استقبال قبله
استقبال قبله از آداب زیارتِ اماکن مقدس است و به جهت ایستادن زائر نسبت به قبله یا قبر مَزُور مربوط میشود.[۱]
گزارشهای روایی این موضوع، در مجموع به دو دسته تقسیم شدهاند:[۲]
دسته نخست، روایاتی است که بر استقبال قبله در زیارتِ قبر حضرت محمد(ص) دلالت دارد و در منابع امامیه و اهل سنت نقل شده است.[۳] دسته دوم روایاتی است که استقبال قبر مَزور را در زیارت حضرت محمد(ص)[۴] و امام علی(ع)[۵] و دیگر امامان[۶] مطرح میکند.
برخی پژوهشگران بر این باورند که در موارد وجود روایت خاص درباره استقبال قبله یا استقبال قبر مزور، عمل باید بر اساس همان روایت انجام گیرد؛ اما در موارد فقدان نصّ خاص، تعیین جهت به اختیار زائر واگذار میشود.[۷]
در زیارت قبور مؤمنان و صالحان، استقبال قبله شرط دانسته نشده است؛ چنانکه در روایتی از امام رضا(ع) به این معنا اشاره شده است.[۸] همچنین مجلسی در مواردی که نصّ خاصی درباره لزوم استقبال قبله یا ترک آن وجود نداشته باشد، قول به تخییر را ترجیح داده است.[۹]
پانوشت[ویرایش | ویرایش مبدأ]
- ↑ فرهنگنامه زیارت، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۵۵، ص۴۹.
- ↑ فرهنگنامه زیارت، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۵۵، ص۵۰.
- ↑ وفاء الوفا، ج۴، ص۲۱۰ تا ۲۱۵؛ الکافی، ج۴، ص۵۵۱.
- ↑ الدروس الشرعیه فی فقه الإمامیه، ج۲، ص۱۹.
- ↑ المزار فی کیفیه زیارات النبی و الائمه، ص۱۰۰؛ المصباح، ص۴۷۶.
- ↑ کلمه التقوی، ج۳، ص۵۰۹.
- ↑ فرهنگنامه زیارت، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۵۵، ص۵۴.
- ↑ تهذیب الإحکام، ج۶، ص۱۰۴؛ بحارالأنوار، ج۹، ص۲۸۳-۲۸۴؛ کامل الزیارات، ص۳۲۰.
- ↑ بحارالأنوار، ج۹۸، ص۲۷۹.
منابع[ویرایش | ویرایش مبدأ]
- بحارالأنوار، علامه مجلسی، بیروت، دارإحیاء التراث، ۱۴۱۲ق.
- تهذیب الأحکام، شیخ طوسی، تهران، دارالکتب الإسلامیه، ۱۴۰۷ق.
- الدروس الشرعیه فی فقه الإمامیه، شهید اول، قم، جامعه مدرسین قم، چاپ دوم، ۱۴۱۷ق.
- کامل الزیارات، جعفربن محمد ابنقولویه، نجف، المرتضویه، ۱۳۵۶ق.
- کلمه التقوی، زینالدین بصری بحرانی و محمد امین، قم، سیدجواد وداعی، ۱۴۱۳ق.
- المصباح، ابراهیم بن علی کفعمی، قم، منشورات رضی، ۱۴۰۵ق.
- المزار فی کیفیه زیارات النبی و الائمه، شهید اول، قم، مدرسه امام مهد(عج)، ۱۴۱۰ق.