پرش به محتوا

کاربر:Mo.ali.rezapour/صفحه تمرین۱: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی حج
ابرابزار، اصلاح نویسه‌های عربی
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۶۲: خط ۶۲:


== معرفی ==
== معرفی ==
سیدمحمدحسن حسینی شیرازی، فرزند سیدمحمود، در سال ۱۲۳۰ قمری در شیراز چشم به جهان گشود. وی در بیست سالگی در حوزه اصفهان به اجتهاد رسید. میرزای شیرازی در سال ۱۲۵۹ قمری به نجف اشرف وارد شد و در درس مرحوم محمدحسن نجفی صاحب جواهر و شیخ حسن کاشف‌الغطا حضور یافت و پس از مدتی مفتخر به کسب اجازه اجتهاد از صاحب جواهر شد و بیشترین بهره را نیز از محضر شیخ انصاری برد.<ref>«بررسی حضور 22 ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۱۸.</ref>
سیدمحمدحسن حسینی شیرازی، در سال ۱۲۳۰ قمری در شیراز متولد شد. وی پس از تحصیل علوم دینی در حوزه اصفهان، در سال ۱۲۵۹ قمری به نجف اشرف رفت و در درس مرحوم [[محمدحسن نجفی]] (صاحب جواهر) و شیخ حسن کاشف‌الغطا حضور یافت و پس از مدتی مفتخر به کسب اجازه اجتهاد از صاحب جواهر شد و بیشترین بهره را نیز از محضر [[مرتضی انصاری|شیخ انصاری]] برد.<ref>«بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۱۸.</ref>


عبدالکریم حائری یزدی،
میرزای شیرازی پس از درگذشت شیخ انصاری در سال ۱۲۸۱ق،به مرجعیت رسید. وی علاوه بر جایگاه والای علمی و مرجعیت علی‌الاطلاق، در اخلاق و سیر و سلوک سرآمد بود. عبدالکریم حائری یزدی،شیخ‌فضل‌الله نوری، میرزامحمدتقی شیرازی، سیدحسن مدرس، از مهمترین شاگردان او به حساب می‌آیند. او در سال ۱۳۱۲ق در سامرا درگذشت و در حرم امام علی(ع) دفن شد.<ref>«بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۱۹ و ص۱۳۴ تا ص۱۳۶.</ref>


شیخ‌فضل‌الله نوری، میرزامحمدتقی شیرازی، سیدحسن مدرس، از مهمترین شاگردان او به حساب می‌آیند.<ref>ص۱۳۴ تا ص۱۳۶.</ref>
== هجرت به سامرا؛ ایجاد آبادانی در این شهر و تقریب بین شیعه و سنی ==
میرزای شیرازی در سال ۱۲۹۱ق از نجف به سامراء هجرت کرد و تا آخر عمر در آنجا زندگی کرد و سبب دگرگونی و تحول در این شهر گشت. مهم‌ترین هدف میرزای شیرازی از هجرت به سامرا را تقریب بین شیعیان و اهل سنت بیان می‌کند. سامرا مرکز اهل سنت بود و عشایر اطراف آن از شیعیان بودند. هر از چند گاهی درگیری‌های خونین بین شیعیان و اهل سنت درمی‌گرفت. میرزا معتقد بود با هجرت به سامرا و ایجاد عمران و آبادی در آنجا الفت و محبت بین شیعه و سنی ایجاد، و آتش کینه‌ها را خاموش خواهد کرد؛ ازاین‌روی وقتی به سامرا هجرت کرد در جهت عمران آن شهر تلاش فراوان کرد. او می‌خواست شیعیان به سامرا بیایند و در جوار برادران سنی‌مذهب ساکن شوند. از این رهگذر گامی در مسیر وحدت و تقریب برداشته شود.<ref>«بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۲۴ تا ص۱۲۶ و ص۱۴۳.</ref>


میرزای شیرازی علاوه بر جایگاه والای علمی و مرجعیت علی‌الاطلاق، در اخلاق، سلوک و تهذیب سرآمد بود و در امور سیاسی بسیار باهوش بود.<ref>ص۱۱۹.</ref>
او اعتقاد داشت آباد ساختن سامرا، ایجاد امکانات رفاهی، خدماتی و ارتباطی بین شیعه و سنی الفت و محبت پدیدمی‌آورد؛ به همین دلیل ایشان علاوه بر احداث مدرسه‌ای مجهز برای طلاب، بر شط سامرا نیز پل ساخت. احداث بازاری بزرگ، انفاق به فقیران و محرومان و تقویت حیات اقتصادی افراد کم‌بضاعت، و بنیان‌گذاری حسینیه‌ای برای اقامه سوگواری در مناسبت‌های ویژه به‌خصوص در محرم و صفر از جمله اقدامات دیگر ایشان بود.<ref>«بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۲۶.</ref>


