پرش به محتوا

منهاج الصلاح فی مختصر المصباح (کتاب)

از ویکی حج
منهاج الصلاح فی مختصر المصباح (کتاب)
پدید آورندگان
نویسندهعلامه حلی
تصحیحعبدالحمید میردامادی
تاریخ نگارش732
محتوا
موضوعدعا و زیارت و اعمال مستحبی
زبانعربی
نشر
تعداد جلد1
تعداد صفحات556
ناشرمکتبة علامه مجلسی

منهاج الصلاح فی مختصر المصباح، گزیده‌ای از کتاب مصباح المتهجد شیخ طوسی شامل مجموعه دعاها، زیارتنامه‌ها و اعمال مستحبی در طول سال است. منهاج الصلاح را علامه حلی، فقیه و متکلم سرشناس شیعی در سده هشتم هجری تالیف کرده است. علامه حلی افزون بر تلخیص کتاب مصباح المتهجد در برخی موارد اضافاتی به آن افزده است. از جمله مقدماتی درباره دعا و یک باب کامل درباره عقاید شیعه که به طول مستقل چاپ شده و به نام باب حادی عشر شناخته می‌شود.

نویسنده

حسن بن یوسف بن مطهر، مشهور به علامه حلی، از علمای سرشناس شیعی بود.

محتوا و ویژگی‌های کتاب

اصل کتاب مصباح المتهجد، نوشته شیخ طوسی، شامل مجموعه دعاها، زیارتنامه‌ها و اعمال مستحبی در طول سال قمری است که بر اساس دوازده ماه دسته‌بندی شده است. این کتاب که یکی از منابع اصلی دعا و زیارت‌نامه نزد شیعیان است، اساس بسیاری از کتاب‌های بعد از خود در این زمینه است. از همان زمان شیخ طوسی نگاشتن خلاصه‌هایی از این کتاب رواج داشت. خود او اولین گزیده این کتاب را تهیه کرد و پس از او علمای دیگری دست به نگارش گزیده‌هایی از مصباح زدند.

منهاج الصلاح فی مختصر المصباح یکی از گزیده‌های کتاب مصباح المتهجد است که توسط علامه حلی تهیه شده است. او این کتاب را به خواهش وزیر محمد بن محمد قوهدی که از صاحب منصبان برجسته دوران خود بود، در سال 723 قمری تالیف کرده است.[۱] علامه حلی در اثر خود مطالبی را به اصل کتاب افزوده است. از جمله او مقدمات و توضیحاتی بر برخی از دعاها نوشته است. برخی از دعاهای مختصر را تکمیل کرده، و مقدمه‌ای در باب ماهیت دعا و نیز فصلی در اصول دین به کتاب افزوده است.[۲] این فصل که به باب حادی عشر معروف است به طور مستقل مورد توجه قرار گرفته و توسط علمای دیگر شیعه شرح شده است.[۳]

ساختار کتاب

کتاب یازده باب به شرح زیر دارد:

  • مقدمات دعا از جمله ماهیت و آداب آن
  • طهارت
  • نمازها و شرایط و آداب و اوقات آن‌ها
  • کیفیت نمازهای روزانه
  • نوافل و تعقیبات نمازهای روزانه
  • دعاهایی که هر صبح و شام خوانده می‌شود
  • دعاهای روزها و هفته‌ها و دعای سمات
  • اعمال مستحبی در طول سال
  • فیما لایختص بوقت من العبادات مانند نماز آیات و نماز جمعه
  • دعاهای حاجت و طلب رزق
  • باب یازدهم در اصول عقاید (باب حادی عشر)[۴]

اطلاعات نشر

این کتاب به تصحیح سید عبدالحمید میردامادی، توسط انتشارات کتابخانه علامه مجلسی در سال 1430 قمری در یک جلد منتشر شده است.

  1. منهاج الصلاح فی اختصار المصباح، مقدمه، ص32
  2. «خلاصه‌های چاپ شده مصباح المتهجد»، ص74-75
  3. منهاج الصلاح فی اختصار المصباح، مقدمه، ص34
  4. «خلاصه‌های چاپ شده مصباح المتهجد»، ص75