در حال ویرایش اسرار اقسام حج

{{جعبه اطلاعات اعمال
| عنوان = اسرار اقسام حج
| تصویر = لباس احرام.jpg
| توضیح تصویر = 
| فیلم = 
| توضیح فیلم = 
| دسته = اقسام حج
| مربوط به آیین = [[حج]]
| مکان = [[حرم مکی]]
| زمان = 
| عمل قبلی = 
| عمل بعدی = 
| حکم = برای حج‌گزاری که از مکه دور است، حج تمتع واجب است.
| کفاره = 
| پیامد فقهی = حرام شدن برخی از اعمال
| ثواب = 
| آداب وابسته = [[غسل]]؛ [[نیت]]؛ [[تلبیه]]؛ [[لباس احرام|پوشیدن لباس احرام]]؛
| فلسفه و اسرار = 
| منشاء و تاریخچه = 
| مکان‌های وابسته = 
| اشیای وابسته = 
| ذکرهای وابسته = 
| دعاهای وابسته = 
| مفاهیم فقهی وابسته = 
| احکام فقهی وابسته = [[محرمات احرام]]؛ مستحباب احرام؛ واجبات احرام
| صفحه فتواهای مراجع = 
| جستارهای وابسته = [[حج]]؛ [[اسرار حج]]
}}'''اسرار اقسام حج''' مجموعه از  علت‌ها و فلسفه وجود چند نوع [[حج]] در [[اسلام]] است. حج به سه صورت قابل انجام است. [[حج تمتع]]، [[حج افراد]] و [[حج قران|حج قِران]]. تا پیش از [[حجة الوداع]] حج فقط به صورت افراد و قران بوده است. تشریع حج تمتع به منزله تخفیفی از جانب پروردگار در روایات معصومین منعکس شده است که موجب تسهیل امور حج گزاری می‌شود.

== اقسام حج و تاریخچه ==
حج به سه صورت قابل انجام است. [[حج تمتع]]، [[حج افراد]] و [[حج قران|حج قِران]]. تا پیش از [[حجة الوداع]] حج به صورت افراد و قران بوده است. در حجة الوداع و پس از نزول آیه «وَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلَّهِ»<ref>سوره بقره، آیه 196 .</ref> حکم انجام حج تمتع، توسط [[پیامبر(ص)]] به مردم اعلان شد و این موضوع مورد مخالفت برخی قرار گرفت.<ref>وسائل الشیعه، ج 11، ص 236 . </ref>

== تفاوت سه نوع حج ==
[[حج افراد]]، [[حج تمتع]] و [[حج قِران]] سه نوع حج هستند که تفاوت‌هایی در احکام و نحوه انجام دارند. در حج افراد، برخلاف حج تمتع و حج قران که قربانی کردن در آن‌ها واجب است، این عمل مستحب است.<ref>النهایة، ص209؛ توضیح المناسک، ص67؛ نک: المجموع، ج8، ص382-384.</ref> همچنین، در حج افراد لازم نیست حج و عمره در یک سال ادا شوند و عمره آن را می‌توان در هر زمان که شرایطش حاصل شود انجام داد، که این امر با حج تمتع که عمره باید پیش از حج انجام شود، متفاوت است.<ref>المعتبر، ج2، ص785؛ المغنی، ج3، ص247.</ref>

==== علت وجوب هر یک: ====
حج افراد و قِران: به نظر فقیهان شیعه حج افراد یا قِران بر اهل مکه و ساکنان اطراف آن تا فاصله ۴۸ میلی، به عنوان حجةالاسلام واجب است و حج تمتع برای آن‌ها کفایت نمی‌کند.<ref>الخلاف، ج2، ص272؛ تحریر الاحکام، ج1، ص557.</ref>

حج تمتع: اجماع فقیهان شیعه بر این است که حج تمتع به عنوان حجة الاسلام بر [[آفاقی|آفاقیان]] (کسانی که اهل مکه نیستند) واجب است.<ref>السرائر، ج1، ص519؛ المعتبر، ج2، ص783؛ الحدائق الناضره، ج14، ص320.</ref> اکثر فقیهان اهل سنت ادای این حج را برای اهل مکه جایز دانسته‌اند.<ref>مواهب الجلیل، ج4، ص84 ؛ المجموع، ج7، ص169؛ روضة الطالبین، ج2، ص328 ؛ المغنی، ج3، ص502.</ref>

:

== اسرار اضافه شدن حج تمتع در شریعت ==
از [[امام رضا (ع)|امام رضا(ع)]] درباره اسرار اقسام حج چنین نقل شده: «مردم به حج تمتع فرمان یافتند چون تخفیفی از جانب پروردگارتان و رحمت او است؛ بدان جهت که مردم در احرامشان سالم بمانند و احرام بر آنها طولانی نشود که موجب بروز فساد در عملشان گردد (با ارتکاب [[محرمات احرام]]) و نیز به جهت آن که [[عمره]] و [[حج]] هر دو در کنار هم واجب باشند و عمره تعطیل نشده و حج از عمره خالی نباشد.

همچنین برای اینکه حاجی در طواف کعبه مانع نداشته باشد؛ چون شخص [[محرم (احرام‌گزار)|مُحرم]] با طواف محل می‌شود مگر به جهتی خاص. اگر حج تمتع نبود حاجی نمی‌توانست در حین احرام حج طواف مستحبی به جا آورد؛ چون در این صورت احرامش قبل از ادای حج فاسد می شد.»<ref>وسائل الشیعه، ج 11، ص 232 .</ref>

برای تنوع موجود در [[انواع حج]] علت‌هایی بیان کرده‌اند از جمله: تسهیل برای مکلفان تا هریک در حد توان و انگیزه خود، نوع حج را انتخاب کنند و دیگر اینکه هیچ کس از عمل حج باز نماند و اگر برخی اقسام حج معذور شد بتواند نوع دیگر عمل را به جا آورد.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 75 .</ref> 

== مقاله‌های مرتبط ==

* [[اسرار حج]]
* [[اقسام حج]]

== پانویس ==
{{پانویس}}

== منابع ==
{{منابع}}
* '''وسائل الشیعه (تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه)''': محمد بن الحسن الحر العاملی (م. ۱۱۰۴ق)، الحر العاملی (م. ۱۱۰۴ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۴ق.
*'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.{{پایان}}{{حج و عمره}}
[[رده:اسرار حج]]
[[رده:حج]]