| اَلسَّلامُ عَلی رَسُولِ اللهِ، اَلسَّلامُ عَلی نَبِیِّ اللّهِ، اَلسَّلامُ عَلی مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِاللهِ، اَلسَّلامُ عَلی أَهْلِ بَیْتِهِ الطّاهِرِینَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ أَیُّهَا الشُّهَداءُ الْمُؤْمِنُونَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ یا أَهْلَ الْاِیمانِ وَالتَّوْحِیدِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ یا أَنْصارَ دِینِ اللهِ وَأَنْصارَ رَسُولِهِ، عَلَیْهِ وَآلِهِ السَّلامُ، سَلامٌ عَلَیْکُمْ بِما صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَی الدّارِ، أَشْهَدُ أَنَّ اللهَ اخْتارَکُمْ لِدِینِهِ، وَاصْطَفاکُمْ لِرَسُولِهِ، وَأَشْهَدُ أَنَّکُمْ قَدْ جاهَدْتُمْ فِی اللهِ حَقَّ جِهادِهِ |
| وَذَبَبْتُمْ عَنْ دِینِ اللهِ وَعَنْ نَبِیِّهِ، وَجُدْتُمْ بِأَنْفُسِکُمْ دُونَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّکُمْ قُتِلْتُمْ عَلی مِنْهاجِ رَسُولِ اللهِ، فَجَزاکُمُ اللهُ عَنْ نَبِیِّهِ وَعَنِ الْاِسْلامِ وَأَهْلِهِ أَفْضَلَ الْجَزاءِ، وَعَرَّفَنا وُجُوهَکُمْ فِی مَحَلِّ رِضْوانِهِ وَمَوْضِعِ إِکْرامِهِ مَعَ النَّبِیِّینَ وَالصِّدِّیقِینَ وَالشُّهَداءِ والصّالِحِینَ، وَحَسُنَ أُولئِکَ رَفِیقاً |
| أَشْهَدُ أَنَّکُمْ حِزْبُ اللهِ، وَأَنَّ مَنْ حارَبَکُمْ فَقَدْ حارَبَ اللهَ، وَ اَنَّکُمْ مِنَ الْمُقَرَّبِینَ الْفائِزِینَ، الَّذِینَ هُمْ أَحْیاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ یُرْزَقُونَ، فَعَلی مَنْ قَتَلَکُمْ لَعْنَةُ اللهِ وَالْمَلائِکَةِ وَالنّاسِ أَجْمَعِینَ، أَتَیْتُکُمْ یا أَهْلَ التَّوْحِیدِ زائِراً وَلِحَقِّکُمْ عارِفاً، وَبِزِیارَتِکُمْ إِلَی اللهِ مُتَقَرِّباً، وَبِما سَبَقَ مِنْ شَرِیفِ الْاَعْمالِ وَمَرْضِیِّ الْاَفْعالِ عالِماً |
| فَعَلَیْکُمْ سَلامُ اللهِ وَرَحْمَةُ اللّهِ وَبَرَکاتُهُ، وَعَلی مَنْ قَتَلَکُمْ لَعْنَةُ اللهِ وَغَضَبُهُ وَسَخَطُهُ، اَلَلّهُمَّ انْفَعْنِی بِزِیارَتِهِمْ، وَثَبِّتْنِی عَلی قَصْدِهِمْ، وَتَوَفَّنِی عَلی ما تَوَفَّیْتَهُمْ عَلَیْهِ، وَاجْمَعْ بَیْنِی وَبَیْنَهُمْ فِی مُسْتَقَرِّ دارِ رَحْمَتِکَ، أَشْهَدُ أَنَّکُمْ لَنا فَرَطٌ، وَنَحْنُ بِکُمْ لاحِقُونَ. |
زیارت شهدای احد
زیارت شهدای اُحد، به معنای حضور نزد قبر شهدای جنگ احد و خواندن زیارتنامه است. شهدای احد، در جنگ احد در سال سوم هجرت به شهادت رسیدند و در جوار میدان جنگ دفن شدند. مشهورترین شهید احد، حضرت حمزه، عموی پیامبر اسلام(ص) است. زیارت قبر حمزه و سایر شهدای احد از سوی پیامبر(ص) سفارش شده و مورد توجه مسلمانان بوده است.
