در حال ویرایش اسرار مسجدالحرام

'''اسرار مسجدالحرام''' مجموعه‌ای از ویژگی‌ها، اقتضائات و کارکردهای مسجدالحرام است که حج‌گزار با توجه به آنها، تمرکز و استفاده بیشتری هنگام ورود به این مسجد خواهد داشت. {{جعبه اطلاعات بنای مذهبی
| عنوان = مسجد الحرام
| تصویر = مسجد الحرام ۲.jpg
| اندازه تصویر = 
| توضیح تصویر = 
| بنيانگذار = 
| تأسیس = 
| کاربری = [[قبله]] مسلمانان، [[عبادت]] و انجام برخی اعمال [[حج]] و [[عمره]]
| مکان = 
| نام‌های دیگر = 
| وقایع مرتبط = 
| تخریب = 
| ظرفیت = 
| وضعیت = 
| مساحت = 
| امکانات = 
| شماره ثبت = 
| معمار = 
| سبک = 
| بازسازی = دوره [[عباسیان]]، دوره [[آل سعود]]
| وبگاه = 
}}

== مسجدالحرام ==
{{اصلی|مسجدالحرام}}'''مسجدالحرام'''، شریف‌ترین مسجد بین [[اسلام|مسلمانان]] است که در [[عربستان]] و شهر [[مکه]] واقع است و [[کعبه]]، قبله مسلمانان در آن قرار دارد. عمل [[طواف]] یکی از اعمال [[حج]] و [[عمره]] در این مسجد و دور کعبه انجام می‌شود. مسجد الحرام در طول تاریخ تغییرات زیادی کرده که بیشترین آن در دوره [[بنی‌عباس|عباسیان]] و [[آل سعود]] بوده است.<ref>تاريخ مكه، احمد السباعى، ص ١۵٩ .</ref> این مسجد، شامل [[حجر الاسود]]، [[مقام ابراهیم]]، [[مسعی]] و [[زمزم]] است.<ref>الكعبة المعظمة و الحَرَمان الشريفان، ص ١٠۴ .</ref>

== اسرار مسجد الحرام ==

=== وادی پاکان و طاهران ===
با توجه به آیات صریح قرآن که مشرکان و کفار را از نزدیک شدن به مسجد الحرام<ref>سوره توبه ، آیه 28 .</ref> و مشارکت در آبادسازی مسجدها منع کرده<ref>سوره توبه ، آیه 17 .</ref>، برخی مسجدالحرام را وادی پاکان و طاهران دانسته که برای ورود به آن طهارت ظاهری و باطنی نیاز است؛ زیرا در محیطی که نور توحید تابش دارد و موحدان در آن اجتماع می‌کنند، نباید تاریکی و ظلمت شرک و کفر جایی داشته باشد.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 162 .</ref>
=== بهانه ای برای وصال ===
پژوهشگران با تکیه بر محتوای دعاهای توصیه شده هنگام ورود به مسجد الحرام<ref>کافی، ج ۴، ص ۴۰۱، ح ۱.</ref>، ورود به این مسجد را بهانه‌ای برای رسیدن به رحمت خداوند دانسته و  وجود کعبه در مسجدالحرام را موجب فزونی قداست این مسجد در مقایسه با دیگر مسجدها می‌دانند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 161 .</ref>

=== محل امن برای پناهندگان ===
بر اساس برخی آیات قرآن، حتى مشرکانی که نباید به مسجد الحرام راه یابند اگر روزی به این مسجد پناهنده شدند تا زمانی که قصد توطئه و یا جنگ و ستیز با مؤمنان را نداشته باشند باید به پناهندگی آنان احترام گذاشت.<ref>سوره بقره ، آیه 191 .</ref> برپایه روایتی از [[امام رضا(ع)]]، برخی مسجد الحرام را مظهر «کلمه «توحید» دانسته{{یادداشت|محتوای روایت، افراد معترف به توحید خداوند را داخل در امنیت الهی می‌داند. امام رضا (ع) در حدیث معروف سلسلة الذهب، از خداوند متعال نقل میفرماید: «كلمة لا اله الا الله حصني فمن دخل حصني آمن من عذابي».}} و گفته‌اند همان‌گونه که پناهندگان در مسجد الحرام از تعدی و تجاوز دیگری باید در امان باشند این امید را نیز باید داشته باشند که خداوند آنان را از عذاب و قهر خودش در امان خواهد داشت. تا در مأمن رحمت و لطف او قرار گیرند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 163 .</ref>

