| نسخهٔ فعلی |
متن شما |
| خط ۱: |
خط ۱: |
| '''اسرار وقوف در مَشعَر''' حقایق و حکمتهای پنهانِ توقف [[حجگزاران]] در سرزمین [[مشعر]] است. [[وقوف در مشعر]] یکی از اعمال واجب حج است که حاجیان پس از عرفات، در سرزمین مشعر (میان مکه و عرفات) از شب [[عید قربان]] بیتونه کرده و تا طلوع آفتاب توقف میکنند. وقوف از اذان صبح تا طلوع آفتاب، از [[ارکان حج]] است. خواندن [[دعا]]، ذکر خدا و جمعآوری سنگریزه برای [[رمی جمرات]] از مستحبات آن است.
| |
|
| |
|
| از فلسفههای وقوف در مشعر، آمادگی برای ورود به [[حرم مکی|حرم]] و انجام قربانی و زیارت خانه خداست. همچنین در روایات، این مکان آستانه درِ دوم ورود به حرم معرفی شده که [[حاجی]] با گریه و تضرع، اجازه ورود مییابد. مشعر جایگاه نزول رحمت، بخشش گناهان و استجابت دعاست و [[وقوف]] در آن امید به آمرزش الهی را افزایش میدهد. آیهٔ ۱۹۸ بقره، [[مشعرالحرام]] را محل ذکر و یاد خدا دانسته و به اعتقاد برخی مفسران، راز وقوف در آن، آگاه شدن قلب به تقوا و خوف از خداست.
| | '''اسرار وقوف در مَشعر''' حقایق و حکمتهای پنهانِ توقف [[حجگزاران]] در سرزمین [[مشعر]] است. |
|
| |
|
| در آداب وقوف نیز سفارش به صبر و پرهیز از عجله و آزار دیگران شده است، زیرا شتابزدگی از رسوم [[جاهلیت|جاهلی]] بود. [[امام صادق (ع)]] ترک تکبر را شرط جلب رحمت خدا دانسته و کبر را «رنجاندن مردم و نپذیرفتن حق» معنا کرده است. خواندن دعای «فک رقبتی من النار» و درخواست عفو، عذرخواهی و حفظ [[تقوا]] در مشعر توصیه شده است. گفته شده این دعاها نشان میدهد که مشعر جای [[طلب آمرزش]]، سلامت دین، قبولی مناسک و برکت اعمال است.
| |
| == وقوف در مشعر ==
| |
| {{اصلی|وقوف در مشعر}}وقوف در مشعر، به معنای ماندن در [[مشعر]] از اذان صبح روز [[عید قربان]] تا طلوع آفتاب و سومین عملِ واجبِ [[حج]] است.<ref>حج در اندیشه اسلامی، ص۲۸۸.</ref> وقوفِ حداقلی در مشعر، [[ارکان حج|رکن حج]] شمرده شده است.<ref>فرهنگ اصطلاحات حج و عمره، ص۲۷۶.</ref> مَشعَر سرزمینی بین شهر [[مکه]] و [[عرفات]] است<ref>شفاء الغرام، ج١، ص5٠5و5٠٧ .</ref> که [[حاجی|حاجیان]] پس از [[وقوف در عرفات]]، به این سرزمین رفته و در آن [[وقوف در مشعر|توقف]] میکنند.<ref>ینابیع الفقیهه، ج٧، ص١٩٨؛ شرایع، ص6٣4.</ref> این سرزمین بین تنگه دو کوه [[مأزمین]] و [[وادی محسر]] واقع شده و حدود چهار کیلومتر طول دارد.<ref>مرآة الحرمین، ج١، ص٣4١.</ref>
| |
|
| |
|
| خواندن دعا، ذکر الهی و گردآوری سنگریزههایی که در [[منا]] باید به [[جمرات]] زده شود از [[مستحب|مستحبات]] وقوف در مشعر است.<ref>[https://hadith.inoor.ir/fa/hadith/101083/translate من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۵۴۳]؛ ترجمه من لا یحضره الفقیه، ج۳، ص۴۴۷.</ref>
| |
|
| |
|
