اسرار مجازات ترک حج: تفاوت میان نسخهها
| خط ۵۱: | خط ۵۱: | ||
==== ترك حج نشانه خروج از دین ==== | ==== ترك حج نشانه خروج از دین ==== | ||
اگر شخص مستطیع سهل انگاری کرده و حج را ترک کند، بعضی از روایات، وی را محروم از شفاعت، محروم از حوض کوثر، زیانکارترین مردم، پشیمان در هنگام مرگ و کور در قیامت دانستهاند.<ref>الحج في الكتاب و السنه صص ۱۴۵ ، ۱۴۶ ، ۱۴۷ .</ref> این موارد، عقوبت فردی تارک حج دانسته شده به شکلی که گویا از دین خارج شده و نابینا است. چون هدف دین را نشناخته و مانند نابینایان در زندگی حرکت میکند. برخی نابینایی را به معنای تحیر و سرگردانی در قیامت میدانند | اگر شخص مستطیع سهل انگاری کرده و حج را ترک کند، بعضی از روایات، وی را محروم از شفاعت، محروم از حوض کوثر، زیانکارترین مردم، پشیمان در هنگام مرگ و کور در قیامت دانستهاند.<ref>الحج في الكتاب و السنه صص ۱۴۵ ، ۱۴۶ ، ۱۴۷ .</ref> این موارد، عقوبت فردی تارک حج دانسته شده به شکلی که گویا از دین خارج شده و نابینا است. چون هدف دین را نشناخته و مانند نابینایان در زندگی حرکت میکند. برخی نابینایی را به معنای تحیر و سرگردانی در قیامت میدانند. <ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 87 .</ref> | ||
== منع از ترک حج مستحبی == | |||
يك دسته از روایات ترک حج مستحبی را نیز تقبیح میکند چرا که موجب ترک حج محرومیت از مصالح فراوان حج میشود. این منع به علت ثواب فراوان، بخشش گناهان و آثار دنیوی است که در روایات به آن اشاره شده.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 87 الی 88 .</ref> | |||
افزون بر پاداشهای اخروی حج، روایات بیان میدارند که حجگزاری فقر را میزداید و نیازهای دنیوی را برآورده میسازد<ref>نهج البلاغه، خطبه 110.</ref> و با ترک حج، هیچ خیر دنیوی به دست نمیآید<ref>الکافی، ج4، ص270؛ وسائل الشیعه، ج8، ص15.</ref> آثار و برکات حج تا آن اندازه است که ترک آن عوارضی را در پی دارد. چنانچه روایت شده: هر کس که حج را به سبب حاجتی دنیوی ترک کند، هرگاه حاجیان از حج بازگردند، او هنوز به مقصود خود نرسیده است.<ref>من لا یحضره الفقیه، ج2، ص220، 420؛ الدر المنثور، ج1، ص211.</ref> | |||
== مقالههای مرتبط == | == مقالههای مرتبط == | ||
نسخهٔ ۵ مهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۸:۴۷
 | |
| دسته | مقدمات و آداب حج |
|---|---|
| مربوط به آیین | حج |
| مکان | حرم مکی |
| حکم | برخی امور مقدماتی واجب و برخی مستحب است |
| پیامد فقهی | حج با مال حرام، باطل است. |
| آداب وابسته | غسل؛ نیت؛ تلبیه؛ پوشیدن لباس احرام؛ |
| احکام فقهی وابسته | محرمات احرام؛ مستحباب احرام؛ واجبات احرام |
| جستارهای وابسته | حج؛ اسرار حج |
منع از ترک حج
هر شخص مستطیع که حج را ترک کند، دستوری واجبی را ترک کرده است.[۱] در قرآن و روایات معصومین(ع)، تارک حج نکوهش شده و مردم از ترک حج، منع شدند. [۲][۳]
اسرار منع
بزرگ بودن حج نزد خدا
در آیه 97 سوره آل عمران ﴿وَ لِلَّهِ عَلیَ النَّاسِ حِجُّ الْبَیْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ اِلَیْهِ سَبِیلًا وَ مَن کَفَرَ فَاِنَّ اللهَ غَنیِ عَنِ الْعَالَمِین﴾ تعبیر (مَن کَفَرَ) برای تارک حج را، نشانگر اهمیت حج و بزرگ بودن گناه ترک حج نزد خداوند دانستهاند.[۴] برخی باور دارند به سان مواردی که تارک نماز کافر شمرده شده، برای نکوهش سرسختانه ترک حج، از آن به کفر تعبیر شده است. [۵]
پرهیز از کفر
شماری از مفسران، مقصود از کفر در در آیه 97 سوره آل عمران را کفر در برابر اسلام دانسته[۶] و آن را به باور نداشتن وجوب حج تفسیر نمودهاند.[۷] پس اگر ترک حج واجب با انکار آن نیز همراه گردد، موجب کفر شخص به جهت انکار دستور ضروری دین میگردد. [۸]
