صفویان: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۳۸: | خط ۳۸: | ||
هنر و معماری ایرانیان با شروع سلطنت صفویان در ایران و عراق و در همة اماکن مقدس شیعیان در نجف، کربلا، سامرا و کاظمین به اوج رسيد. بعضی از این آثار معماری و اقدامات عمرانی به حدی زیبا و باشکوه است که امروز در ردیف بزرگترین و زیباترین آثار تاریخی و معماری سرزمین عراق عرب است.<ref>«جایگاه حرمین شریفین و عتبات عالیات در مناسبات صفویان و عثمانیان»، ص۴۱.</ref> درواقع معماری عراق پس از عصر صفوی تحت تأثیر سبک معماری ایرانیان است.<ref>''سفرنامه'' تاورنیه، ص۵۵.</ref> | هنر و معماری ایرانیان با شروع سلطنت صفویان در ایران و عراق و در همة اماکن مقدس شیعیان در نجف، کربلا، سامرا و کاظمین به اوج رسيد. بعضی از این آثار معماری و اقدامات عمرانی به حدی زیبا و باشکوه است که امروز در ردیف بزرگترین و زیباترین آثار تاریخی و معماری سرزمین عراق عرب است.<ref>«جایگاه حرمین شریفین و عتبات عالیات در مناسبات صفویان و عثمانیان»، ص۴۱.</ref> درواقع معماری عراق پس از عصر صفوی تحت تأثیر سبک معماری ایرانیان است.<ref>''سفرنامه'' تاورنیه، ص۵۵.</ref> | ||
آثار معماری و اقدامات عمرانی سلاطین صفوی در بعضی عتبات مقدس عراق مثل مشهد کاظمین در عصر شاهاسماعیل اول؛ کاملاً بنیادی بوده و بهضرورت اصل معماری بنا را از کف تا آخر در بر گرفته است؛ اما در بعضی دیگر تنها شامل تزئیین و تعمیرات جزئی میشود. همچنین اکثر این تعمیرات در زمان شاهاسماعیل اول آغاز شد و در زمان شاهعباس اول به اوج رسید و پس از آن تکامل یافت.<ref>«جایگاه حرمین شریفین و عتبات عالیات در مناسبات صفویان و عثمانیان»، ص۴۲.</ref> | آثار معماری و اقدامات عمرانی سلاطین صفوی در بعضی عتبات مقدس عراق مثل مشهد کاظمین در عصر شاهاسماعیل اول؛ کاملاً بنیادی بوده و بهضرورت اصل معماری بنا را از کف تا آخر در بر گرفته است؛ اما در بعضی دیگر تنها شامل تزئیین و تعمیرات جزئی میشود. همچنین اکثر این تعمیرات در زمان شاهاسماعیل اول آغاز شد و در زمان شاهعباس اول به اوج رسید و پس از آن تکامل یافت.<ref>«جایگاه حرمین شریفین و عتبات عالیات در مناسبات صفویان و عثمانیان»، ص۴۲.</ref> شاهان صفوی در آبادانی عتبات عالیات و مراقد منسوب به اهل بیت: بسیار کوشا بودند؛<ref>«جایگاه حرمین شریفین و عتبات عالیات در مناسبات صفویان و عثمانیان»، ص۵۰. </ref> چنانکه همواره مبالغی را از درآمدهای عمومی و خصوصی بدان اختصاص ميدادند.<ref>«جایگاه حرمین شریفین و عتبات عالیات در مناسبات صفویان و عثمانیان»، ص۴۴.</ref> | ||
شاه اسماعيل | [[شاه اسماعيل اول]]، بنیانگذار صفویه، پس از زیارت عتبات (914ق) همه آنها را با زیباترین و نفیسترین فرشهای ابریشمی ایرانی مفروش ساخت و پردههای زرین و قندیلهای طلا و نقره جهت تزئین و روشنایی حرمهای مطهر تقدیم کرد. اين نخستین بار در طول تاریخ بود که عنصر طلا به منظور تزئین اعتاب مقدس ائمة اطهار به کار رفت و پس از آن بسيار رواج يافت.<ref>''ايران در روزگار شاه اسماعيل و شاه طهماسب''، ص496.</ref> بزرگترین و اساسیترین اقدامات عمرانی شاهاسماعیل مشمول آستانة کاظمین شد؛ زیرا عتبة مقدس کاظمین بر اثر طغیان رود دجله و غفلتهای زمان گذشته و قرار داشتن در کانون منازعات فرقهای ویران شده بود.<ref>''تاريخ حرم کاظمين''، ترجمة غلامرضا اکبري، ص62''-''63.</ref> | ||