| == فلسفه وقوف در مشعر ==
| | <ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 162 .</ref> |
|
| |
|
| === آمادگی برای ورود به حرم === | | == وقوف در مشعر == |
| در روایات، مشعر، آستانه درِ دوم ورود به [[حرم مکی]] دانسته شده، که [[حجگزار]] با توقف، زاری و پاک شدن در مشعر، اجازه انجام قربانی<ref>کافی، ج ۱، ص ۲۲۴، ح ۴؛ التهذیب، ج ۱۷، ص ۴۴۸، ج ۵ .</ref> و [[زیارت]] [[کعبه|خانه خدا]] را دریافت میکند.<ref>[http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/297/1/236 حج و عمره در قرآن و حدیث، ص۲۳۶]، به نقل از: تهذیب الأحکام، ج۵ ص۴۴٨، ح١۵۶۵ ، کنزالفوائد، ج٢ ص٨١، المناقب، ابن شهر آشوب، ج٢، ص٣٧٨ .</ref> برخی وقوف در مشعر را وسیله آمادگی برای مبارزه روز بعد با شیطان در قالب عمل [[رمی جمره]] دانستهاند.<ref name=":0">الاخلاق ، ص125 .</ref> | | {{اصلی|وقوف در مشعر}}وقوف در مشعر، به معنای ماندن در [[مشعر]] از اذان صبح روز [[عید قربان]] تا طلوع آفتاب و سومین عملِ واجبِ [[حج]] است.<ref>حج در اندیشه اسلامی، ص۲۸۸.</ref> وقوفِ حداقلی در مشعر، [[ارکان حج|رکن حج]] شمرده شده است.<ref>فرهنگ اصطلاحات حج و عمره، ص۲۷۶.</ref> خواندن دعاهای خاص، ذکر الهی و گردآوری سنگریزههایی که در [[منا]] باید به [[جمرات]] زده شود از [[مستحب|مستحبات]] وقوف در مشعر است.<ref>[https://hadith.inoor.ir/fa/hadith/101083/translate من لا یحضره الفقیه، ج۲، ص۵۴۳]؛ ترجمه من لا یحضره الفقیه، ج۳، ص۴۴۷.</ref> |
|
| |
|
| === جلب آمرزش و رحمت الهی ===
| |
| روایتی از [[پیامبر(ص)]] به نزول نعمتهای الهی و بخشش گناهان گناهکاران به خاطر نیکوکاران و قبولی دعاها در مشعر اشاره دارد.<ref>سنن ابن ماجه ح ۳۰۲۴ مشابه این حدیث در مورد عرفات در منابع شیعه آمده است.</ref> برخی با مقایسه محل قرار گرفتن سرزمین عرفات (که در بیرون محدوده حرم است) با [[مشعر]] که در محدوده [[حرم مکی|حرم]] مکی است، معتقدند میتوان امید بیشتری به رحمت الهی و تقرب به خداوند در وقوف دوم [[حجگزاران]] در سرزمین مشعر داشت.<ref name=":0" /><ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 208 و 209.</ref>
| |
|
| |
|
| === افزایش یاد خداوند و تقوا در قلب حاجیان ===
| |
| آیه 198 سوره بقره{{یادداشت|فَاذْكُرُوا اللهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ}}، [[مشعرالحرام]] را محل ذکر و یاد خداوند معرفی کرده است. [[جوادی آملی]] در مورد اسرار مشعر مینویسد: راز وقوف و [[بیتوته]] در مشعر الحرام، این است که حج گزار قلب خود را با شعار تقوا آگاه کرده پرهیزگاری و خوف از خداوند را شعار دل خود قرار دهد.<ref>به نقل از: درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 210.</ref>
| |
|
| |
|
| == فلسفه آداب وقوف ==