پس از درگذشت شیخ انصاری در سال ۱۲۸۱ق، میرزای شیرازی به مرجعیت رسید.
=== کمک به تعمیر و بازسازی حرم مطهر عسکریین ===
 
کمک مالی به تعمیر و بازسازی حرم مطهر عسکریین از جمله اقدامات میرزای شیرازی در سامرا بوده است.<ref>ص۱۴۰.</ref> در دوره وی، حرم و رواق‌ها، آینه‌کاری و سنگ‌های کف صحن شریف، ترمیم شد و ساعت بزرگی بر درِ قبله، نصب گردید.<ref>دائرةالمعارف تشیع، ج۱، ص۹۴.</ref> وی همچنین کاروانسراهایی برای زائران در سامرا ساخت.<ref>ص۱۴۲.</ref>
== هجرت به سامرا ==
مهم‌ترین هدف میرزای شیرازی از هجرت به سامرا را تقریب بین شیعیان و اهل سنت بیان می‌کند: «به نظر من این مهم‌ترین هدف میرزای بزرگ از هجرت به سامرا بود» (سیدرضی شیرازی، ۱۳۷۱، ص۳۵).
 
پیش از هجرت میرزا سامرا از یک طرف با فرهنگ شیعی و علوم آن بیگانه بود و در انحصار اهل سنت و میدانی برای رقابت عشایر و تعصبات قبایل بود. از طرف دیگر نیز شیعه و زائران حرم عسکریین در این شهر امنیت نداشتند.
 
با ورود میرزای شیرازی به سامرا این شهر مطمح نظر شیعیان از اقصا نقاط عالم شد و هرچند شیعیان کمتری از اهل سنت داشت، از نظر قدرت و ابهت مرکز رفت‌وآمد شیعیان جهان گشت. گویا میرزای شیرازی در خصوص انتخاب سامرا به عنوان مقصد هجرت اهداف زیر را دنبال می‌کرده است: ۱. اسکان شیعیان در سامرا؛ ۲. تشکیل حوزه علمیه در جوار حرم امامین همامین عسکریین۸؛ ۳. تبلیغ تشیع در نواحی‌مختلف عراق؛ ۴. تقریب بین شیعه و اهل سنت.<ref>«بررسی حضور 22 ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۲۴.</ref>
 
از جمله علل مهم مهاجرت میرزا به سامرا خاموش کردن آتش اختلافات فرقه‌ای و قومی مسلمانان آن منطقه بود. سامرا مرکز اهل سنت بود و عشایر اطراف آن از شیعیان بودند. هر از چند گاهی درگیری‌های خونین بین شیعیان و اهل سنت درمی‌گرفت. میرزا معتقد بود با هجرت به سامرا و ایجاد عمران و آبادی در آنجا الفت و محبت بین شیعه و سنی ایجاد، و آتش کینه‌ها را خاموش خواهد کرد؛ ازاین‌روی وقتی به سامرا هجرت کرد در جهت عمران آن شهر تلاش فراوان کرد (مصاحبه با محمد بحرالعلوم). او می‌خواست شیعیان به سامرا بیایند و در جوار برادران سنی‌مذهب ساکن شوند] از این رهگذر گامی در مسیر وحدت و تقریب برداشته شود.<ref>ص۱۲۵ و ص۱۲۶.</ref>
 
او اعتقاد داشت آباد ساختن سامرا ایجاد امکانات رفاهی، خدماتی و ارتباطی بین شیعه و سنی الفت و محبت پدیدمی‌آورد؛ به همین دلیل ایشان علاوه بر احداث مدرسه‌ای مجهز برای طلاب، که حجرات بسیاری برای اسکان آنان داشت، بر شط سامرا نیز پل ساخت. پیش از آن مردم و زوار با قایق از رود دجله می‌گذشتند و بَلَم‌داران هم در حق مسافران اجحاف می‌کردند. احداث بازاری بزرگ، ساختن خانه برای بسیاری از مجاوران سامرا، انفاق به فقیران و محرومان و تقویت حیات اقتصادی افراد کم‌بضاعت، تزئین و بازسازی حرم مطهر سامرا و بنیان‌گذاری حسینیه‌ای برای اقامه سوگواری در مناسبت‌های ویژه به‌خصوص در محرم و صفر از جمله اقدامات دیگر ایشان بود.<ref>ص۱۲۶.</ref>
 
کمک مالی به تعمیر و بازسازی حرم مطهر عسکریین از جمله اقدامات میرزای شیرازی در سامرا بوده است.<ref>ص۱۴۰.</ref> تأسیس کاروانسراهایی برای زائران و مسافران سامرا<ref>ص۱۴۲.</ref>
 
