منهج الرشاد لمن اراد السداد (کتاب): تفاوت میان نسخه‌ها

</ref> او که در وقایع سیاسی و اجتماعی دوره خود تاثیرگذار بود و در امور سیاسی بین دولت عثمانی و ایران نقش داشت،<ref>موسوعه طبقات الفقهاء، ج۱۳، ص161</ref> در مقاومت مردم نجف در برابر حمله وهابیان نیز نقش رهبری مردم را ایفا کرد.<ref>منهج الرشاد لمن اراد السداد، مقدمه، ص41</ref>   

چنان که نویسنده رساله در مقدمه بیان کرده، '''منهج الرشاد لمن اراد السداد'''، پاسخ شیخ جعفر کاشف الغطاء به نامه‌ای است که عبدالعزیز بن سعود (درگذشت 1218ق.) به او نوشته بود<ref>طبقات اعلام الشیعه، ج1، ص252</ref> و در آن مذهب وهابی را دعوت کرده و برخی از اعمال مسلمانان مانند دعا و استغاثه و توسل و شفاعت به غیر خدا را کفر دانسته است. گفته شده که این رساله در سال 1210 قمری نگاشته شده است.  

=== اهمیت کتاب ===

افزون بر اینکه نویسنده این کتاب یکی از مهم ترین علمای شیعه به حساب می‌آید، این کتاب از نخستین رساله‌های نوشته شده در نقد و رد آرای وهابیان است. آقا بزرگ تهرانی این رساله را نخستین رساله در رد وهابیت می‌داند<ref>طبقات اعلام الشیعه، ج1، ص252</ref> اما برخی اشاره کرده‌اند که قبل از آن، سلیمان بن عبدالوهاب رساله‌ای در نقد برادرش محمد بن عبدالوهاب نوشته بود.<ref>«منهج الرشاد لمن اراد السداد»، میقات الحج، 147</ref> شیخ جعفر کاشف الغطاء در این رساله با مبانی و بر اساس منابع مورد پذیرش اهل سنت به نقد آرای وهابیان پرداخته است.<ref>«منهج الرشاد لمن اراد السداد»، میقات الحج، 142</ref>  

کتاب با مقدمه‌ای درباره اهمیت نیت در اعمال شروع شده و در این مقدمه شیخ جعفر کاشف الغطاء تاکید می‌کند که آنچه در اعمال اهمیت دارد نیت است. او همچنین این بحث را مطرح می‌کند که در اختلاف ظواهر آیات و روایات باید به عمل صحابه نظر کرد. او ادامه استدلال‌هایش در کتاب را بر همین دو مقدمه استوار کرده و در کتاب تلاش کرده که نشان دهد که اولا اعمالی همچون زیارت، قسم خوردن به غیر خدا، نذر برای غیر خدا، استغاثه، توسل و شفاعت‌گرفتن اولیا، اگر با اعتقاد به خدا دانستن یا همرتبه خدا دانستن اولیا نباشد، اشکالی ندارد و آنچه چنین اعمالی را شرک‌آمیز می‌کند نیت نادرست است. او همچنین در سراسر کتاب تلاش می‌کند نشان دهد که برای همه این اعمال شواهد متعددی از عمل صحابه پیامبر(ص) وجود دارد که حاکی از مشروعیت آن نزد مسلمانان است. خاتمه کتاب، بحثی است درباره اینکه پیامبران و شهدا و  سایر مردگان، زنده هستند و صدا و خطاب زندگان را می‌شنوند. پس از آن نویسنده به بررسی مشروعیت زیارت قبر پیامبر و سایر قبور پرداخته است و در این زمینه روایات متعددی از پیامبر و سیره صحابه در مشروعیت زیارت قبور نقل کرده است. نویسنده همچینن درباره بوسیدن بر آن است که بوسیدن از روی محبت و نه از روی تعظیم و پرستش اشکالی ندارد و بوسیدن آستان قبور را از روی محبت می‌داند. وی همچنین تبرک جستن به قبور را در صورتی که با قصد عبادت و پرستش نباشد، امری شرعی و توصیه شده از سوی شرع می‌داند و نسبت کفر به کسانی که به قبور تبرک می‌جویند را نادرست می‌داند چون آنان بر اساس دستور دینی این کار را می‌کنند و نه از روی بدعت‌گذاری. بحث پایانی کتاب درباره مشروعیت ساخت قبور است. او با تفاوت گذاشتن بین بنای قبر و بنای گنبد تصریح می‌کند که بنای گنبد و ضریح به معنای بنای قبور نیست و ساخت بنا که مکان عبادت و نشانه بزرگداشت زیارتگاهی است که خداوند دعوت به زیارت آن کرده اشکالی ندارد.