در سلطنت شاهطهماسب اول، بازسازي گستردة ای در آستانة مطهر امام حسین و آستانة مطهر حضرت ابوالفضل انجام شد.<ref>''عتبات عاليات در روابط ايران و عثماني قرن نوزدهم (با تأکيد بر عصر عبدالحميد دوم)، ص25؛ گنجينه آثار تاريخي اصفهان''، ص420.</ref> شاهطهماسب همچنین در جهت بهبود شرایط اقتصادی شیعیان کربلا و آسایش حال زائران به حفر نهری از سوی رودخانة فرات به سمت کربلا و آستانة حسینی دستور داد که به نهر «طهماسیه» معروف شد.<ref>''عتبات عاليات در روابط ايران و عثماني قرن نوزدهم'' (با تأکيد بر عصر عبدالحميد دوم)، ص25.</ref> با ورود [[شاهعباس اول]] به عراق عرب بازسازی عتبات بار ديگر سرعت گرفت. با توجه به علاقة شدید شاهعباس به امیرالمؤمنین بنای اصلی نجف به دست او گذاشته شد.<ref>''ذيل تاريخ عالمآراي عباسي''، تصحيح سهيلي خوانساري، ص94.</ref>.<ref>«جایگاه حرمین شریفین و عتبات عالیات در مناسبات صفویان و عثمانیان»، ص۴۷.</ref> | |||
در سلطنت شاهطهماسب اول، بازسازي گستردة ای در آستانة مطهر امام حسین انجام شد. | |||
با ورود شاهعباس اول به عراق عرب بازسازی عتبات بار ديگر سرعت گرفت. با توجه به علاقة شدید شاهعباس به امیرالمؤمنین | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
| خط ۶۸: | خط ۵۶: | ||
}} | }} | ||
{{پایان}} | {{پایان}} | ||
* «آثار روانی خرافهگرایی و نقش آن در سقوط سلسله | * '''«آثار روانی خرافهگرایی و نقش آن در سقوط سلسله صفوی»'''، حسنوند، علی، کنفرانس ملی مدیریت، روان شناسی و علوم رفتاری مجموعه مقالات هشتمین کنفرانس بین المللی و یازدهمین همایش ملی مدیریت، روان شناسی و علوم رفتاری، | ||
* از شيخ صفي تا شاه صفي | * '''از شيخ صفي تا شاه صفي'''، سيد حسن بن مرتضي استرآبادي (م.قرن۱۲ق.)، به كوشش اشراقي، تهران، نشر علمي، ۱۳۶۶ش. | ||
* اسناد و مكاتبات سياسي ايران از سال ۱۱۰۵ تا ۱۱۳۵ق | * '''اسناد و مكاتبات سياسي ايران از سال ۱۱۰۵ تا ۱۱۳۵ق'''، به كوشش عبدالحسين نوايي، تهران، موسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگي، ۱۳۶۳ش. | ||
* الاعلام باعلام بيت الله الحرام | * '''الاعلام باعلام بيت الله الحرام'''، محمد بن احمد النهروالي (م,۹۹۰ق.)، به كوشش علي محمد، قاهره، مكتبة الثقافة الدينيه، ۱۴۲۵ق. | ||
* ايران در روزگار شاه اسماعيل و | * '''ايران در روزگار شاه اسماعيل و شاهطهماسب'''، خواندمير، اميرمحمود، تهران، ادبي، 1370ش. | ||
* '''تاريخ حرم کاظمين'''، آل ياسين، شيخ محمدحسن، ترجمه غلامرضا اکبري، [بيجا]، کنگرة جهاني حضرت رضا، 1371ش. | * '''تاريخ حرم کاظمين'''، آل ياسين، شيخ محمدحسن، ترجمه غلامرضا اکبري، [بيجا]، کنگرة جهاني حضرت رضا، 1371ش. | ||