حضور ۲۲ساله و پربرکت میرزای شیرازی در سامرا و تشکیل حوزه قدرتمند در آن و نیز ساخت مدرسه‌ای برای طلاب، که اخیراً تجدید بنا شد، بافت این شهر را تغییر داد.<ref>ص۱۴۳.</ref>


== تأسیس حوزه سامراء ==
== تأسیس حوزه سامراء ==
آیت‌الله سیدمحمدحسن حسینی شیرازی ملقب به «میرزای بزرگ» و «سید مجدد» و «مجدد اول» و «میرزای شیرازی»، که ساکن نجف اشرف بود، به علل مختلفی، از جمله رونق‌بخشی به این شهر برای سکونت شیعیان و ایجاد وحدت سیاسی شیعه با اهل سنت در عراق، در شهر سامرا رحل اقامت گزید. به دنبال هجرت مرحوم میرزا به سامرا و تشکیل جلسات درس و بحث در برهه‌ای از زمان، حوزه علمیه در این شهر مستقر شد. میرزا شاگردانی با روحیه تقریبی پرورش داد که هر یک بزرگانی تأثیرگذار شدند. همه این برکات از آثار تعامل و هم‌زیستی شیعیان و اهل سنت در این شهر آن هم به هدایت مرحوم میرزاست. تلاش شبانه‌روزی میرزای شیرازی نزدیک به ربع قرن در سامرا مصروف این حرکت شد.<ref>«بررسی حضور 22 ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۱۷.</ref>
به دنبال هجرت میرزای شیرازی به سامرا و تشکیل جلسات درس و بحث، حوزه علمیه در شهر شامرا شکل گرفت.<ref>«بررسی حضور 22 ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۱۷.</ref>


== سفر حج ==
== سفر حج ==
خط ۱۰۳: خط ۹۰:
}}
}}
* «بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، خوشنویس، محمدحسین، شماره ۵۶، ۱۴۰۲ش.
* «بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، خوشنویس، محمدحسین، شماره ۵۶، ۱۴۰۲ش.
* '''دايرةالمعارف تشيع'''، زير نظر: احمد صدر حاج سيد جوادى، بهاءالدين خرمشاهى و كامران فانى. تهران، نشر شهيد محبى، بی‌تا.
*
{{منابع}}
{{منابع}}
{{پایان}}
{{پایان}}

نسخهٔ ‏۲۱ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۴۷

میرزای شیرازی
مشخصات فردی
نام کاملسیدمحمدحسن حسینی شیرازی
زادروز۱۲۳۰ق.
زادگاهایران، شیراز
محل زندگینجف و سامرا
مذهبشیعه
تاریخ درگذشت۱۳۱۲ق
آرامگاهحرم امام علی(ع)
اطلاعات علمی و مذهبی
اساتیدمحمدحسن نجفی صاحب جواهر و شیخ حسن کاشف‌الغطا، شیخ انصاری
محل تحصیلشیراز، اصفهان، نجف
فعالیت‌های اجتماعی-سیاسی
فعالیت مذهبیتأسیس حوزه علمیه سامراء، کمک به بازسازی حرم امامین عسکریین

میرزای شیرازی، از مراجع بزرگ شیعه در قرن سیزده و چهارده هجری قمری.

معرفی

سیدمحمدحسن حسینی شیرازی، در سال ۱۲۳۰ قمری در شیراز متولد شد. وی پس از تحصیل علوم دینی در حوزه اصفهان، در سال ۱۲۵۹ قمری به نجف اشرف رفت و در درس مرحوم محمدحسن نجفی (صاحب جواهر) و شیخ حسن کاشف‌الغطا حضور یافت و پس از مدتی مفتخر به کسب اجازه اجتهاد از صاحب جواهر شد و بیشترین بهره را نیز از محضر شیخ انصاری برد.[۱]

میرزای شیرازی پس از درگذشت شیخ انصاری در سال ۱۲۸۱ق،به مرجعیت رسید. وی علاوه بر جایگاه والای علمی و مرجعیت علی‌الاطلاق، در اخلاق و سیر و سلوک سرآمد بود. عبدالکریم حائری یزدی،شیخ‌فضل‌الله نوری، میرزامحمدتقی شیرازی، سیدحسن مدرس، از مهمترین شاگردان او به حساب می‌آیند. او در سال ۱۳۱۲ق در سامرا درگذشت و در حرم امام علی(ع) دفن شد.[۲]

