کاربر:Mo.ali.rezapour/صفحه تمرین۱
| مشخصات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | فاطمه زهرا(س) |
| لقب | زهرا،کوثر |
| نسب | قریش |
| محل زندگی | مکه و مدینه |
| فرزندان | امام حسن(ع). امام حسین(ع). زینب(س) |
| خویشان سرشناس | پیامبر(ص) (پدر) |
| آرامگاه | نامعلوم |
حضرت زهرا(س) دختر پیامبر اسلام(ص) و همسر حضرت علی(ع)، در اعتقاد شیعیان دارای مقامی والا و جزء چهارده معصوم است. امام حسن و امام حسین فرزندان او هستند. روایات زیادی از فضائل و سیره عبادی او نقل شده است.
معرفی و جایگاه
حضرت فاطمه(س) دختر پیامبر اسلام(ص) و خدیجه کبری(س) و همسر امام علی(ع) بود. قول مشهور در میان شیعیان این است که وی در ۲۰ جمادیالثانی سال ۵ بعثت در مکه به دنیا آمد.[۱] شهادت یا وفات حضرت زهرا(س) را در سال یازدهم هجرت گفته اند.
فاطمه(س) یکی از پنجتن آلعبا (اصحاب کساء) است که شیعیانِ دوازده امامی آنها را معصوم میدانند. وی در سال دوم قمری با پسرعمویش علی بن ابیطالب ازدواج کرد. امام حسن(ع)، امام حسین(ع)، زینب(س) و امکلثوم از فرزندان او هستند.
فضائل
حضرت فاطمه مورد علاقه شدید پیامبر بوده است. در روایتی مشهور آمده است: «فاطِمة بَضعَة منّى، فَمَن اغضَبَها اغضَبَنى؛ فاطمه پاره تن من است، هركس كه فاطمه را به غضب بياورد مرا به غضب مى آورد.»
رسول خدا(ص) درباره دخترشان حضرت فاطمه زهرا(س) میفرمایند: «ایمان به خدا در اعماق دل و باطن زهرا چنان نفوذ کرده که برای عبادت خدا، خودش را از همه چیز فارغ میسازد. «إِنَّ ابْنَتِی فَاطِمَه مَلَأَ اللَّهُ قَلْبَهَا وَ جَوَارِحَهَا إِیمَاناً إِلَی مُشَاشِهَا تَفَرَّغَتْ لِطَاعَه اللَّهِ»؛ [۲] عایشه نقل شده که میگوید: بعد از رسول خدا(ص) کسی را راستگوتر از فاطمه ندیدم.[۳]
تشیع اعتقاد راسخ دارد که حضرت زهرا(س) همانند امامان دوازدهگانه معصوم است و برای این عصمت دلایل قرآنی و روایی آوردهاند.دانشنامه فاطمی، زیر نظر علی اکبر رشاد، ج۲، ص۷۱. شیعیان اجماع قطعی بر عصمت حضرت فاطمه(س) دارند.[۴]
فدک
فدک باغی بود که در غزوه خیبر بدون درگیری و جنگ به دست مسلمانان افتاد[۵] و پیامبر(ص) بر پایه آیه فیء (آیه ۷ سوره حشر) آن را به حضرت زهرا بخشید.[۶] پس از رحلت پیامبر، درباره ملکیت فدک نزاع رخ داد و ابوبکر آن را به نفع خلافت مصادره کرد و حضرت فاطمه نیز خطبه فدکیه را در دفاع از مالکیت خود بر آن ایراد کرد.
فدک دهکدهای حاصلخیز در نزدیکی خیبر و به فاصله ۲۰۰ کیلومتری مدینه بود[۷] که یهودیان در آن زندگی میکردند.[۸]
محل دفن
حضرت زهرا پس از حوادثی که درباره حکومت پس از پیامبر رخ داد درگذشت.
