در حال ویرایش صحیفه حج (کتاب)

{{جعبه اطلاعات کتاب
| تصویر = صحیفه_حج.webp
| عرض تصویر = 
| توضیح تصویر = 
| نویسنده = [[سید روح‌الله موسوی خمینی|امام خمینی]] - [[سید علی حسینی خامنه‌ای|سید علی خامنه‌ای]]
| برگرداننده = 
| به کوشش = 
| به تصحیح = 
| تاریخ نگارش = 
| ویراستار = 
| موضوع = حج - مقاله‌ها و خطابه‌ها - ن‍ظری‍ه‌ درب‍اره‌ ح‍ج‌
| سبک = 
| زبان = فارسی
| تعداد جلد = 
| صفحه = 
| قطع = وزیری
| ناشر = نشر مشعر
| وبسایت ناشر = 
| محل انتشارات = تهران
| تاریخ_نشر = 1382شمسی
| ترجمه به = 
| شمارگان = 2.000
| شابک = ‎964-7635-39-7
| مجموعه = 
| نوع رسانه = 
| تصویرگر = 
| نسخه الکترونیکی = 
| رده‌بندی کنگره = DSR۱۵۷۴/۵‬‭/ح۳ص۳‬
| رده‌بندی دیویی = ‏‫‬‮‭۹۵۵/۰۸۴۲
| سایر مشخصات = شماره کتابشناسی ملی: ‭م‌۸۲-۲۷۷۱۴
}}صحیفه حج، مجموعه‌ای از سخنرانی‌ها و پیام‌های [[امام خمینی(ره)|امام خمینی]] و [[سید علی حسینی خامنه‌ای|سید علی خامنه‌ای]] پیرامون مناسک سیاسی ـ عبادی حج است که به زبان فارسی و در سال ۱۳۸۲ش منتشر و در سال 1387ش و ۱۴۰۵ش تجدید چاپ شده است.

این اثر در دو جلد، توسط [[حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت]] و با مقدمه معاونت آموزش و پژوهش آن منتشر گردیده است.

== ساختار ==

* کتاب با مقدمه‌ای از معاونت آموزش و پژوهش [[بعثه|بعثه مقام معظم رهبری]] آغاز می‌شود.
* مطالب در دو جلد و بر اساس ترتیب تاریخی سخنرانی‌ها و پیام‌ها تنظیم شده است.
* در هر جلد، فهرست تفصیلی (مطالب، آیات، احادیث و دعاها، نمایه موضوعی، فهرست اشخاص، اماکن و ایام) ارائه گردیده است.<ref>متن کتاب</ref>

== گزارش محتوا ==
در مقدمه کتاب تأکید می‌شود که انقلاب اسلامی ایران با هدایت‌های امام خمینی(ره)، حج را به جایگاه اصیل خود بازگرداند و ابعاد واقعی آن را نمایان ساخت. با این حال، همچنان ضرورت دارد که فلسفه و آثار حج برای امت اسلامی تبیین شود. به همین منظور، بعثه مقام معظم رهبری با بهره‌گیری از اندیشه‌های امام خمینی و رهنمودهای رهبری کنونی، مجموعه‌ای پژوهشی ـ آموزشی در این زمینه فراهم آورده است.<ref>مقدمه کتاب، ج1.</ref>

=== جلد اول ===
شامل ۹۹ عنوان سخنرانی و پیام از امام خمینی(ره) است که بر اساس تاریخ صدور، از بهمن ۱۳۴۹ تا ۲۹ تیر ۱۳۶۷ تنظیم شده است.

