در حال ویرایش فضایل مسجدالحرام
این ویرایش را میتوان خنثی کرد. لطفاً تفاوت زیر را بررسی کنید تا تأیید کنید که این چیزی است که میخواهید انجام دهید، سپس تغییرات زیر را ذخیره کنید تا خنثیسازی ویرایش را به پایان ببرید.
| نسخهٔ فعلی | متن شما | ||
| خط ۲۰: | خط ۲۰: | ||
| بازسازی = دوره [[عباسیان]]، دوره [[آل سعود]] | | بازسازی = دوره [[عباسیان]]، دوره [[آل سعود]] | ||
| وبگاه = | | وبگاه = | ||
}}'''فضایل مسجدالحرام''' مجموعهای از ویژگیها و فضیلتهای دینی [[مسجدالحرام]] است که در [[قرآن]] و روایات به آنها اشاره شده است. مسجدالحرام در شهر [[مکه]] قرار دارد و [[کعبه]]، قبله مسلمانان، در آن واقع شده است. [[طواف]] از اعمال [[حج]] و [[عمره]] است که در این مسجد و پیرامون کعبه انجام میشود. [[حجرالاسود]]، [[مقام ابراهیم]]، [[مسعی]] و [[زمزم]] نیز از مکانها و آثار مهم مرتبط با مسجدالحراماند. | }}'''فضایل مسجدالحرام''' مجموعهای از ویژگیها و فضیلتهای دینی [[مسجدالحرام]] است که در [[قرآن]] و روایات به آنها اشاره شده است. مسجدالحرام در شهر [[مکه]] قرار دارد و [[کعبه]]، قبله مسلمانان، در آن واقع شده است. [[طواف]] از اعمال [[حج]] و [[عمره]] است که در این مسجد و پیرامون کعبه انجام میشود. [[حجرالاسود]]، [[مقام ابراهیم]]، [[مسعی]] و [[زمزم]] نیز از مکانها و آثار مهم مرتبط با مسجدالحراماند. | ||
از فضائل مسجدالحرام میتوان به جایگاه ویژه آن در میان مساجد، قرار گرفتن کعبه در آن، ارتباط آن با [[مناسک حج]] و [[اعمال عمره تمتع|عمره]] و برخورداری از حرمت و امنیت ویژه اشاره کرد. در قرآن نیز احکام و محدودیتهایی درباره حضور مشرکان در مسجدالحرام و آبادانی آن بیان شده است.[[پرونده:مسجد_الحرام_۳.jpeg|بندانگشتی|تصویری از آخرین توسعههای مسجد الحرام در دوره [[آل سعود]].]] | از فضائل مسجدالحرام میتوان به جایگاه ویژه آن در میان مساجد، قرار گرفتن کعبه در آن، ارتباط آن با [[مناسک حج]] و [[اعمال عمره تمتع|عمره]] و برخورداری از حرمت و امنیت ویژه اشاره کرد. در قرآن نیز احکام و محدودیتهایی درباره حضور مشرکان در مسجدالحرام و آبادانی آن بیان شده است.[[پرونده:مسجد_الحرام_۳.jpeg|بندانگشتی|تصویری از آخرین توسعههای مسجد الحرام در دوره [[آل سعود]].]] | ||
| خط ۲۷: | خط ۲۷: | ||
{{اصلی|مسجدالحرام}}مسجدالحرام به سبب قرار گرفتن [[کعبه]] در آن، جایگاه ویژهای در میان اماکن اسلامی دارد. کعبه قبله مسلمانان است و طواف به دور آن در مسجدالحرام انجام میشود. بخشهایی از [[مناسک حج]] و [[اعمال عمره تمتع|عمره]] نیز در این مسجد انجام میگیرد. مسجد الحرام در طول تاریخ از جایگاه ویژهای نزد حکومتهای اسلامی برخوردار بوده<ref>تاريخ مكه، احمد السباعى، ص ١۵٩ .</ref> و شامل [[حجر الاسود]]، [[مقام ابراهیم]]، [[مسعی]] و [[زمزم]] است.<ref>الكعبة المعظمة و الحَرَمان الشريفان، ص ١٠۴ .</ref> | {{اصلی|مسجدالحرام}}مسجدالحرام به سبب قرار گرفتن [[کعبه]] در آن، جایگاه ویژهای در میان اماکن اسلامی دارد. کعبه قبله مسلمانان است و طواف به دور آن در مسجدالحرام انجام میشود. بخشهایی از [[مناسک حج]] و [[اعمال عمره تمتع|عمره]] نیز در این مسجد انجام میگیرد. مسجد الحرام در طول تاریخ از جایگاه ویژهای نزد حکومتهای اسلامی برخوردار بوده<ref>تاريخ مكه، احمد السباعى، ص ١۵٩ .</ref> و شامل [[حجر الاسود]]، [[مقام ابراهیم]]، [[مسعی]] و [[زمزم]] است.<ref>الكعبة المعظمة و الحَرَمان الشريفان، ص ١٠۴ .</ref> | ||
در قرآن، | در قرآن، مسجدالحرام از مکانهای دارای حرمت ویژه معرفی شده است. بر اساس برخی آیات، مشرکان از نزدیک شدن به مسجدالحرام منع شدهاند<ref name=":0" /> و مشارکت آنان در آبادانی مساجد نیز مورد نهی قرار گرفته است.<ref name=":1" /> این احکام در برخی منابع، در ارتباط با جایگاه خاص مسجدالحرام بررسی شدهاند. | ||