| | در روایات، مشعر، آستانه درِ دوم [[حرم مکی]] دانسته شده، که حجگزار با نگهداشته شدن و پاک شدن در آن، اجازه [[زیارت]] کردن [[کعبه|خانه خدا]] مییابد.<ref>[http://lib.hajj.ir/View/fa/Book/BookView/Image/297/1/236 حج و عمره در قرآن و حدیث، ص۲۳۶]، به نقل از: تهذیب الأحکام، ج۵ ص۴۴٨، ح١۵۶۵ ، کنزالفوائد، ج٢ ص٨١، المناقب، ابن شهر آشوب، ج٢، ص٣٧٨ .</ref> |
|
| |
|
| === پرهیز از عجله و مزاحمت ===
| |
| در حدیثی از [[امام صادق(ع)]] به صبر در حرکت و مراقبت از آزار دیگران در هنگام ازدحام در مشعر امر شده است.<ref>وسائل، ج١4، ص6.</ref> گفته شده عجله و شتاب همراه با هیاهو و جنجال، به هنگام کوچ از عرفات، از رسوم حجگزاران در دوره جاهلی بوده است.<ref>علل الشرایع، ص444.</ref>
| |
|
| |
|
| === ترک تکبر و اظهار فروتنی و مردم دوستی ===
| | {{مکانهای آیین حج عمودی}} |
| [[امام صادق(ع)]] در روایتی توصیه به کنار گذاشتن کبر در سرزمین مشعر کرده و فلسفه آن را جلب نظر رحمت خداوند به حجگزار در صورت خارج کردن کبر از قلب دانستند.<ref>المحاسن ، ج1 ، ص141 .</ref>
| |
|
| |
|
| === توصیه به دعا ===
| |
| در روایات توصیه شده به خواندن دعای «فک رقبتی من النار»؛ خدایا مرا از آتش نجات عنایت فرما.<ref>الحج و العمره فی الکتاب و السنه ، ص225 .</ref> همچنین توصیه شده که به عنوان مهمان خدا از او جایزه بخواهید که لغزشهایتان را ببخشاید و عذرتان را بپذیرد و تقوا را توشه راهتان قرار دهد.<ref>الحج و العمره فی الکتاب و السنه ، ص 222 و 225 .</ref> برخی فلسفه این دعاها را چنین برداشت کردهاند که: «مشعر محلی برای طلب آمرزش و سلامتی دین و قبولی مناسک و برکت اعمال و ارزاق است؛ یعنی در رحمت و بخشش و عنایت الهی باز است.»<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 212 .</ref>
| |
| == مقالههای مرتبط == | | == مقالههای مرتبط == |
|
| |
|
| * [[مشعر]] | | * [[عرفات]] |
| * [[اسرار حج]] | | * [[اسرار حج]] |
|
| |
|
| خط ۴۰: |
خط ۲۶: |
| == منابع == | | == منابع == |
| {{منابع}} | | {{منابع}} |
| *'''اخلاق'''، عبد الله شبر ، ترجمه محمدرضا جباران، قم، هجرت، 1374ش. | | * '''اخبار مکه وما جاء فیها من الآثار'''، ازرقی، محمدبن عبدالله، 1403ق/1983م، تحقیق: رُشدی الصالح ملحس، مکه المکرمة، مطابع دار الثقافة، چاپ چهارم. |
| * '''پرتوی از اسرار حج''' : عباسعلی زارعی سبزواری، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم دفتر انتشارات اسلامی ، 1390 ش . | | * '''مناسک حج مطابق با فتاوای امام خمینی و مراجع معظم تقلید'''، خمينى، سيد روح اللّه موسوى، تهیه و تنظیم: منصور مظاهری، تهران، نشر مشعر، 1397ه.ش. |
| * '''تهذیب الأحکام'''، طوسی محمد بن حسن، تحقیق حسن موسوی خرسان، تهران، دارکتب الاسلامیة، 1407ق. | | * '''وسائل الشیعه الی تحصیل الشریعه'''،، محمدبن الحسن الحرّ العاملی، تحقیق مؤسسة آل البیت، قم، مؤسسة آل البیت، ۱۴۰۹ق. |