 | |
| موضوع | زیارت شهدای احد |
|---|---|
| مأثور/غیرمأثور | غیر مأثور |
| منابع شیعی | بحار الانوار |
| زمان | دوشنبه و پنجشنبه |
| مرتبط | زیارت حضرت حمزه؛ قبر شهدای احد |
غزوه احد
غزوه اُحد دومین جنگ مشرکان علیه مسلمانان در هفت شوال سال سوم هجری در دامنه کوه احد واقع شد[۱]، در این جنگ پیروزی اولیه از آن مسلمانان بود، اما به خاطر نافرمانی گروهی از تک تیراندازان، دشمن از پشت حمله کرد و هفتاد و دو نفر از لشکریان اسلام از جمله حضرت حمزه را به شهادت رساند.[۲]
مزار شهدای احد
مقبره شهدای احد در غرب مسجد حمزه کنونی در شمال مدینه[۳] و جنوب کوه احد قرار دارد.[۴]در قبرستان شهدای احد، افزون بر حمزه، عبدالله بن عمرو بن حزام، عمرو بن جموح، و سهل بن قیس در نزدیکی حمزه مدفون هستند.[۵][۶]دستکم از سده ششم بنایی با گنبدی بلند روی این مقبره وجود داشت[۷] اما این گنبد و بارگاه در حدود 1344 قمری ویران شد و امروزه محوطهای دیوار کشی شده است.[۸]
فضیلت زیارت شهدا احد
بر اساس روایات، حضرت محمد(ص) به زیارت قبر عمویش سفارش کردند و مسلمانان از همان دوران تاکنون به زیارت قبور شهدای احد از جمله مزار حضرت حمزه در دامنه کوه احد می روند.[۹]
روایت شده که حضرت فاطمه(س) پس از رحلت پدر، روزهای دوشنبه و پنجشنبه به زیارت قبور شهدای احد میرفت و با اشاره به مکانهایی میفرمود؛ اینجا موضع رسول خدا(ص) و در این مکان مشرکین بودند. او در آنجا نماز میخواند و دعا میکرد.[۱۰]
زیارت شهدای احد در سیره رسول خدا (ص)
آن حضرت پس از نبرد احد، سالی یک بار به زیارت شهدای احد میرفت؛[۱۱] چنانکه به برخی منابع، به زیارت پیامبر (ص) از قبور شهدای احد و بازسازی قبور توسط آن حضرت و همچنین گریه، نماز و دعای ایشان بر سر قبور شهدای احد اشاره کرده است.[۱۲]
متن زیارت شهدای احد
زیارتنامهای برای خواندن در کنار قبر شهدای احد در منابع شیعی آمده است. همچنین توصیه شده پس از خواندن این زیارتنامه، زائر هر قدر میتواند سوره قدر بخواند و ثواب آن را به شهدای احد هدیه کند.[۱۳]
زیارت شهدای احد
| اَلسَّلامُ عَلی رَسُولِ اللهِ، اَلسَّلامُ عَلی نَبِیِّ اللّهِ، اَلسَّلامُ عَلی مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِاللهِ، اَلسَّلامُ عَلی أَهْلِ بَیْتِهِ الطّاهِرِینَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ أَیُّهَا الشُّهَداءُ الْمُؤْمِنُونَ، اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ یا أَهْلَ الْاِیمانِ وَالتَّوْحِیدِ، اَلسَّلامُ عَلَیْکُمْ یا أَنْصارَ دِینِ اللهِ وَأَنْصارَ رَسُولِهِ، عَلَیْهِ وَآلِهِ السَّلامُ، سَلامٌ عَلَیْکُمْ بِما صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَی الدّارِ، أَشْهَدُ أَنَّ اللهَ اخْتارَکُمْ لِدِینِهِ، وَاصْطَفاکُمْ لِرَسُولِهِ، وَأَشْهَدُ أَنَّکُمْ قَدْ جاهَدْتُمْ فِی اللهِ حَقَّ جِهادِهِ |
| سلام بر رسول خدا سلام بر پیامبر خدا سلام بر محمد بن عبداللّه سلام بر خاندان پاکش سلام بر شما ای شهیدان با ایمان سلام بر شما ای خاندان ایمان و توحید سلام بر شما ای یاران دین خدا و یاران رسول خدا که بر او و آلش سلام باد سلام بر شما بدان شکیبایی که کردید پس چه خوب است خانه آخرت شما گواهی دهم که براستی خداوند شما را برای دین خود انتخاب فرمود و برگزیدتان برای رسول خود و گواهی دهم که شما در راه خدا جهاد کردید آنطور که باید |