در منابع اسلامی، برای حضور در مسجدالحرام | در منابع اسلامی، برای حضور در مسجدالحرام آداب و احکام ویژهای بیان شده است. از جمله، رعایت طهارت و توجه به حرمت این مکان مورد تأکید قرار گرفته است.[۵][[پرونده:مسجد-الحرام-قبل-از-توسعه-ملک-فهد.jpg|بندانگشتی|مسجدالحرام قبل از توسعه ملک فهد.<ref>«[https://twitter.com/makkahhistory11/status/1299967917459558402/photo/1 صورتان فريدتان للحرم المكی]»، صفحه مکة التاریخ و الصورة در توییتر.</ref>]] | ||
== امنیت و پناهندگی در مسجدالحرام == | == امنیت و پناهندگی در مسجدالحرام == | ||
از ویژگیهای مرتبط با مسجدالحرام، مفهوم امنیت و پناهندگی در حرم است. در قرآن، برای حرم مکه جایگاه ویژهای از نظر امنیت بیان شده و احکام خاصی برای حفظ آن مقرر شده است. | از ویژگیهای مرتبط با مسجدالحرام، مفهوم امنیت و پناهندگی در حرم است. در قرآن، برای حرم مکه جایگاه ویژهای از نظر امنیت بیان شده و احکام خاصی برای حفظ آن مقرر شده است. | ||
بر اساس برخی آیات قرآن، اگر فردی که از ورود به مسجدالحرام منع شده است به آن پناه ببرد، تا زمانی که درصدد جنگ و تعرض نباشد، باید به پناهندگی او احترام گذاشته شود. | بر اساس برخی آیات قرآن، اگر فردی که از ورود به مسجدالحرام منع شده است به آن پناه ببرد، تا زمانی که درصدد جنگ و تعرض نباشد، باید به پناهندگی او احترام گذاشته شود.[۸] | ||
در روایتی از [[امام رضا(ع)]] نیز مسجدالحرام با مفهوم «کلمه توحید» مرتبط دانسته شده است. | در روایتی از [[امام رضا(ع)]] نیز مسجدالحرام با مفهوم «کلمه توحید» مرتبط دانسته شده است.[۹] بر اساس این روایت، برای مسجدالحرام ویژگیهایی مرتبط با امنیت و رحمت الهی بیان شده است. | ||
== | == ارتباط با توحید و عبادت == | ||
مسجدالحرام یکی از مهمترین مکانهای عبادت در اسلام است و بخش مهمی از اعمال حج و عمره در آن انجام میشود. قرار گرفتن کعبه در این مسجد و ارتباط آن با قبله مسلمانان، از ویژگیهای مهم آن به شمار میرود.[[پرونده:نقاشی_مسجد_الحرام.jpeg|بندانگشتی|نقاشی از مسجد الحرام قدیم، که در معماری [[مسجد النبی]] در [[مدینه]] بهکار رفته است.]]در منابع اسلامی، مسجدالحرام با دعوت پیامبران به توحید و مقابله با بتپرستی نیز مرتبط دانسته شده است. قرآن درباره تطهیر خانه خدا و اختصاص آن به عبادت خداوند مطالبی بیان کرده است. همچنین در برخی آیات، ایمان و تقوا با شایستگی برای آبادانی و تولیت مسجدالحرام مرتبط شده است.[۱۱][۱۲] | |||
با توجه به | برخی پژوهشگران با توجه به این آیات، مسجدالحرام را در تاریخ ادیان ابراهیمی دارای جایگاهی مرتبط با دعوت به توحید دانستهاند.[۱۳] | ||
=== ارتباط با از میان رفتن بتپرستی === | |||
مسجدالحرام در تاریخ اسلام با رویدادهای مرتبط با از میان رفتن مظاهر بتپرستی نیز ارتباط دارد. در جریان فتح مکه، [[بتپرستی در حجاز|بت هبل]] از کعبه برداشته شد و بر اساس برخی منابع، در محل [[باب بنیشیبه]] دفن شد.[۱۴] در برخی منابع، ورود از این محل با این رویداد مرتبط دانسته شده است. | |||
این رویدادها بخشی از تاریخ مسجدالحرام و تحولات مرتبط با آن در دوره ظهور اسلام به شمار میروند. | |||
== طهارت باطنی مسجد الحرام == | |||
با توجه به آیات صریح قرآن که مشرکان و کفار را از نزدیک شدن به مسجد الحرام<ref name=":0">سوره توبه ، آیه 28 .</ref> و مشارکت در آبادسازی مسجدها منع کرده<ref name=":1">سوره توبه ، آیه 17 .</ref>، برخی مسجدالحرام را وادی پاکان و طاهران دانسته که برای ورود به آن طهارت ظاهری و باطنی نیاز است؛ زیرا در محیطی که نور توحید تابش دارد و موحدان در آن اجتماع میکنند، نباید تاریکی و ظلمت شرک و کفر جایی داشته باشد.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 162 .</ref> | |||