در روایات، ترک حج نکوهش و از آن منع شده تا جایی که تارک حج کافر شمرده شده است.[۹] و چنین فردی یا کسی که آن را به تاخیر اندازد تا حج را از دست دهد، مسلمان از دنیا نخواهد رفت و در روز قیامت یهودی یا نصرانی محشور خواهد شد. [۱۰]
کسب مهلت جمعی
از امام صادق (ع) نقل شده: اگر مردم یک سال حج را ترک کنند به آنان مهلت داده نمی شود.[۱۱] از امام علی (ع) نیز روایت شده است: خدا را خدا را درباره خانه پروردگارتان. خالی نماند تا مادامی که شما در قید حیات هستید؛ چون اگر حج ترك شود مهلت داده نمیشوید. [۱۲]
رفع عذاب الهی از شیعیان
امام صادق (ع) فرمود: «خداوند به واسطه حج گزاران شیعه عذاب و گرفتاریها را از کسانی از شیعه که حج به جا نمی آورند دفع میکند و اگر آنان جملگی ترک حج کنند مهلت داده نمی شوند. [۱۳]
ترک حج، نشانه افول و انحطاط جامعه
حج را نشانه حیات جامعه اسلامی و حرکت و تکاپوی مسلمانان برای حج را موجب رشد و تعالی فرهنگی اجتماعی و اقتصادی دانستهاند. به اعتقاد برخی اگر سالی بر مسلمانان بگذرد که خانه خدا از حج گزاران خالی باشد، گواه مردن فرهنگ و بی رمق شدن دین در بین آنان است. [۱۴] از همین رو اگر مسلمانان به کلی ترک حج کنند حاکم اسلامی موظف است آنان را وادار به رفتن حج کند و اگر از نظر مالی تمکن ندارند از بیت المال هزینه ها را تأمین نماید.[۱۵]
ترك حج نشانه خروج از دین
اگر شخص مستطیع سهل انگاری کرده و حج را ترک کند، بعضی از روایات، وی را محروم از شفاعت، محروم از حوض کوثر، زیانکارترین مردم، پشیمان در هنگام مرگ و کور در قیامت دانستهاند.[۱۶] این موارد، عقوبت فردی تارک حج دانسته شده به شکلی که گویا از دین خارج شده و نابینا است. چون هدف دین را نشناخته و مانند نابینایان در زندگی حرکت میکند. برخی نابینایی را به معنای تحیر و سرگردانی در قیامت میدانند. [۱۷]
منع از ترک حج مستحبی
يك دسته از روایات ترک حج مستحبی را نیز تقبیح میکند چرا که موجب ترک حج محرومیت از مصالح فراوان حج میشود. این منع به علت ثواب فراوان، بخشش گناهان و آثار دنیوی است که در روایات به آن اشاره شده.[۱۸]
افزون بر پاداشهای اخروی حج، روایات بیان میدارند که حجگزاری فقر را میزداید و نیازهای دنیوی را برآورده میسازد[۱۹] و با ترک حج، هیچ خیر دنیوی به دست نمیآید[۲۰] آثار و برکات حج تا آن اندازه است که ترک آن عوارضی را در پی دارد. چنانچه روایت شده: هر کس که حج را به سبب حاجتی دنیوی ترک کند، هرگاه حاجیان از حج بازگردند، او هنوز به مقصود خود نرسیده است.[۲۱]
مقالههای مرتبط
پانویس
- ↑ التهذیب، ج5، ص18؛ من لا یحضره الفقیه، ج2، ص448؛ دعائم الاسلام، ج1، ص288.
- ↑ سوره آل عمران ، آیه 97 .
- ↑ الخصال، ص451؛ بحار الانوار، ج74، ص49.
- ↑ مرآة العقول، ج7، ص103.
- ↑ جوامع الجامع، ج1، ص192؛ الکشاف، ج1، ص390؛ التحریر و التنویر، ج3، ص169.
- ↑ المحرر الوجیز، ج1، ص408.
- ↑ ؛ الکشاف، ج1، ص391؛ التفسیر الکبیر، ج8، ص165؛ تفسیر قرطبی، ج4، ص153.
- ↑ المواقف، ج3، ص554؛ وسائل الشیعه، ج8، ص18؛ العروة الوثقی، ج4، ص342.
- ↑ الخصال، ص451؛ بحار الانوار، ج74، ص49.
- ↑ من لا یحضره الفقیه، ج4، ص368؛ سنن الترمذی، ج2، ص154؛ سنن الدارمی، ج2، ص28-29.
- ↑ وسائل الشیعه ، ج 11 ، ص 22 .
- ↑ کافی ، ج 7 ، ص 51 .
- ↑ کافی ، ج 2 ، ص 451 .
- ↑ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 86 .
- ↑ کافی ، ج 4 ، ص272 ، باب ان من لم یطق الحج ببدنه جهز غیره
- ↑ الحج في الكتاب و السنه صص ۱۴۵ ، ۱۴۶ ، ۱۴۷ .
- ↑ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 87 .
- ↑ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 87 الی 88 .
- ↑ نهج البلاغه، خطبه 110.
- ↑ الکافی، ج4، ص270؛ وسائل الشیعه، ج8، ص15.
- ↑ من لا یحضره الفقیه، ج2، ص220، 420؛ الدر المنثور، ج1، ص211.
منابع
- درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.