در حال ویرایش زائر

{{در دست ویرایش|ماه=[[دی]]|روز=[[۲]]|سال=[[۱۴۰۴]]|کاربر=Mo.ali.rezapour}}

 

'''زائر''' به کسی می‌گویند که به [[زیارت]] [[بیت‌الله|خانه خدا]]، قبور [[پیامبر(ص)]] و [[اهل بیت|اهل‌بیت(ع)]]، بزرگان دین و امامزاده‌ها می‌رود. به زائران اماکن مقدس لقب‌هایی مثل حاجی، کربلایی یا مشهدی داده می‌شود. زائر قصد تکریم و تعظیم زیارت‌شونده را دارد و به او محبت دارد.[[پرونده:زائران حرم حضرت فاطمه معصومه(س).jpg|بندانگشتی|زائران حرم حضرت معصومه (س) در اواخر [[قاجاریان|دوره قاجار]]]]

زائر در لغت به معنای دیدارکننده است؛ و زائر کسی است که خانهٔ خدا و مرقد پیامبران و امامان و اولیاء و صاحبان مقامات و عارفان و مکان‌های مذهبی را زیارت می‌کند.<ref>فرهنگ نامه زیارت، ص35.</ref><ref>زیارة الإمام الحسین علیه السلام، ص۱۵.</ref> در واقع زائر قصد کسی را می‌کند که به او محبت دارد و بر اساس علاقه و اندیشه به سوی او حرکت می‌کند تا او تعظیم و تکریم شود.<ref>پیام عاشورا، ص۱۹ و ص۲۰.</ref> همچنین زائر بیت‌الله مسلمانی است که بنا بر وجوب دینی، یا از روی استحباب، به زیارت خانه خدا می‌رود و حاجی می‌شود.<ref>فرهنگ زیارت، ص۱۱۱.</ref>

هدف غایی زائر در زیارت ائمه(ع) و اولیاءالله، تقرب به خداوند است؛ در واقع زائر از امام‌شناسی به معرفت نفس و معرفت الهی می‌رسد و به‌سوی تکامل حقیقی حرکت می‌کند.<ref>«بررسی تحلیلی فلسفه زیارت در روایات امامیه»، نانکلی، زینب، ص۱.</ref> همچنین برای زائر در برخی زیارت ها مانند زیارت اربعین، آثاری از زیارت برشمرده اند که به اوصاف و مکارم اخلاقی مانند: تهذیب نفس، تمرین صبر و استقامت، افزایش عشق و محبّت و تقویت دینداری، ایجاد روحیهٔ ظلم ستیزی می‌رسد.<ref>«زیارت اربعین و نقش آن در تربیت فردی و اجتماعی زائر از منظر روایات»، ص۶۵.</ref>

خانه و اقامتگاه زائر. به خانه‌ها، مهمان‌خانه‌ها، مسافرخانه‌ها و حسینیه‌هایی که برای اقامت چند روزهٔ زائران در مکه، مشهد، کربلا و شهرهای زیارتی دیگر اختصاص دارد، زائر سرا گفته می‌شود.<ref>فرهنگ‌نامه زیارت، ص۳۶.</ref> همچنین جمع زائر، زُوّار است به معنای زیارت کنندگان.<ref>فرهنگ‌نامه زیارت، ص۳۶.</ref>

در مفاتیح‌الجنان، مجموعه‌ای از آداب برای زائر ذکر شده است که شامل غسل زیارت، پوشیدن لباس پاکیزه، پرهیز از سخنان بیهوده، خوشبوکردن خود، بجا آوردن نماز زیارت، تلاوت قرآن و پرهیز از بلندکردن صدا در حرم‌ها است.<ref>قمی، کلیات مفاتیح‌الجنان، انتشارات اسوه، ص۳۰۶–۳۱۳.</ref>

 

 

مؤلفه‌ها و شاخصهایی می‌پردازد که باعث تأثیر اخلاقی ـ تربیتی زیارت بر زائران می‌شوند. این مؤلفه‌ها تا پنج مورد شمارش شده‌اند. عامل نخست، اعتقاد و ایمان به زیارت‌شونده به عنوان پیامبر یا امام است. عامل دوم، عشق و علاقة زائر به مزور است و در واقع، زیارت بدون علاقه به مزور معنا ندارد. عامل سوم، شخصیت و جایگاه مزور است. عامل چهارم، برخورداری زائر از آمادگی پیشین از طریق اجتناب از گناه و استغفار از گناهان پیشین است. عامل پنجم، نیز احساس حضور در محضر مزور می‌باشد که از طریق شیوه‌هایی؛ مانند اذن دخول تقویت می‌شود.<ref>«تأثیر زیارت بر تربیت اخلاقی»، ص۳۳.</ref>

[[پرونده:زائران حرم حضرت معصومه(س)، ۱۳۵۶ش..jpg|بندانگشتی|زائران [[حرم حضرت معصومه(س)]] در [[قم]]، ۱۳۵۶ش.]]

زائر کسی است که با عشق و شوق به دیدار مکان‌های مقدس و مزار اولیای الهی می‌رود. زیارت نمودی از احساس شوق درونی انسان و نشانه‌ای از محبت و دلیلی بر عشق و علامتی از تعلق خاطر است.

 

برای عاشق شائق، نه‌تنها خود محبوب جالب است، بلکه هر چیزی که رنگ تعلق و رایحه انتساب به او را داشته باشد، مطلوب و جاذبه‌دار است.<ref>فرهنگ زیارت، ص۲۴.</ref>

 

 

حضور در کنار مزار امام و زیارت قبر پیشوایان معصوم، نوعی تجدید عهد و پیمان با امام است. نشانهٔ تحکیم میثاق «امت» با «امام» و تقویت پیوند «ولایت» است.<ref>فرهنگ زیارت، ص۱۶۷.</ref>

با سفره‌ها و رهتوشه‌های رنگین به زیارت نمی‌رود (به‌ویژه در زیارت امام حسین علیه‌السلام). با حالت افسردگی و غمگینی به زیارت می‌رود، چنان‌که به قبر پدر یا مادرش می‌رود.<ref>فرهنگ زیارت، ص۲۱۵.</ref>

با شناخت و معرفت به کعبه می‌رود، نه مانند جاهلیت که بدون هدف و معرفت طواف می‌کردند. فرهنگ زیارت، ج. ۱, ص. ۱۴۲. در مدار توحید طواف می‌کند و هرگونه شرک و طغیان را می‌زداید.<ref>فرهنگ زیارت، ص۱۵۱.</ref>

* زیارة الإمام الحسین علیه السلام، تمیمی، رافد، کربلا، العتبة الحسینیة المقدسة، ۱۴۳۵ث.