخزانة المعینیة، ص۱۹۹؛ دیلمی، ارشاد القلوب الی الصواب، ترجمه عبدالحسین رضایی، ص۳۸۳؛ طباطبائی، المیزان، ج6، ص256. | ||
| خط ۳۳۴: | خط ۳۳۰: | ||
9. نویسنده کتاب مصباح المتهجد کیست؟ این کتاب در چه قرنی تألیف شده است؟ | 9. نویسنده کتاب مصباح المتهجد کیست؟ این کتاب در چه قرنی تألیف شده است؟ | ||
10. سید بن طاووس کدام اثر را در زمینه زیارات تألیف کرده است؟ | 10. سید بن طاووس کدام اثر را در زمینه زیارات تألیف کرده است؟ | ||