* نخستین پیام در نجف اشرف خطاب به زائران بیت‌الله الحرام صادر شده و موضوع اصلی آن، هشدار درباره فلسطین و افشای جنایات رژیم پهلوی است.
* در این پیام، امام بر ضرورت بهره‌گیری از فرصت اجتماع عظیم حج برای تبادل نظر و چاره‌جویی مسلمانان تأکید کرده‌اند.<ref>متن کتاب، ج1، ص11و12</ref>
* ایشان علما و اندیشمندان حاضر در حج را به صدور بیانیه‌های روشنگرانه برای بیداری امت اسلامی فرا می‌خوانند.
* انتقاد شدید از انقلاب سفید شاه، جنایت‌های آن و جشن‌های پرهزینه دربار از دیگر محورهای این پیام‌هاست.
* در پیام ۱۵ شهریور ۱۳۶۰، امام به تبیین فلسفه و اسرار حج پرداخته و بر جنبه‌های سیاسی ـ اجتماعی این فریضه، در کنار عبادت، تأکید می‌کنند.<ref>همان، ص73.</ref>

=== جلد دوم ===
شامل پیام‌های مقام معظم رهبری به حجاج و دست‌اندرکاران حج از تیر ۱۳۶۸ تا اسفند ۱۳۸۲ش است.

* در نخستین پیام، حج به‌عنوان کانون معارف اسلام و مظهر توحید معرفی می‌شود. ایشان تصریح می‌کنند که حج بدون برائت از مشرکین، ناقص است.
* رهبر انقلاب یکی از مظاهر بزرگ شرک در عصر حاضر را تفکیک دین از سیاست می‌دانند و بر ضرورت مقابله با آن در پرتو آموزه‌های حج تأکید می‌کنند.
* همچنین بر بازگشت به قرآن و بیداری امت اسلامی برای مقابله با تحریف‌ها و انحراف‌های فکری پافشاری دارند.<ref>همان، ج2، ص21-29</ref>

== ویژگی‌های کتاب ==

* در هر جلد، افزون بر فهرست مطالب در ابتدای کتاب، در پایان نمایه‌های متنوعی شامل آیات، احادیث، اشخاص، اماکن و حوادث درج شده است.<ref>فهرست کتاب</ref>
* در پاورقی‌ها، ترجمه فارسی آیات و روایات همراه با توضیح برخی واژگان و اصطلاحات آمده است.
* در جلد دوم، نخستین سخرانی آیت الله خامنه‌ای به گزارش این مجموعه، تیرماه ۱۳۶۸ برای حجاج بیت الله الحرام و آخرین پیام ایشان هجدهم بهمن ۱۳۸۱ برای زائران خانه خدا صادر شده.<ref>متن کتاب.</ref>

== چاپ ==
کتاب در دو جلد با قطع وزیری توسط مرکز تحقیقات حج گردآوری و در سال 1382شمسی در انتشارات مشعر به چاپ رسیده است.<ref>[https://www.hzrc.ac.ir/post/23830/%d8%b5%d8%ad%db%8c%d9%81%d9%87-%d8%ad%d8%ac-%d9%85%d8%ac%d9%85%d9%88%d8%b9%d9%87-%d8%b3%d8%ae%d9%86%d8%a7%d9%86-%d9%88-%d9%be%db%8c%d8%a7%d9%85-%d9%87%d8%a7%db%8c-%d9%85%d9%82%d8%a7%d9%85-%d9%85%d8%b9%d8%b8%d9%85-%d8%b1%d9%87%d8%a8%d8%b1%db%8c اطلاعات کتابشناسی پژوهشکده حج و زیارت]</ref> جلد نخست 351صفحه و جلد دوم 360 صفحه دارد. کتاب در سال 1387شمسی نیز تجدید چاپ شده<ref>[http://lib.hzrc.ac.ir/faces/search/bibliographic/biblioFullView.jspx?_afPfm=m8r0tvfk8 کتابخانه تخصصی حج و زیارت - پژوهشکده حج و زیارت]</ref> و نسخه دیگری از کتاب در کراچی توسط خانه فرهنگ جمهوری اسلامی در سال 1388شمسی منتشر شده است.<ref>[https://opac.nlai.ir/opac-prod/search/briefListSearch.do?command=FULL_VIEW&id=7567364&pageStatus=0&sortKeyValue1=sortkey_title&sortKeyValue2=sortkey_author سازمان اسناد و کتابخانه ملی]</ref>

== پانویس ==
{{پانویس}}

== منابع ==

* صحیفه حج.
* [http://lib.hzrc.ac.ir/faces/search/bibliographic/biblioFullView.jspx?_afPfm=-911eugavw کتابخانه تخصصی حج و زیارت.]
* سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران
* پایگاه پژوهشکده حج و زیارت