اسرار حج آیت الله مظاهری (کتاب): تفاوت میان نسخه‌ها

نماز طواف، مقام «شهود» و «مکالمه» است. پس از آنکه زائر در طواف پروانه وار سوخت و فانی شد، اکنون در نماز طواف اجازه می‌یابد که با معشوق سخن بگوید. این نماز، معراج مومن پس از طواف است و تثبیت‌کننده حالاتی است که در طواف کسب شده است.<ref>اسرار حج، حسین مظاهری، ص 31 .</ref>

* '''جستجوی آب حیات:''' همان‌گونه که هاجر برای یافتن آب جسمانی تلاش کرد، زائر نیز برای یافتن آب حیات معنوی و معرفت می‌دود. سعی، فرار از خود به سوی خداست.⁵

تقصیر (چیدن مو یا ناخن)، نماد خروج از احرام و بازگشت به شرایط عادی اما با روحیه‌ای جدید است. چیدن مو، نماد ریختن بارهای اضافی، چیدن شاخ و برگ‌های نفس اماره و پیرایش وجود از زوائد است. با این عمل، زائر نشان می‌دهد که حاضر است زیبایی‌های ظاهری خود را در راه خدا فدا کند.⁵

* '''عرفات:''' سرزمین «معرفت» است. وقوف در عرفات برای آن است که انسان به شناخت خود و خدای خود برسد. اعتراف به گناهان در این سرزمین و طلب بخشش، از اسرار این وقوف است.

* '''مشعر (مزدلفه):''' محل «شعور» و آگاهی است. وقوف در شب مشعر، تجهیز قوا و کسب بصیرت برای نبرد با شیطان در روز بعد است. جمع‌آوری سنگریزه‌ها در اینجا، به معنای تدارک مهمات برای جنگ با شیاطین درونی و بیرونی است.

* '''منا و رمی جمرات:''' منا سرزمین «تمنا» و آرزوهاست. رمی جمرات (سنگ زدن به شیطان)، نماد مبارزه عملی با شیطان و طرد کردن اوست. هر سنگریزه‌ای که پرتاب می‌شود، باید به نیت دفع یک صفت شیطانی (مانند کبر، حسد، حرص) از وجود خود باشد.

* '''قربانی:''' ذبح قربانی، نماد ذبح نفس اماره و تعلقات دنیوی است. زائر با کشتن قربانی، در واقع هواهای نفسانی خود را سر می‌برد تا تقوای او به خدا برسد («لَن یَنَالَ اللَّهَ لُحُومُهَا وَلَا دِمَاؤُهَا وَلَكِن یَنَالُهُ التَّقْوَى مِنکُمْ»).³

این منزل که اغلب مورد غفلت واقع می‌شود، از دیدگاه آیت‌الله مظاهری مهم‌ترین و دشوارترین مرحله حج است. پایان اعمال ظاهری حج، آغاز مأموریت واقعی حاجی است. این سیر، بازگشت از مکه و مدینه به وطن و جامعه، اما با رسالتی پیامبرگونه است.¹

* '''استقامت و پایداری:''' ایشان به حدیثی نبوی اشاره می‌کنند که پیامبر (ص) فرمود: «سوره هود مرا پیر کرد» به دلیل آیه «فَاسْتَقِمْ كَما أُمِرْتَ وَ مَنْ تابَ مَعَكَ». استقامت شخصی به تنهایی پیرکننده نیست، بلکه استقامت دادن به جامعه و همراهان (وَ مَنْ تابَ مَعَكَ) کاری بس دشوار است. حاجی باید پس از بازگشت، در حفظ دستاوردهای معنوی خود استقامت ورزد و اطرافیانش را نیز در مسیر دین‌داری نگه دارد.⁶

* '''نشانه قبولی:''' اگر حاجی پس از بازگشت، همچنان غافل از نماز باشد، در بازارهای دنیا غرق شود یا نسبت به پرداخت واجبات مالی (خمس و زکات) بی‌تفاوت باشد، حج او تنها پوسته‌ای بی‌مغز بوده است. نویسنده با لحنی هشدارآمیز بیان می‌کند که چنین فردی در واقع حاجی نیست و قرآن تارکان نماز را «ساهون» (غافلان) می‌نامد.⁶

* '''هدایت‌گری:''' هدف از بازگشت به میان خلق، هدایت آنهاست. این بازگشت پس از «فنا» در حق و رسیدن به مقام «بقا بالله» صورت می‌گیرد، لذا حاجی با دستی پر از معنویت به میان مردم می‌آید تا دست آنان را بگیرد و به سوی خدا ببرد.¹