درباره محل دقيق قبر حضرت فاطمه زهرا و اينکه آيا در خانه خود مدفون شد يا در بقيع، نمي توان با قاطعيت اظهارنظر کرد. شواهدي وجود دارد که نشان مي دهد، آن حضرت در بقيع مدفون گرديد، همان گونه که شواهدي حکايت از آن مي کند که در خانه خود که اکنون در حجره شريفه قرار دارد، دفن شد.[۹]تاريخ المدينة المنوره، ابن شبّه، ج 1، صص 110 ـ 104[2] در حالي که سنيان، از قديم الأيام محل دفن حضرت را در بقيع دانسته اند و تنها احتمال وجود دفن حضرت را در خانه اش مطرح نموده اند، در احاديث امامان شيعه بيشتر محل دفن، خانه خود حضرت معرفي شده است.[۱۰]تاريخ المدينة المنوره، ج 1، ص 107.[۱۱]
مکان حضرت فاطمه(س) معلوم نیست. چنانکه شیخ طوسی گفته است برخی محل دفن او را در روضهالنبی، برخی در خانه خودش کنار قبر پیامبر(ص) و برخی مدفن آن حضرت را در بقیع در کنار قبر امامان(ع) دانستهاند؛ اما شیعیان بیشتر آن حضرت را در کنار قبر پیامبر زیارت میکنند.[۱۲]
زیارت حضرت فاطمه(س)
زیارت حضرت فاطمه(س) عملی است که با خواندن زیارتنامه در مکان قبر آن حضرت یا از راه دور انجام میشود. روایاتی در ثواب و فضیلت زیارت حضرت زهرا(س) در منابع روایی نقل شده است. از جمله از پیامبر نقل شده که هر کس بر فاطمه (س) صلوات بفرستد در بهشت به من ملحق خواهد شد.[۱۳]
خانه فاطمه(س)
خانه یا حجره فاطمه، خانهای که حضرت فاطمه پس از ازدواج با امام علی(ع) در آن زندگی میکرد و کنار مسجدالنبی و نیز کنار خانه پیامبر و عایشه قرار داشت.[۱۴] این خانه امروزه از بین رفته و موقعیت کنونی آن داخل مسجدالنبی و درون محدوده حجره و مرقد پیامبر(ص) قرار گرفته است.[۱۵]
مسجد فاطمه زهرا (س)
مسجد فاطمه زهرا (س) از مسجدهای مدینه است که بعد از قرن 14 هجری در جنوبیترین محدوده مساجد فتح ساخته شده و در نزدیکی غرب مسجد حضرت علی قرار دارد. نام دیگر این مسجد را مسجد سعد بن معاذ ذکر کردهاند.[۱۶]
پانویس
- ↑ مصباح المتهجد، ص۷۹۳.
- ↑ مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، بحارالأنوار، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۴۳، ص۴۶.
- ↑ مجلسی، محمد باقر بن محمد تقی، بحارالأنوار، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق، ج۴۳، ص۸۴.
- ↑ بحار الانوار، ۱۴۰۴ق، ج۲۹، ص۳۳۵.
- ↑ امتاع الاسماع، ج۱، ص۳۲۵.
- ↑ مفاتیح الغیب، ج۲۹، ص۵۰۶؛ المیزان، ج۱۹، ص۲۰۳.
- ↑ معجم البلدان، ۱۹۹۵م، ج۴، ص۲۳۸.
- ↑ بلادی، معجم معالم الحجاز، ۱۴۳۱ق، ج۲، ص۲۰۶ و ۲۰۵ و ج۷، ص۲۳
- ↑ تاريخ المدينة المنورة، ابو زيد عمر بن شبه، قم، دار الفكر، 1368 ش.
- ↑ تاريخ المدينة المنورة، ابو زيد عمر بن شبه، قم، دار الفكر، 1368 ش.
- ↑ آثار اسلامی مکّه و مدینه، جعفریان، رسول، تهران، مشعر، ۱۳۸۲ش، ج۱، ص۳۳۹.
- ↑ مصباح المتهجد، ج۲، ص711
- ↑ بحارالانوار، ج۴۱، ص۶۵.
- ↑ تاریخ مکة المشرفة، ص۲۷۰.
- ↑ تاریخ و آثار اسلامی مکه و مدینه، ص۲۰۳ تا ص۲۱۰.
- ↑ معالم المدینه المنوره بین المعماره و التاریخ، جزء الرابع، مجلد رابع، ص۱۸۰.
منابع
- آثار اسلامی مکّه و مدینه، جعفریان، رسول، تهران، مشعر، ۱۳۸۲ش.
- امتاع الاسماع، مقریزی، احمد بن علی، به کوشش محمد عبدالحمید، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۲۰ق.
- بحارالانوار، محمدباقر مجلسی، بیروت، دارالتعارف للمطبوعات، 1421ق.
- بحارالانوار، مجلسی، محمدباقر، بیروت، مؤسسة الوفاء، ۱۴۰۴ق.
- تاريخ مکة المشرفة و المسجدالحرام و المدينة الشريفة و القبر الشريف: محمد بن احمد ابن الضياء (م.854ق.)، تحقيق العدوي، مکه، مکتبة التجارية مصطفي احمد الباز، 1416ق.
- تاريخ و آثار اسلامي مكه مكرمه و مدينه منوره: اصغر قائدان، تهران، مشعر، 1386ش.
- مصباح المتهجد، محمد بن حسن طوسی، بیروت، موسسه فقه الشیعه،1411ق.
- معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ، عبدالعزیز بن عبدالرحمن کعکی، جزء الرابع، بیروت، 2011.
- مفاتیح الغیب، فخر رازی، محمد بن عمر، بیروت، داراحیاء التراث العربی، سوم، ۱۴۲۰ق.
- المیزان فی تفسیر القرآن، طباطبایی، سید محمدحسین، قم، انتشارات جامعه مدرسین، ۱۴۱۷ق.
- معجم البلدان، یاقوت حموی، یاقوت بن عبدالله، بیروت، دارصادر، چاپ دوم، ۱۹۹۵م.
- معجم معالم الحجاز، بلادی، عاتق بن غیث، مکه، مؤسسة الریان، ۱۴۳۱ق.