| وَذَبَبْتُمْ عَنْ دِینِ اللهِ وَعَنْ نَبِیِّهِ، وَجُدْتُمْ بِأَنْفُسِکُمْ دُونَهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّکُمْ قُتِلْتُمْ عَلی مِنْهاجِ رَسُولِ اللهِ، فَجَزاکُمُ اللهُ عَنْ نَبِیِّهِ وَعَنِ الْاِسْلامِ وَأَهْلِهِ أَفْضَلَ الْجَزاءِ، وَعَرَّفَنا وُجُوهَکُمْ فِی مَحَلِّ رِضْوانِهِ وَمَوْضِعِ إِکْرامِهِ مَعَ النَّبِیِّینَ وَالصِّدِّیقِینَ وَالشُّهَداءِ والصّالِحِینَ، وَحَسُنَ أُولئِکَ رَفِیقاً |
| و دفاع کردید از دین خدا و از پیغمبر خدا و جانبازی کردید در رکاب رسول خدا و گواهی دهم که شما بر همان راه رسول خدا کشته شدید پس خدایتان پاداش دهد از جانب پیامبرش و از دین اسلام و مسلمانان بهترین پاداش و بشناساند به ما چهرههای شما را در جایگاه رضوان و اکرامش همراه با پیمبران و راستگویان و شهیدان و صالحان و چه نیکو رفیقانی هستند آنها |
| أَشْهَدُ أَنَّکُمْ حِزْبُ اللهِ، وَأَنَّ مَنْ حارَبَکُمْ فَقَدْ حارَبَ اللهَ، وَ اَنَّکُمْ مِنَ الْمُقَرَّبِینَ الْفائِزِینَ، الَّذِینَ هُمْ أَحْیاءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ یُرْزَقُونَ، فَعَلی مَنْ قَتَلَکُمْ لَعْنَةُ اللهِ وَالْمَلائِکَةِ وَالنّاسِ أَجْمَعِینَ، أَتَیْتُکُمْ یا أَهْلَ التَّوْحِیدِ زائِراً وَلِحَقِّکُمْ عارِفاً، وَبِزِیارَتِکُمْ إِلَی اللهِ مُتَقَرِّباً، وَبِما سَبَقَ مِنْ شَرِیفِ الْاَعْمالِ وَمَرْضِیِّ الْاَفْعالِ عالِماً |
| گواهی دهم که شمائید حزب خدا و هر که با شما بجنگد مسلماً با خدا جنگ کرده و براستی شما از مقربان و رستگارانید که در پیشگاه پروردگارشان زنده اند و روزی میخورند پس لعنت خدا و فرشتگان و همه مردم بر آنکه شما را کُشت آمدهام به نزد شما برای زیارت ای اهل توحید و به حق شما عارفم و بوسیله زیارت شما به سوی خدا تقرب جویم و بدانچه گذشته از اعمال شریف و کارهای پسندیده دانایم |
| فَعَلَیْکُمْ سَلامُ اللهِ وَرَحْمَةُ اللّهِ وَبَرَکاتُهُ، وَعَلی مَنْ قَتَلَکُمْ لَعْنَةُ اللهِ وَغَضَبُهُ وَسَخَطُهُ، اَلَلّهُمَّ انْفَعْنِی بِزِیارَتِهِمْ، وَثَبِّتْنِی عَلی قَصْدِهِمْ، وَتَوَفَّنِی عَلی ما تَوَفَّیْتَهُمْ عَلَیْهِ، وَاجْمَعْ بَیْنِی وَبَیْنَهُمْ فِی مُسْتَقَرِّ دارِ رَحْمَتِکَ، أَشْهَدُ أَنَّکُمْ لَنا فَرَطٌ، وَنَحْنُ بِکُمْ لاحِقُونَ. |
| پس بر شما باد سلام خدا و رحمت و برکاتش و لعنت خدا و خشم و غضبش بر آنکس که شما را کُشت خدایا بهره مندم ساز به زیارتشان و بر آن نیتی که آنها داشتند مرا هم ثابت بدار و بمیرانم بر آنچه ایشان را بر آن میراندی و گرد آور میان من و ایشان در جایگاه خانه رحمتت گواهی دهم که شما بر ما سبقت گرفتید و ما هم به شما ملحق خواهیم شد. |
| سلام بر رسول خدا سلام بر پیامبر خدا سلام بر محمد بن عبداللّه سلام بر خاندان پاکش سلام بر شما ای شهیدان با ایمان سلام بر شما ای خاندان ایمان و توحید سلام بر شما ای یاران دین خدا و یاران رسول خدا که بر او و آلش سلام باد سلام بر شما بدان شکیبایی که کردید پس چه خوب است خانه آخرت شما گواهی دهم که براستی خداوند شما را برای دین خود انتخاب فرمود و برگزیدتان برای رسول خود و گواهی دهم که شما در راه خدا جهاد کردید آنطور که باید |
