| نسخهٔ فعلی |
متن شما |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| {{جعبه اطلاعات اعمال | | {{جعبه اطلاعات اعمال |
| | عنوان = اسرار احرام | | | عنوان = اسرار نماز طواف |
| | تصویر = لباس احرام.jpg | | | تصویر = پشت مقام ابراهیم.jpg |
| | توضیح تصویر = احرام و میقاتها | | | توضیح تصویر = |
| | فیلم = Video ehram1.mp4 | | | فیلم = قسمت ششم- اعمال حج تمتع (بخش سوم- اعمال مکه).mp4 |
| | توضیح فیلم = | | | توضیح فیلم = طواف و نماز |
| | دسته = مناسک حج | | | دسته = اعمال [[عمره]] و [[حج]] |
| | مربوط به آیین = [[عمره]] و [[حج]]
| | | مربوط به آیین = |
| | مکان = [[حرم مکی]] | | | مکان = [[مسجدالحرام]] پشت [[مقام ابراهیم]] |
| | زمان = | | | زمان = |
| | عمل قبلی = | | | عمل قبلی = [[طواف]] |
| | عمل بعدی = | | | عمل بعدی = [[سعی]] |
| | حکم = برای عمرهگزار و حجگزار واجب است | | | حکم = |
| | کفاره = | | | کفاره = |
| | پیامد فقهی = حرام شدن برخی از اعمال | | | پیامد فقهی = |
| | ثواب = | | | ثواب = |
| | آداب وابسته = [[غسل]]؛ [[نیت]]؛[[تلبیه]]؛[[لباس احرام|پوشیدن لباس احرام]]؛ | | | آداب وابسته = |
| | فلسفه و اسرار = | | | فلسفه و اسرار = |
| | منشاء و تاریخچه = | | | منشاء و تاریخچه = |
| | مکانهای وابسته = | | | مکانهای وابسته = [[مطاف]] |
| | اشیای وابسته = | | | اشیای وابسته = |
| | ذکرهای وابسته = | | | ذکرهای وابسته = |
| | دعاهای وابسته = | | | دعاهای وابسته = |
| | مفاهیم فقهی وابسته = | | | مفاهیم فقهی وابسته = |
| | احکام فقهی وابسته = [[محرمات احرام]]؛ مستحباب احرام؛ واجبات احرام | | | احکام فقهی وابسته = |
| | صفحه فتواهای مراجع = | | | صفحه فتواهای مراجع = [[نماز طواف (فتاوای مراجع)]] |
| | جستارهای وابسته = [[میقات]]؛[[محرمات احرام]]
| | | جستارهای وابسته = [[اعمال عمره تمتع]]؛ [[اعمال حج تمتع]] |
| }}'''اَسرار اِحرام''' مجموعهای از معانی، اهداف و نتایج عمل [[احرام]] در [[حج]] و [[عمره|عُمره]] است. معنای احرام را حرام کردن گناهان بر خود و پرهیز از لذتهای دنیایی با هدف نزدیکتر شدن به خداوند و خالص شدن فقط برای خود خدا دانستهاند. از دیگر اهداف احرام را پاسداشت حریم [[کعبه]] و ایجاد آمادگی، تواضع و امید برای انجام [[مناسک حج|اعمال حج]] شمردهاند.
| | }} |
| | |
| از جمله نتایج احرام میتوان به پذیرفته شدن در محضر قرب الهی، پرهیز از مشاهده غیر خدا در همه مراحل زندگی و جدا شدن از مادیات اشاره کرد.