| *'''ترجمه و متن کتاب من لا یحضره الفقیه'''، شیخ صدوق (ابن بابویه)، ترجمه محمدجواد غفاری، بیجا، نشر صدوق، ۱۳۶۷ش. | | * '''المراقبات (اعمال السنة)'''، میرزا جواد ملکی تبریزی، ترجمهٔ میرزا حکیم خسروانی، تهران: بیتا، انتشارات فقیه. |
| *[https://hadith.inoor.ir/fa/hadithlist?pagenumber=1&pagesize=14&sortcolumn=default&sortdirection=desc&searchtype=and&book=1347&isgroup=0&isfulltext=0&iserab=1&pagesizegrouping=10000&isflexibleforstem=0&isflexibleforletter=1 '''من لا یحضره الفقیه''']، محمد بن علی بنبابویه، قم، جماعة المدرسین فی الحوزة العلمیة بقم. مؤسسة النشر الإسلامی، بیتا.
| |
| * '''جرعهای از صهبای حج'''، عبدالله جوادی آملی، تهران، مشعر، ۳۸۶ش.
| |
| * '''حج و عمره در قرآن و حدیث'''، محمد محمدی ریشهری، ترجمه جواد محدثی، قم، مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث، ۱۳۸۶ش.
| |
| * '''حج در اندیشه اسلامی '''، علی قاضیعسکر، تهران، مشعر، ۱۳۸۴ش. | | * '''حج در اندیشه اسلامی '''، علی قاضیعسکر، تهران، مشعر، ۱۳۸۴ش. |
| * '''الحج و العمرة فی الکتاب و السنه''': ری شهری، قم، دار الحدیث، ۱۳۷۶ش. | | * '''درسنامه مناسک حج'''، محمدحسین فلاحزاده، تهران، مشعر، ۱۳۸۹ش، ص۵۷-۶۴ |
| | * '''تاریخ مکه: از آغاز تا پایان دولت شرفای مکه (1344ق)''': احمد سباعی، مترجم رسول جعفریان، تهران، مشعر، 1385ش. |
| | * '''الحج و العمرة فی الکتاب و السنه''': ری شهری، قم، دار الحدیث، ۱۳۷۶ش |
| *'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش. | | *'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش. |
| * '''الکافی''': الکلینی (م.۳۲۹ق.)، به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۵ش. | | * '''الکافی''': الکلینی (م.۳۲۹ق.)، به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۵ش. |
| * '''فرهنگ اصطلاحات حج و عمره: راهنمای زائران سرزمین وحی''': مسعود فکری، احمد علائی، تهران، مشعر، 1393ش. | | * '''جرعهای از صهبای حج'''، عبدالله جوادی آملی، تهران، مشعر، ۳۸۶ش. |
| * '''شفاء الغرام باخبار البلد الحرام''': محمد بن احمد، محقق عمر عبد السلام تدمری ، بیروت لبنان ، دار الکتاب العربی ، 1364 ش / 1405 ق . | | * '''المحجّة البیضاء فی تهذیب الاحیاء'''، مولی محسن فیض کاشانی، بیروت ، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، ۱۴۰۳ق . |
| | * '''مصباح الشریعة ومفتاح الحقیقه'''، منسوب به امام ششم حضرت صادق علیه السلام ، تهران: انجمن اسلامی حکمت و فلسفهٔ ایران، ۱۳۶۰. |
| | * '''مستدرک الوسائل'''، محدث نوری، قم، مؤسسه آل البیت(ع)، ۱۴۰۸ق. |