== امنیت تضمین شده در پناه رحمت الهی == | |||
پژوهشگران با تکیه بر محتوای دعاهای توصیه شده هنگام ورود به مسجد الحرام<ref>کافی، ج ۴، ص ۴۰۱، ح ۱.</ref>، ورود به این مسجد را بهانهای برای رسیدن به رحمت خداوند دانسته و وجود کعبه در مسجدالحرام را موجب فزونی قداست این مسجد در مقایسه با دیگر مسجدها میدانند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 161 .</ref> | |||
بر اساس برخی آیات قرآن، حتى مشرکانی که نباید به مسجد الحرام راه یابند اگر روزی به این مسجد پناهنده شدند تا زمانی که قصد توطئه و یا جنگ و ستیز با مؤمنان را نداشته باشند باید به پناهندگی آنان احترام گذاشت.<ref>سوره بقره ، آیه 191 .</ref> برپایه روایتی از [[امام رضا(ع)]] | |||
، برخی مسجد الحرام را مظهر «کلمه «توحید» دانسته{{یادداشت|محتوای روایت، افراد معترف به توحید خداوند را داخل در امنیت الهی میداند. امام رضا (ع) در حدیث معروف سلسلة الذهب، از خداوند متعال نقل میفرماید: «كلمة لا اله الا الله حصني فمن دخل حصني آمن من عذابي».}} و گفتهاند همانگونه که پناهندگان در مسجد الحرام از تعدی و تجاوز دیگری باید در امان باشند این امید را نیز باید داشته باشند که خداوند آنان را از عذاب و قهر خودش در امان خواهد داشت. تا در مأمن رحمت و لطف او قرار گیرند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 163 .</ref> | |||
== محل مبارزه با شرک جهانی == | |||
برخی محققان با اشاره به پیشینه تاریخی [[مسجدالحرام]]، این مسجد را فراتر از محل عبادت، محلی برای مبارزه سیاسی و مرکز مشترک میان تمام انبیا در شعار توحید و مبارزه با شرک دانسته اند. با تکیه بر آیاتی که تصدی و تولیت مسجدالحرام را تنها مختص پرهیزکاران<ref>سوره انفال ، آیه 34 .</ref> و افرادی که تنها از خدا میترسند<ref>سوره توبه ، آیه 17 و 18 .</ref> میداند، برخی بر این باورند که آنان که خود از سردمداران شرک بوده و یا دنیا و دین خود را با مشرکان پیوند زدهاند، نمیتوانند مدیریت کانون توحید و مبارزه با شرک را به دست گیرند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 163 .</ref> | |||
با توجه به جایگاه ویژه مسجد الحرام در مبارزه با شرک، سِر استحباب ورود از [[باب بنیشیبه|باب بنی شیبه]] نیز روشن میشود زیرا آنگاه که [[بتپرستی در حجاز|بت هبل]] به دست [[امام علی (ع)|علی (ع)]] از [[کعبه]] پایین آورده و شکسته شد؛ به دستور [[پیامبر (ص)]] در آن مکان دفن گردید تا حاجیان به هنگام ورود به وادی توحید نخست شرک را در زیر پای خود لگد مال کنند.<ref>الحج و العمره، ص48، ح 109 .</ref> | |||
== مقالههای مرتبط == | == مقالههای مرتبط == | ||
{{ستون-شروع|۲}} | {{ستون-شروع|۲}} | ||
| خط ۵۹: | خط ۷۸: | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
* '''تاریخ مکه: از آغاز تا پایان دولت شرفای مکه (1344ق)''': احمد سباعی، مترجم رسول جعفریان، تهران، مشعر، 1385ش. | * '''تاریخ مکه: از آغاز تا پایان دولت شرفای مکه (1344ق)''': احمد سباعی، مترجم رسول جعفریان، تهران، مشعر، 1385ش. | ||
* '''الحج و العمرة فی الکتاب و السنه''': ری شهری، قم، دار الحدیث، ۱۳۷۶ش | |||
* '''الحج و العمرة فی الکتاب و السنه''': ری شهری، قم، دار الحدیث، ۱۳۷۶ش | |||
*'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش. | *'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش. | ||
* '''الکافی''': الکلینی (م.۳۲۹ق.)، به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۵ش | * '''الکافی''': الکلینی (م.۳۲۹ق.)، به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۵ش | ||
{{پایان}}{{حج و عمره}} | |||
[[رده:اسرار حج]] | [[رده:اسرار حج]] | ||
[[رده:مکه]] | [[رده:مکه]] | ||
[[رده:مسجدالحرام]] | [[رده:مسجدالحرام]] | ||