| |
| == احرام ==
| |
| {{اصلی|احرام}}احرام به معنای این است که [[حجگزار]] کارهایی که با اعمال [[حج]] و [[عمره|عُمره]] ناسازگار است، بر خود [[حرام]] میشمرَد.<ref>معجم الفاظ الفقه الجعفری، ص۳۳.</ref> نخستین عمل از اعمال [[عمره]] و [[حج]]، [[احرام]] است. انسان باید در یکی از [[میقات|میقاتها]]، مانند [[مسجد شجره (مدینه)|مسجد شجره]] و [[جحفه]] [[لباس احرام]] پوشیده، [[نیت احرام|نیت]] کرده و [[تلبیه|لبیک]] بگوید.<ref>تفسیر قرطبی، ج۶، ص۳۶؛ کشاف القناع، ج۲، ص۴۷۱.</ref> او با این اعمال، [[احرام|مُحرم]] میشود.<ref>المدونة الکبری، ج۱، ص۳۶۰؛ المقنعه، ص۴۳۱-۴۳۲.</ref>
| |
| | |
| == اسرار احرام ==
| |
| در متون روایی و نیز آثار پژوهشگران عرفان حج، معانی و اسرار و رمزهایی برای [[احرام]] ذکر شده است:
| |
| | |
| === دوری از گناه ===
| |
| معنای [[احرام]] دوری از همه گناهان است. [[حجگزار]] باید هنگام احرام از لذتهای حرام فاصله بگیرد و حتی از لذتهای حلال به اندازه ضرورت استفاده کند.<ref>أنوار الحقيقة وأطوار الطريقة وأسرار الشريعة، ص831.</ref> از این رو احرام را بازگشت به پیمانی قدیمی با خدا دانستهاند؛ به این معنا که زائر در ادامه زندگی نیز حرمت نگه دارد و گناه نکند.<ref>عرفان اسلامی، ج7، ص112؛ درسنامه اسرار حج، ص79.</ref>
| |
| | |
| === فقط برای خدا ===
| |
| گفته شده که شخص [[حجگزار]] خود را فقط وقف خدا کرده و دستور به احرام تذکر به این نکته است که آدمی فقط برای خداست. انسان [[محرم (احرامگزار)|مُحرِم]] از انجام برخی اعمال حلال نیز [[محرمات احرام|منع شده]]؛ به این معنا که آن اعمال به خودی خود حلال هستند ولی در موقعیت خاصِ احرام، این انسان است که بر آن اعمال و اشیاء حرام شده. این نگاه به احرام اشاره به این دارد که انسان برای خدا خلق شده و اشیاء برای انسان خلق شدهاند.<ref>اسرار عرفانی عمره، ص64.</ref>
| |
| | |
| === تواضع و صبر ===
| |
| به نقل از [[امام رضا(ع)]] علت وجوب احرام این است که حجاج قبل از داخل شدن به حرم امن خداوند، برای خشوع و تواضع آماده شده و غرور خود را در برابر عظمت خداوند زمین بگذارند. آن حضرت همچنین علت دیگر وجوب احرام را تقویت صبر در برابر ناملایمات و امید برای رسیدن به ثواب اعمال دانستهاند.<ref>علل الشرايع(فارسی)، ج1، ص869؛ گزیده نوش بندگی، ص 78</ref>
| |
| | |
| === احترام به کعبه ===
| |
| در روایتی از [[امام صادق(ع)]] علت واجب شدن احرام برای ورود به محدوده [[حرم مکی|حرم]]، پاسداشت احترام [[کعبه]] و [[مسجدالحرام]] معرفی شده است.<ref>علل الشرايع(فارسی)، ج2، ص341.</ref>
| |
| | |
| === حضور در محضر خدا و مجذوب شدن ===
| |
| برخی پژوهشگران نتیجه احرام را حضور در محضر خداوند و راه یافتن به پیشگاه الهی، معرفی کرده<ref>اسرار عرفانی عمره، ص70.</ref> و احرام را کوششی برای شروع راه به سمت خداوند میدانند که منجر به پذیرش خداوند و مجذوب شدن حاجی در راه سلوک الی الله میشود.<ref>درسنامه اسرار حج، ص83.</ref>
| |
| | |
| === جدا شدن از مادیات و سرگرمی دنیا ===
| |
| | |
| [[امام رضا(ع)]] در روایتی علت محرم شدن را دوری زائر از لهو و مشغول نشدن به امور دنیوی دانستهاند.<ref>[https://noorlib.ir/book/view/1405/%D8%AA%D9%81%D8%B5%DB%8C%D9%84-%D9%88%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%B4%DB%8C%D8%B9%D8%A9-%D8%A5%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%AD%D8%B5%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%A6%D9%84-%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%B9%D8%A9?volumeNumber=12&pageNumber=314&viewType=pdf وسائل الشیعه، ج۱۲، ص 314]</ref> همچنین گفته شده که هنگامی که حاجی احرام میبندد. قلب خود را از اندیشههای معنوی پر میکند و از زندگی دنیایی فاصله میگیرد.<ref>عرفانی اسلامی، ج7، ص87.</ref>
| |
| | |
| === پرهیز از مشاهده غیر خدا ===
| |