| * '''سنن الترمذی''' ، ترمذی، محمد بن عیسی، تحقیق: احمد محمد شاکر، القاهره: دار الحدیث ، 1419 ق . | | * '''سنن الترمذی''' ، ترمذی، محمد بن عیسی، تحقیق: احمد محمد شاکر، القاهره: دار الحدیث ، 1419 ق . |
| * '''سنن ابن ماجه''': ابن ماجه (م. 275ق.)، به کوشش محمد فؤاد، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1395ق. | | * '''بحار الانوار''' : المجلسی (م.۱۱۱۰ق.)، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق. |
| | * '''پرتوی از اسرار حج''' : عباسعلی زارعی سبزواری، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم دفتر انتشارات اسلامی ، 1390 ش . |
| | * '''حج و عمره در قرآن و حدیث'''، محمد محمدی ریشهری، ترجمه جواد محدثی، قم، مؤسسه علمی فرهنگی دارالحدیث، ۱۳۸۶ش. |
| | * '''الوافی''' : محمد بن شاه مرتضی فیض کاشانی، اصفهان ، مکتبة الإمام أميرالمؤمنين علي (عليه السلام) العامة، 1365ش / 1406 ق . |
| | * '''من لا یحضره الفقیه'''، ابن بابویه، محمد بن علی، 1413ق، تحقیق: علیاکبر غفاری، بیروت، دار الاضواء، چاپ دوم. |
| | * '''دعائم الاسلام''': النعمان المغربی (م. 363ق.)، به کوشش فیضی، قاهره، دار المعارف، 1383ق؛ |
| | *'''السنن الکبری''': البیهقی (م.۴۵۸ق.)، بیروت، دار الفکر . |
| * '''علل الشرائع'''، ابن بابویه، محمد بن علی، النجف، المکتبه الحیدریه ، 1385ق/ 1966م . | | * '''علل الشرائع'''، ابن بابویه، محمد بن علی، النجف، المکتبه الحیدریه ، 1385ق/ 1966م . |
| * '''سلسله الینابیع الفقیه''': علی اصغر مروارید، بیروت لبنان ، الدار الاسلامیه ، 1410 ق / 1990 م . | | * '''تهذیب الأحکام'''، طوسی محمد بن حسن، تحقیق حسن موسوی خرسان، تهران، دارکتب الاسلامیة، 1407ق. |
| * '''مرآت الحرمین ''': ایوب صبری پاشا، تهران ، به کوشش علی قاضی عسکر و عبدالرسول منشی، مشعر ، 1392 ش . | | * '''کشف الاسرار''': میبدی (م. 520ق.)، به کوشش حکمت، تهران، امیرکبیر، 1361ش. |
| *'''کنز الفوائد'''، محمد بن علی کراجکی ، محقق عبد الله نعمه ، قم، دارالذخائر، 1369 ش / 1410 ق .
| | * '''در بارگاه نور''': حسین انصاریان، تهران، مشعر، 1382 ش . |
| *'''المحاسن'''، احمد بن محمد برقی ، مصحح جلال الدین محدث، قم، دارالکتب الاسلامیه، بیتا .
| | {{پایان}}{{حج و عمره}} |
| * '''مستدرک الوسائل'''، محدث نوری، قم، مؤسسه آل البیت(ع)، ۱۴۰۸ق.
| |
| *'''المناقب'''، محمد بن علی ابن شهر آشوب ، تصحیح هاشم رسولی و محمد حسین آشتیانی، علامه، بیتا . | |
| * '''وسائل الشیعه الی تحصیل الشریعه'''،، محمدبن الحسن الحرّ العاملی، تحقیق مؤسسة آل البیت، قم، مؤسسة آل البیت، ۱۴۰۹ق.{{پایان}}{{حج و عمره}}
| |
| [[رده:اسرار حج]] | | [[رده:اسرار حج]] |
| [[رده:مقالههای تکمیلشده]]
| |
|
| |
| [[ar:أسرار الوقوف في المشعر]]
| |
| [[en:Secrets of Wuquf in Mash'ar]]
| |