=== محل مبارزه با شرک جهانی ===
برخی محققان با اشاره به پیشینه تاریخی مسجدالحرام، این مسجد را فراتر از محل عبادت، محلی برای مبارزه سیاسی و مرکز مشترک میان تمام انبیا در شعار توحید و مبارزه با شرک دانسته اند. با تکیه بر آیاتی که تصدی و تولیت مسجدالحرام را تنها مختص پرهیزکاران<ref>سوره انفال ، آیه 34 .</ref> و افرادی که تنها از خدا می‌ترسند<ref>سوره توبه ، آیه 17 و 18 .</ref> می‌داند، برخی بر این باورند که آنان که خود از سردمداران شرک بوده و یا دنیا و دین خود را با مشرکان پیوند زده‌اند نمی‌توانند مدیریت کانون توحید و مبارزه با شرک را به دست گیرند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 163 .</ref>

با توجه به جایگاه ویژه مسجد الحرام در مبارزه با شرک، سِر استحباب ورود از باب بنی شیبه نیز روشن می‌شود زیرا آنگاه که بت هبل به دست علی (ع) از کعبه پایین آورده و شکسته شد؛ به دستور پیامبر (ص) در آن مکان دفن گردید تا حاجیان به هنگام ورود به وادی توحید نخست شرک را در زیر پای خود لگد مال کنند و آنگاه وارد به وادی توحید شوند.<ref>الحج و العمره، ص48، ح 109 .</ref>



[[پرونده:مسجد_الحرام_۳.jpeg|بندانگشتی|تصویری از آخرین توسعه‌های مسجد الحرام در دوره [[آل سعود]].]]
[[پرونده:مسجد-الحرام-قبل-از-توسعه-ملک-فهد.jpg|بندانگشتی|مسجدالحرام قبل از توسعه ملک فهد.<ref>«[https://twitter.com/makkahhistory11/status/1299967917459558402/photo/1 صورتان فريدتان للحرم المكی]»، صفحه مکة التاریخ و الصورة در توییتر.</ref>]]
[[پرونده:نقاشی_مسجد_الحرام.jpeg|بندانگشتی|نقاشی از مسجد الحرام قدیم، که در معماری [[مسجد النبی]] در [[مدینه]] به‌کار رفته است.]]

== مقاله‌های مرتبط ==
{{ستون-شروع|۲}}
* [[حرم مکی]]
* [[آداب الحرمین]]
* [[زیارت‌نامه‌های مکه]]
* [[دعاهای مکه]]
* [[اقامت در مکه]]
* [[جارالله]]
{{پایان}}

== پانویس ==
{{پانویس}}

== منابع ==
{{منابع}}
* '''الاحتجاج''': ابومنصور الطبرسی (م.۵۲۰ق.)، به کوشش سید محمد باقر، دار النعمان، ۱۳۸۶ق
* '''آثار اسلامی مکه و مدینه'''، رسول جعفریان، تهران، نشر مشعر، ۱۳۸۲ش.
* '''بحار الانوار''': المجلسی (م.۱۱۱۰ق.)، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق.
* '''بحرالعلوم''': السمرقندی (م.۳۷۵ق.)، به کوشش محمود مطرجی، بیروت، دار الفکر.
* ‏'''تاریخ اماکن متبرکه و عتبات عالیات و مشاهد مشرفه (مکه معظمه)'''، حسین عمادزاده، در مجله جلوه، شماره ۱۷، دی ۱۳۲۵ش.
* '''تهذیب الاحکام''': الطوسی (م.۴۶۰ق.)، به کوشش موسوی و آخوندی، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۶۵ش
* '''جامع احادیث الشیعه''': اسماعیل معزی ملایری، قم، المطبعة العلمیه، ۱۳۹۹ق
* '''جواهر الکلام''': النجفی (م.۱۲۶۶ق.)، به کوشش قوچانی و دیگران، بیروت، دار احیاء التراث العربی
* '''الخرائج والجرائح''': الراوندی (م.۵۷۳ق.)، قم، مؤسسة الامام المهدی.
*'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.
*'''قرب الاسناد''': الحمیری (درگذشت قرن3ق.)، قم، آل البیت:، 1413ق.
* '''الکشاف''': الزمخشری (م.۵۳۸ق.)، مصطفی البابی، ۱۳۸۵ق
* '''المبسوط''': السرخسی (م.۴۸۳ق.)، بیروت، دار المعرفه، ۱۴۰۶ق.
* '''من لا يحضره الفقيه'''، ابن بابويه الصدوق، تحقيق السيد حسن خرسان، بيروت، دار الاضواء، ۱۴۰۵ق.
* '''وسائل الشیعه''': الحر العاملی (م.۱۱۰۴ق.)، به کوشش ربانی شیرازی، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق.
{{پایان}}{{حج و عمره}}
[[رده:اسرار حج]]
[[رده:مکه]]
[[رده:مسجدالحرام]]