| احرام در حج؛ مانند تكبيرةالاحرام در نماز است، همانگونه كه نمازگزار به واسطهى گفتن تكبيرةالاحرام بايد تمام توجّهش به جانب معشوق باشد، و از ابتداى نماز تا انتهاى آن، چيزى و كسى او را مشغول نكند، در احرام هم همین است.<ref>اسرار حج (فارسى)، ص27و28.</ref> چنانچه از [[امام صادق (ع)]] نقل شده است:«مُحرم شو از هر چيزى كه تو را از ياد خدا منع مىكند و از بندگى او باز مىدارد»<ref>مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي )، ص167.</ref>{{یادداشت|أَحْرِمْ مِنْ كُلِّ شَىْءٍ يَمْنَعُكَ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَ يَحْجُبُكَ عَنْ طاعَتِهِ}}
| |
| | |
| نتیجه احرام آن است که حاجی مشاهده محسوسات و مادیات را بر خود حرام کند و در مرحله بعدی دیدن هرچه غیر خداست را از خود دور کند. در نتیجه انسان حریم دل را در اختیار غیر خدا قرار نمیدهد و به دیگران اجازه نمیدهد که مانع یاد خدا بشوند.<ref>اسرار عرفانی حج، ص301.</ref>
| |
| | |
| == اسرار محرمات احرام ==
| |
| {{اصلی|اسرار محرمات احرام}}[[آیه ۱۹۷ سوره بقره]]، ترک [[محرمات احرام|مُحَرَّمات احرام]] را تقوا برشمرده است. در حدیثی، سبب تشریع احرام، ورود [[حاجی|حاجیان]] به [[حرم مکی|حَرَم مکی]] بیان شده است.<ref>المحاسن، ج۲، ص۳۳۰؛ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۱۹۵.</ref> برخی گفتهاند که ترک محرمات توسط فرد محرم، موجب امنیت برای هم نوعان و حیوانات و گیاهان است و به شخص محرم میآموزد که چگونه به آثار و نتایج اعمالی که به دیگران آزار میرساند پیببرد.<ref>نمادها و رمزوارههای حج، ص358</ref>
| |
| | |
| == اسرار لباس احرام ==
| |
| {{اصلی|اسرار لباس احرام}}لباس احرام شبيه كفن است و حكمت آن شايد اين باشد كه انسان هنگام محرم شدن، به روز قيامت و جهان آخرت بينديشد و توجّه او به امور دنيوى معطوف نشود و نيز متوجّه اين امر باشد كه در روز رستاخيز با اين شكل و حالت وارد محشر مىشود و در پيشگاه خداوند متعال قرار مىگيرد <ref>اسلام آيين رستگارى (فارسى)، ص277.</ref>
| |
| | |
| برخی با اشاره به روایتی از [[امام صادق(ع)]]، رداء (در [[لباس احرام]] مردان) را نماد حیا و و ازار را نماد عجز و ناتوانی در برابر خدا دانستهاند.<ref>نمادها و رمزوارههای حج، ص 349</ref> به هنگام احرام، بايد متوجه مرگ و كفَن و قبر شود كه روزى با اين هيأت، خداى را ملاقات خواهد كرد.<ref>اسرار حج (فارسى)، ص28.</ref>
| |
| | |
| == آداب ==
| |
| {{اصلی|آداب احرام}}بهتر است به هنگام احرام نیت شود که «همه محرمات خدا را بر خود حرام میکنم».<ref>مستدرک الوسائل، ج10، ص167.</ref> کارهای مستحب پیش از احرام عبارت است از: بلند نگه داشتن موی سر<ref>الکافی، ج۴، ص۴۴۱؛ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۳۰۱.</ref>، نظافت کردن بدن<ref>المغنی، ج۳، ص۲۲۶؛ تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۲۲؛ المجموع، ج۷، ص۲۲۰.</ref>، [[غسل احرام|غسل]]<ref>تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۲۳؛ کشاف القناع، ج۲، ص۴۷۱؛ الفقه الاسلامی، ج۳، ص۲۱۸۸-۲۱۸۹.</ref> و احرام پس از نماز.<ref>مدارک الاحکام، ج۷، ص۲۵۴؛ کشف اللثام، ج۵، ص۲۵۲.</ref> از هنگام احرام تا پایان آن نیز برخی کارها مستحب است از جمله: بر زبان آوردن [[نیت احرام]]<ref>الکافی، ج۴، ص۳۳۲؛ من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۳۲۰.</ref>، دعا کردن<ref>من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۵۲۷؛ منتهی المطلب، ج۲، ص۶۷۴.</ref>، [[صلوات|صلوات بر پیامبر(ص)]].<ref>المغنی، ج۳، ص۲۶۰؛ تذکرة الفقهاء، ج۷، ص۲۶۲.</ref>
| |
|
| |
|
| == مقالههای مرتبط == | | == مقالههای مرتبط == |
|
| |
|
| * [[احرام]] | | * [[نماز طواف]] |
| * [[اسرار حج]] | | * [[طواف (فتاوای مراجع)]] |
| * [[محرمات احرام]]
| |
|
| |
|
| == پانویس == | | == پانویس == |
| خط ۸۱: |
خط ۳۸: |
| == منابع == | | == منابع == |
| {{منابع}} | | {{منابع}} |
| *'''أنوار الحقيقة وأطوار الطريقة وأسرار الشريعة''': السيد حيدر الآملي (ت قرن 8ق)، تحقیق سيد محسن موسوى تبريزى، قم، نور علی نور، 1382ش. | | *'''اسرار عرفانی حج''' محمدتقی فعالی، تهران، مشعر، 1386ش. |
| *'''اسرار حج (فارسی)''' حسين مظاهری، اصفهان، الزهرا، 1387ش. | | *'''اسرار حج (فارسی)''' حسين مظاهری، اصفهان، الزهرا، 1387ش. |
| *'''اسرار عرفانی حج''' محمدتقی فعالی، تهران، مشعر، 1386ش.