هجرت به سامرا؛ ایجاد آبادانی در این شهر و تقریب بین شیعه و سنی

میرزای شیرازی در سال ۱۲۹۱ق از نجف به سامراء هجرت کرد و تا آخر عمر در آنجا زندگی کرد و سبب دگرگونی و تحول در این شهر گشت. مهم‌ترین هدف میرزای شیرازی از هجرت به سامرا را تقریب بین شیعیان و اهل سنت بیان می‌کند. سامرا مرکز اهل سنت بود و عشایر اطراف آن از شیعیان بودند. هر از چند گاهی درگیری‌های خونین بین شیعیان و اهل سنت درمی‌گرفت. میرزا معتقد بود با هجرت به سامرا و ایجاد عمران و آبادی در آنجا الفت و محبت بین شیعه و سنی ایجاد، و آتش کینه‌ها را خاموش خواهد کرد؛ ازاین‌روی وقتی به سامرا هجرت کرد در جهت عمران آن شهر تلاش فراوان کرد. او می‌خواست شیعیان به سامرا بیایند و در جوار برادران سنی‌مذهب ساکن شوند. از این رهگذر گامی در مسیر وحدت و تقریب برداشته شود.[۳]

او اعتقاد داشت آباد ساختن سامرا، ایجاد امکانات رفاهی، خدماتی و ارتباطی بین شیعه و سنی الفت و محبت پدیدمی‌آورد؛ به همین دلیل ایشان علاوه بر احداث مدرسه‌ای مجهز برای طلاب، بر شط سامرا نیز پل ساخت. احداث بازاری بزرگ، انفاق به فقیران و محرومان و تقویت حیات اقتصادی افراد کم‌بضاعت، و بنیان‌گذاری حسینیه‌ای برای اقامه سوگواری در مناسبت‌های ویژه به‌خصوص در محرم و صفر از جمله اقدامات دیگر ایشان بود.[۴]

کمک به تعمیر و بازسازی حرم مطهر عسکریین

کمک مالی به تعمیر و بازسازی حرم مطهر عسکریین از جمله اقدامات میرزای شیرازی در سامرا بوده است.[۵] در دوره وی، حرم و رواق‌ها، آینه‌کاری و سنگ‌های کف صحن شریف، ترمیم شد و ساعت بزرگی بر درِ قبله، نصب گردید.[۶] وی همچنین کاروانسراهایی برای زائران در سامرا ساخت.[۷]

تأسیس حوزه سامراء

به دنبال هجرت میرزای شیرازی به سامرا و تشکیل جلسات درس و بحث، حوزه علمیه در شهر شامرا شکل گرفت.[۸]

سفر حج

در سال ۱۲۸۷ قمری در زمان خلافت شریف عبدالله حسنی به حج مشرف شد و در خانه موسی بغدادی سُکنا گزید. صاحب‌خانه ورود میرزا را به اطلاع شریف رساند. شریف تکلیف کرد که میرزا را نزد او ببرند. او قضیه را برای میرزا نقل کرد. میرزا برای شریف پاسخ فرستاد: «اذا رأیتم العلماء علی أبواب الملوک فقولوا بئس العلماء و بئس الملوک و اذا رأیتم الملوک علی ابواب العلماء فقولوا نعم العلماء و نعم الملوک»؛ «هر گاه علما را بر سرای پادشاهان یافتید بگویید اینان بدترین علما، و آنان بدترین پادشاهان‌اند و اگر پادشاهان را بر سرای عالمان دیدید، بگویید آنان بهترین علما، و اینان بهترین پادشاهان هستند». شریف وقتی این سخن را شنید خود مبادرت به دیدار میرزا کرد و پس از آن او را به‌خانه خویش برد.[۹]

پانویس

  1. ↑ «بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۱۸.
  2. ↑ «بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۱۹ و ص۱۳۴ تا ص۱۳۶.
  3. ↑ «بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۲۴ تا ص۱۲۶ و ص۱۴۳.
  4. ↑ «بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۲۶.
  5. ↑ ص۱۴۰.
  6. ↑ دائرةالمعارف تشیع، ج۱، ص۹۴.
  7. ↑ ص۱۴۲.
  8. ↑ «بررسی حضور 22 ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۱۷.
  9. ↑ «بررسی حضور 22 ساله میرزای شیرازی در سامرا»، ص۱۲۳.

منابع

این مقاله برگرفته از مقاله «بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، در مجله فرهنگ زیارت است.
  • «بررسی حضور ۲۲ ساله میرزای شیرازی در سامرا»، خوشنویس، محمدحسین، شماره ۵۶، ۱۴۰۲ش.
  • دايرةالمعارف تشيع، زير نظر: احمد صدر حاج سيد جوادى، بهاءالدين خرمشاهى و كامران فانى. تهران، نشر شهيد محبى، بی‌تا.