| سلام بر رسول خدا سلام بر پیامبر خدا سلام بر محمد بن عبداللّه سلام بر خاندان پاکش سلام بر شما ای شهیدان با ایمان سلام بر شما ای خاندان ایمان و توحید سلام بر شما ای یاران دین خدا و یاران رسول خدا که بر او و آلش سلام باد سلام بر شما بدان شکیبایی که کردید پس چه خوب است خانه آخرت شما گواهی دهم که براستی خداوند شما را برای دین خود انتخاب فرمود و برگزیدتان برای رسول خود و گواهی دهم که شما در راه خدا جهاد کردید آنطور که باید |
| و دفاع کردید از دین خدا و از پیغمبر خدا و جانبازی کردید در رکاب رسول خدا و گواهی دهم که شما بر همان راه رسول خدا کشته شدید پس خدایتان پاداش دهد از جانب پیامبرش و از دین اسلام و مسلمانان بهترین پاداش و بشناساند به ما چهرههای شما را در جایگاه رضوان و اکرامش همراه با پیمبران و راستگویان و شهیدان و صالحان و چه نیکو رفیقانی هستند آنها |
| گواهی دهم که شمائید حزب خدا و هر که با شما بجنگد مسلماً با خدا جنگ کرده و براستی شما از مقربان و رستگارانید که در پیشگاه پروردگارشان زنده اند و روزی میخورند پس لعنت خدا و فرشتگان و همه مردم بر آنکه شما را کُشت آمدهام به نزد شما برای زیارت ای اهل توحید و به حق شما عارفم و بوسیله زیارت شما به سوی خدا تقرب جویم و بدانچه گذشته از اعمال شریف و کارهای پسندیده دانایم |
| پس بر شما باد سلام خدا و رحمت و برکاتش و لعنت خدا و خشم و غضبش بر آنکس که شما را کُشت خدایا بهره مندم ساز به زیارتشان و بر آن نیتی که آنها داشتند مرا هم ثابت بدار و بمیرانم بر آنچه ایشان را بر آن میراندی و گرد آور میان من و ایشان در جایگاه خانه رحمتت گواهی دهم که شما بر ما سبقت گرفتید و ما هم به شما ملحق خواهیم شد. |
جستار وابسته
پانویس
- ↑ تاریخ طبری، ج2، ص59.
- ↑ البداء و التاریخ، ج4، ص201.
- ↑ آثار اسلامی مکه و مدینه، ص377.
- ↑ رحلة ابن جبير، ص154.
- ↑ تاریخ معالم المدینه، ص۱۳۰؛ وفاء الوفاء، ج۳، ص۱۱۶-۱۱۷.
- ↑ المغازی، ج۱، ص۳۱۲-۳۱۳؛ تاریخ المدینه، ج۱، ص۱۳۰.
- ↑ رحلة ابن جبير، ص154.
- ↑ كشف الارتياب في أتباع محمد بن عبد الوهاب، ص55.
- ↑ تهذیب الاحکام، ج1، ص465.
- ↑ کافی، ج4، ص561.
- ↑ الغدیر، ج5، ص161.
- ↑ جواهر الثمینه، ص252-254.
- ↑ بحار الانوار، ج97، ص220-221.
منابع
- الغدیر فی الکتاب و السنت و الادب، امینی، عبد الحسین، بیروت، دار الکتاب العربی، 1386ق.
- الکافی، کلینی، محمد بن یعقوب، مصحح: غفاری، علی اکبر و آخوندی، محمد، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1407ق.
- بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار ائمه الطهار، مجلسی، محمد باقر بن محمد محمد تقی، مصحح: جمعی از محققان، چاپ دوم، بیروت، دار احیاءالتراث العربی، 1403ق.
- تهذیب الاحکام، طوسی، محمد بن حسن، مصحح: خراسان، حسن الموسوی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1407ق.
- جواهر الثمینه فی محاسن المدینه ، حسینی مدنی، محمد کبریت، تحقیق: اسماعیل شافعی، محمد حسن، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1417ق.
- تاریخ الطبری ، طبری، محمد بن جریر، تحقیق: محمد ابوالفضل ابراهیم، بیروت، دار التراث احیاءالعربی، 1387ق.
- البدء و التاریخ ، مقدسی، مطهر بن طاهر، تحقیق: سمیر شمس، بیروت، دار الصادر، 1903م.