* تاريخ جهانگشاي نادري | * '''تاريخ جهانگشاي نادري'''، مهدي خان استرآبادي (م,۱۱۸۰ق.)، دنياي كتاب، ۱۳۶۸ش. | ||
* تاريخ منتظم ناصري | * '''تاريخ منتظم ناصري'''، محمد حسن خان اعتماد السلطنه (م,۱۳۱۳ق.)، به كوشش رضواني، تهران، دنياي كتاب، ۱۳۶۷ش. | ||
* تبریز در گذر | * '''تبریز در گذر تاریخ'''، عزتپور، عدالت، مجله کتاب ماه، تاریخ و جغرافیا، شماره ۱۵۰، ۱۳۹۰ش. | ||
* جایگاه حرمین شریفین و عتبات عالیات در مناسبات صفویان و | * '''جایگاه حرمین شریفین و عتبات عالیات در مناسبات صفویان و عثمانیان'''، رمضان محمدی، محمدباقر خزائیلی، پژوهشکده حج و زيارت. | ||
* '''ذيل تاريخ عالمآراي عباسي'''، ترکمان، اسکندربيک، تصحيح سهيلي خوانساري، تهران، اسلاميه، 1371ش. | * '''ذيل تاريخ عالمآراي عباسي'''، ترکمان، اسکندربيک، تصحيح سهيلي خوانساري، تهران، اسلاميه، 1371ش. | ||
* سفرنامه كروسينسكي يادداشتهاي كشيش لهستاني عصر صفوي | * '''سفرنامه كروسينسكي يادداشتهاي كشيش لهستاني عصر صفوي'''، ترجمه: عبدالرزاق دنبلي مفتون، به كوشش ميراحمدي، تهران، ۱۳۶۳ش. | ||
* '''''سفرنامه'' تاورنیه'''، تاورنیه، ژان باتیست، ترجمه ابوتراب نوری، تهران، کتابخانه سنايی، ۱۳۳۶ش. | * '''''سفرنامه'' تاورنیه'''، تاورنیه، ژان باتیست، ترجمه ابوتراب نوری، تهران، کتابخانه سنايی، ۱۳۳۶ش. | ||
* شاه طهماسب صفوي | * '''شاه طهماسب صفوي'''، عبدالحسين نوايي، تهران، ارغوان، ۱۳۶۸ش. | ||
* '''صفویه از ظهور تا زوال'''، جعفریان، رسول، تهران، دانش و اندیشه معاصر، چاپ اول، ۱۳۷۸ش. | * '''صفویه از ظهور تا زوال'''، جعفریان، رسول، تهران، دانش و اندیشه معاصر، چاپ اول، ۱۳۷۸ش. | ||
* '''صفویه در عرصه دین، فرهنگ و سیاست'''، جعفریان، رسول، قم، پژوهشکده حوزه و دانشگاه، ۱۳۷۹ش. | * '''صفویه در عرصه دین، فرهنگ و سیاست'''، جعفریان، رسول، قم، پژوهشکده حوزه و دانشگاه، ۱۳۷۹ش. | ||
| خط ۸۸: | خط ۷۶: | ||
* '''گنجينه آثار تاريخي اصفهان'''، 1. هنرفر، لطفالله، اصفهان، ثقفي، 1350ش. | * '''گنجينه آثار تاريخي اصفهان'''، 1. هنرفر، لطفالله، اصفهان، ثقفي، 1350ش. | ||
* '''«مشروعیت دولت صفوی و شکل گیری نهادهای دینی شیعی»'''، علوی، نصرت خاتون، مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران، شماره ۱۷، بهار ۱۴۰۵ش. | * '''«مشروعیت دولت صفوی و شکل گیری نهادهای دینی شیعی»'''، علوی، نصرت خاتون، مطالعات سیاسی-اجتماعی تاریخ و فرهنگ ایران، شماره ۱۷، بهار ۱۴۰۵ش. | ||
* مقالات تاريخي | * '''مقالات تاريخي'''، رسول جعفريان، قم، دليل ما، ۱۳۸۷-۱۳۸۸ش. | ||
* مهاجران آل ابوطالب | * '''مهاجران آل ابوطالب'''، ابراهيم بن ناصر بن طباطبا، ترجمه: عطايي، آستان قدس رضوي، ۱۳۷۲ش | ||
* منائح | * '''منائح الكرم'''، علي بن تاج الدين السنجاري (م,۱۱۲۵ق.)، به كوشش المصري، مكه، جامعة ام القري، ۱۴۱۹ق. | ||
* نيل المني بذيل بلوغ القري | * '''نيل المني بذيل بلوغ القري'''، جارالله محمد بن فهد المكي (م,۹۵۴ق.)، به كوشش الهيله، الفرقان، ۱۴۲۰ق | ||