در حال ویرایش رشید وطواط

{{جعبه اطلاعات اشخاص
|عنوان             = رشيد وطواط
|سرشناسی           = 
|تصویر             = 
|نام کامل          = سعد الملك محمد بن عبدالجليل عمرى كاتب
|لقب               = 
|نسب               = 
|زادروز            = 
|شهر تولد          = 
|کشور تولد         = 
|تاریخ درگذشت      =  ۵٧٣ ه‍.ق.
|شهر درگذشت        =  
|کشور درگذشت       = 
|آرامگاه           = 
|نام همسر           = 
|فرزندان           = 
|خویشاوندان سرشناس = 
|دین               = 
|مذهب              = 
|پیشه              = شاعر
|مناصب             = 
|پس از             =
|پیش از            =
|اساتید            = 
|شاگردان           = 
|تالیفات           = دیوان شعر، حدائق السّحر فى دقايق الشّعر
|وبگاه رسمی        = 
|امضا              =  <!-- sign.jpg -->
}}

'''رشيد وطواط''' یا سعد الملك محمد بن عبدالجليل عمرى كاتب (متوفاى ۵٧٣ ه‍.ق.) از شعرا و دانشمندان معروف قرن ششم است. او در مدرسۀ نظاميۀ [[بلخ]] تحصيل كرده و به خدمت دربار [[خوارزمشاهيان]] رفته است. او شاعری است که بارها از [[کعبه]] در قالب آرایه‌های ادبی برای مدح اميران و بزرگان بهره برده است. 

== کعبه در شعر رشید وطواط ==
رشيد در مدايح خود ممدوحين خويش را ستوده و از كعبه و [[صفا]] و [[مروه]] و... در ستايش آنان استفاده كرده است. او بيش از همه اتسز خوارزمشاه را ستوده بطورى كه از ٢٢٣ مديحۀ او ١۵٣ قصيده و تركيب‌بند و ترجيع‌بند و... در مدح اتسز است كه سومين پادشاه اين سلسله بوده و سى سال فرمانروايى داشته است. رشيد در قصايد مدحيّۀ خود احرار جهان را هوادار او مى‌نامد و زائران او در درگاهش همانند زائران [[کعبه|بيت‌اللّٰه]] بين صفا و مروه در حال حركت و رفت و آمدند.<ref>ديوان رشيد وطواط، ص ٧.</ref>

در قصيدۀ ديگر شخصيّت و مقام و بارگاه اتسز و صدر او را به صفا و مروه مانند كرده است كه مردم به رفت و آمد مشغولند.<ref>ديوان رشيد وطواط، ص30.</ref>

در قصيدۀ ديگرِ شاعر، اتسز كعبۀ جلال است و خوارزم و آب آن براى صاحبان شريعت عرفات و زمزم است. جهاد اتسز براى كعبه است.

با عابدان لعبت آزر جهاد تو             از بهر حفظ كعبۀ فرزند آزر است<ref>ديوان رشيد وطواط، ص99.</ref>
او يكى از بزرگان به نام سيد ضياء الدين را در ضمن توصيف بلخ مورد ستايش قرار داده واحترام مجلس او را به احترام كعبه مانند كرده است.<ref>ديوان رشيد وطواط، ص100.</ref>

رشيد وطواط كه خود در علوم بلاغى كتاب «حدائق السّحر فى دقايق الشّعر» را نوشته، با به كار گرفتن صنعت اعنات، قصيده‌اى در بيست و هفت بيت بدون حرف «الف» سروده و ضمن مدح اتسز خوارزمشاه گفته است:

خدمتش عهدۀ وضيع و شريف             حضرتش كعبۀ صغير و كبير<ref>ديوان رشيد وطواط، ص227.</ref>
در ابيات فراوانى از اشعار رشيد، كعبه بيش از همۀ مكانهاى مقدّس مورد توجّه بوده است.<ref>دیوان رشید وطواط، صفحات٢١٨ ،٢٣٢،٢۵٧ ،٢۶٢، ٢۶۶ ١٠٢، ١٠۴، ١۴٨، ١٧۴، ٢٠١، ۵۶٨، ۵٧۶، ۵٩٣، ۶٠١، ٢٨٠، ٢٨٩، ٣۴٢، ۴٠٨، ۴۴۶، ۴۶٩ و...</ref>

==پانویس==
{{پانویس}}

== منابع ==
{{منابع}}
* '''ديوان رشيد وطواط'''، به تصحيح سعيد نفيسى (١٣٣٩ش.)، تهران، كتابخانۀ بارانى.