| | *'''اسرار عرفانی عمره''' محمدتقی فعالی، تهران، مشعر، 1388ش |
| *'''اسرار عرفانی عمره''' محمدتقی فعالی، تهران، مشعر، 1388ش. | |
| *''' تفسیر قرطبی (الجامع لاحکام القرآن)''': القرطبی (درگذشت ۶۷۱ق)، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۵ق.
| |
| *'''درسنامه اسرار حج''' محمدتقی فعالی، تهران، مشعر، 1390ش.
| |
| *'''اسلام، آيين رستگارى''' حسين مظاهری، اصفهان، الزهرا، 1387ش. | | *'''اسلام، آيين رستگارى''' حسين مظاهری، اصفهان، الزهرا، 1387ش. |
| *'''عرفان اسلامی (شرح مصباح الشریعه و مفتاح الحقیقة المنسوب لامام الصادق ع (فارسی)''' شیخ حسین انصاریان، قم، دارالعرفان، 1386ش. | | *'''اسرار و معارف حج''' عبدالله جوادی آملی، قم، تبیان، 1387ش. |
| *''' علل الشرایع''': الصدوق (ت ۳۸۱ق)، تحقیق بحر العلوم، نجف، المکتبة الحیدریه، ۱۳۸۵ق. | | *'''بحار الأنوار'''، العلامة المجلسی، تهران، ولی عصر، 1397ق. |
| *''' علل الشرایع(فارسی)''': شیخ صدوق (ت ۳۸۱ق)، تحقیق محمد جواد تهرانی، تهران، انتشارات مومنین، 1386ش. | | *'''برسی اسرار حج در حدیث شبلی از منظر آیات و روایات'''، حسینی، داوود، تهران-ایران، مشعر، 1400. |
| *''' عیون اخبار الرضا(ع)''': الصدوق (ت ۳۸۱ق)، بیروت، اعلمی، 1404ق. | | *'''تحفة الأولياء'''، شیخ کلینی، ترجمه اردکانی، قم، دارالحدیث، 1388ش. |
| *''' کشاف القناع''': منصور البهوتی (درگذشت ۱۰۵۱ق)، به کوشش محمد حسن، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۸ق. | | *'''خصال'''، شیخ صدوق، بیجا، نسیم کوثر، 1382ش. |
| * '''گزیده نوش بندگی'''، احمد سعادت فر، تهران، مشعر، 1404ش. | | *'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش. |
| *''' المحاسن''': ابن خالد البرقی (درگذشت ۲۷۴ق)، تحقیق حسینی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، 1326ش. | | *'''ره توشه حج'''، جمعی از نویسندگان، تهران، معاونت آموزش و تحقیقات بعثه مقام معظم رهبری، بیتا. |
| *'''مستدرک الوسائل'''، میرزا حسین نوری طبرسی، بیروت، مؤسسه آل البیت، 1408ق. | | *'''عرفان حج'''، جوادی آملی، تهران، مشعر، 1383ش. |
| *''' المدونة الکبری''': مالک بن انس (درگذشت ۱۷۹ق)، مصر، مطبعة السعاده. | | *'''علل الشرايع'''، شیخ صدوق، بیجا، مؤمنين، 1386ش. |
| *''' معجم الفاظ الفقه الجعفری''': احمد فتحالله، الدمام، ۱۴۱۵ق.
| | *'''الكافی(گزيده فارسى)'''، شیخ کلینی، تهران، انتشارات علمی فرهنگی، 1363ش. |
| *''' مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي )''': المنسوب للإمام الصادق ( ع ) ( ترجمه : گيلاني )، قم، پیام حق، 1385ش. | | *'''مناسک حج با حواشی مراجع'''، سید روحالله خمینی، تهران، نشر مشعر، 1385ش.{{پایان}}{{حج و عمره}} |
| *''' المقنعه''': المفید (درگذشت ۴۱۳ق)، قم، نشر اسلامی، ۱۴۱۰ق. | |
| *'''من لا یحضره الفقیه''': الصدوق (ت ۳۸۱ق)، تحقیق غفاری، قم، نشر اسلامی، ۱۴۰۴ق.
| |
| * '''نمادها و رمزوارههای حج'''، مجتبی شریفی، تهران، رویش نو، ۱۳۸۸ش.{{پایان}}{{حج و عمره}}
| |
| [[رده:اسرار حج]]
| |