|
|
| خط ۴۹: |
خط ۴۹: |
|
| |
|
| ==وضعیت فرهنگی بنی تمیم== | | ==وضعیت فرهنگی بنی تمیم== |
| | | بنیتمیم افزون بر نقش سیاسی، در فرهنگ و دانش نیز برجسته بودند. بسیاری از آنان راویان احادیث [[اهل بیت|اهلبیت]] بودند؛ مانند [[غیاث بن ابراهیم]]، [[محمد بن تمیم نهشلی]]، [[ابونجران]]، [[عمرو بن مسلم]]، [[هیثم بن عروه کوفی]] و [[عبدالرحمن بن ابینجران]]. شاعرانشان از عصر جاهلی چون اوس بن حجر و عَدی بن زید<ref>الاغانی، ج8، ص443؛ الشعر و الشعراء، ج1، ص9.</ref> تا دوره اسلامی مانند [[جریر]]، [[فرزدق]]، [[روبَة بن عَجّاج]]، حیصبیص و [[بعیث]]<ref>وفیات الاعیان، ج1، ص321؛ انساب الاشراف، ج12، ص115.</ref> شناختهاند. در علوم مختلف نیز دانشورانی چون [[خلیفة بن خیاط]]، [[ابنحبان بستی]]، [[قاضی نعمان]]، [[عبدالکریم سمعانی]]، [[ابراهیم بن ادهم]] و خاندانهای [[بنیعصرون]] و [[قلانسی]] ظهور کردند.<ref>قبیلة تمیم عبر العصور، ص119، 135.</ref> آنان حتی گویشی ویژه داشتند و ضمیر «ش» را به جای «ک» به کار میبردند.<ref>جمهرة اللغه، ج1، ص42.</ref> |
| ===راویان احادیث امامان===
| |
| افراد بسیاری از میان بنیتمیم راویان احادیث [[اهل بیت|اهلبیت]] هستند. {{یادداشت|از جمله: [[غیاث بن ابراهیم]] از اصحاب امام صادق و امام کاظم(ع)بودند. [[محمد بن تمیم نهشلی]] ،[[ابونجران]] ،[[عمرو بن مسلم]] از اصحاب [[امام کاظم(ع)]] ، [[هیثم بن عروه کوفی]] و [[عبدالرحمن بن ابینجران]] از اصحاب [[امام رضا(ع)]] بودند. }}
| |
| | |
| ===شاعران و سخنوران===
| |
| جمله شاعران عصر جاهلی<ref>الاغانی، ج8، ص443.</ref> مانند اوس بن حجر، اسود بن یعْفُر دارمی ندیم نعمان بن منذر، عَدِی بن زید عبادی،<ref>الشعر و الشعراء، ج1، ص9، 165.</ref> عَمرو بن اَهْتَم تمیمی.<ref>تاریخ یعقوبی، ج1، ص266.</ref>
| |
| | |
| از شاعران دوره اسلامی، جریر بن عطیة بن حذیفه (خطفی)<ref>وفیات الاعیان، ج1، ص321.</ref> که گرایش ضد شیعی او از مدح خلفای اموی پیدا است،<ref>شرح دیوان جریر، ص7-8.</ref> هَمّام بن غالب بن صعصعه مشهور به [[فرزدق]]، [[روبة بن عجّاج|روبَة بن عَجّاج]] (م. 145ق)، [[ابوالفوارس]] سعد بن محمد بن سعد مشهور به حَیصَ بَیص، و [[خداش بن بشر]] مشهور به بَعِیث<ref>انساب الاشراف، ج12، ص115؛ قبیلة تمیم عبر العصور، ص67-676، 678-687، 690-692، 726-728.</ref>
| |
| | |
| ===دانشوران علوم مختلف===
| |
| از بنیتمیم در فقه، تاریخ، قضا، حدیث، صرف و نحو، عرفان، خطابه، کلام و تفسیر نیز دانشورانی ظهور کردهاند.
| |
| | |
| از آن جمله میتوان به فرزدق شاعر مشهور،<ref>انساب الاشراف، ج12، ص57 به بعد؛ النسب، ص234؛ جمهرة انساب العرب، ص230.</ref> نصر بن مزاحم مِنقری تمیمی تاریخنگار شیعی، [[خلیفة بن خیاط]] محدّث و نسبشناس، احمد بن فرات ضبّی قاضی القضاة دستگاه خلافت مامون، [[ابنحبان بستی|ابنحِبّان بُستی]] ، نعمان بن محمد معروف به [[قاضی نعمان]] محدث و فقیه مذهب اسماعیلی، [[عبدالکریم سمعانی]] مشهور به محدّث مشرق، اکثم بن صیفی،<ref>تاریخ یعقوبی، ج2، ص12.</ref> ابواسحق ابراهیم بن ادهم بن منصور بلخی، <ref>فتوحات شاهی، ج1، ص، 416.</ref> [[هذلول بن کعب عنبری]] <ref>نشوة الطرب، ص419؛ جمهرة انساب العرب، ص208-209.</ref> اقرع بن حابس ، <ref>النقایص، جریر و فرزدق، ج1، ص437-438.</ref> یحیی بن اکثم بن محمد تمیمی مروزی و خاندان [[بنیعصرون]] و [[خاندان قلانسی]] را نام برد.<ref>قبیلة تمیم عبر العصور، ص119، 135، 305-306، 309، 342، 403-448، 420-422.</ref>
| |
| | |
| جالب آنکه بنیتمیم میان قبایل عرب در تلفظ برخی واژهها گویشی یگانه داشت و به جای ضمیر «ک» مخاطب از «ش» استفاده میکرد.<ref>جمهرة اللغه، ج1، ص42، 369؛ راههای نفوذ فارسی، ص117.</ref>
| |
|
| |
|
| ==بنیتمیم و حج و حرمین== | | ==بنیتمیم و حج و حرمین== |
