در حال ویرایش مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد (کتاب)

{{جعبه اطلاعات کتاب
 | تصویر = حج و اقتصاد.webp
 | عرض تصویر = 
 | توضیح تصویر = 
 | نویسنده = 
 | برگرداننده = 
 | به کوشش = پژوهشکده حج و زیارت
 | به تصحیح = 
 | تاریخ نگارش = 1391
 | ویراستار = 
 | موضوع = حج و اقتصاد
 | سبک = همایش علمی
 | زبان = فارسی
 | تعداد جلد = ۱
 | صفحه = 700
 | قطع = 
 | ناشر = پژوهشکده حج و زیارت
 | وبسایت ناشر = https://hzrc.ac.ir/
 | محل انتشارات = قم
 | تاریخ_نشر = 1391
 | ترجمه به = 
 | شمارگان = 
 | شابک = 
 | مجموعه = 
 | نوع رسانه = 
 | تصویرگر = 
 | نسخه الکترونیکی = 
 | رده‌بندی کنگره = 
 | رده‌بندی دیویی = 
 | سایر مشخصات = 
}}
'''مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد'''، مجموعه‌ای از مقالات و پژوهش‌هاست که [[حج]] را نه تنها به‌عنوان یک مناسک عبادی، بلکه به‌مثابه پدیده‌ای اقتصادی، اجتماعی و بین‌المللی بررسی می‌کند. این اثر در پنج بخش تنظیم شده و هر بخش به جنبه‌ای خاص از رابطه حج با اقتصاد می‌پردازد. این مقالات، در اولین همایش حج و اقتصاد ارائه شده اند که تیر ماه ۱۳۹۱شمسی به همت [[پژوهشکده حج و زیارت]] در تهران برگزار شد. 
==محتوای کتاب==
این کتاب نشان می‌دهد که حج تنها یک مناسک عبادی نیست، بلکه شبکه‌ای پیچیده از روابط اقتصادی را در سه سطح خرد، کلان و بین‌الملل شکل می‌دهد. در سطح خرد، موضوع استطاعت و هزینه‌های جانبی زائران مطرح است؛ در سطح کلان، اثرات اقتصادی بر کشور میزبان و سازمان‌های مرتبط بررسی می‌شود؛ و در سطح بین‌الملل، حج به‌عنوان محور همکاری و همگرایی اقتصادی جهان اسلام معرفی می‌گردد.  
=== بخش اول: کلیات ===
این بخش از کتاب به مبانی و کلیات [[اقتصاد حج]] می‌پردازد و مقالات آن از بررسی ظرفیت‌های اقتصادی و مدیریتی حج تا تحلیل‌های اخلاقی، مالی و دینی را در بر می‌گیرد. نویسندگان تلاش کرده‌اند تصویری جامع از ابعاد اقتصادی حج در سطح نظری، فقهی و اجتماعی ارائه دهند. مقالات این بخش:
* «گستره ابعاد اقتصادی حج» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۱۵</ref>    
* «بررسی ظرفیت‌های اقتصادی حج ابراهیمی با رویکرد نظام‌وار در پرتو بیانات امام خمینی و مقام معظم رهبری» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۲۷</ref>    
* «تحلیل کارآمدی دستگاه حج و ارائه بسته آغازین برای بهره‌ور سازی حج ابراهیمی؛ اقتصاد حج از زاویه‌ای دیگر» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۵۵</ref>    
* «ظرفیت‌های اقتصادی حج از دیدگاه امام خمینی» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۸۷</ref>    
* «چالش‌های اخلاقی در اقتصاد حج» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۱۱۹</ref>    
* «تأملی در نحوه تأمین مالی حج تمتع» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۱۵۳</ref>    
* «نگاهی کلی به اقتصاد و بازار حج با تأکید بر رفتار اقتصادی ایرانیان و نگاهی به کشورهای اسلامی» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۱۶۵</ref>    
* «معیارهای اقتصادی حج در قرآن و سنت» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۱۹۹</ref>    
* «ابعاد اقتصادی و مالی حج از دیدگاه قرآن و عترت» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۲۱۳</ref>    
* «حج و اقتصاد» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۲۲۷</ref>
=== بخش دوم: حج و موضوعات فقهی ===
این بخش به مسائل فقهی و حقوقی اقتصاد حج می‌پردازد و مقالات آن از بررسی معاملات ممنوع و محرومیت از حج تا راهکارهای نوین ثبت‌نام و تحلیل هزینه‌های جانبی مانند [[سوغات]] و [[ولیمه]] را در بر می‌گیرد. نویسندگان تلاش کرده‌اند ابعاد فقهی [[استطاعت]] و مدیریت مالی حج را روشن سازند.
* «امکان محرومیت از حج در باب معاملات ممنوعه» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۲۵۱</ref>
* «اوراق عمره ابزاری جایگزین در ثبت‌نام عمره» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۲۶۷</ref>
* «چالش‌ها و راهکارهای تأمین مالی ثبت‌نام عمره» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۲۷۹</ref>
* «پژوهشی فقهی در تأثیر هزینه سوغات و ولیمه حج در استطاعت» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۲۹۳</ref>
=== بخش سوم: حج و اقتصاد خرد  ===
این بخش به سطح فردی و خانوادگی [[اقتصاد حج]] می‌پردازد و موضوعاتی چون [[استطاعت]] مالی، فرهنگ [[سوغات|سوغاتی]] و الگوهای تقاضا را بررسی می‌کند. مقالات این بخش با رویکردهای آماری و اجتماعی، رفتار زائران و تفاوت‌های منطقه‌ای در تقاضا را تحلیل کرده‌اند.
* «استطاعت؛ محاسبه آن و بررسی رابطه‌اش با شئون» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۳۱۷</ref>  
* «سوغاتی در حج و ضرورت تغییر فرهنگ موجود» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۳۴۵</ref>  
* «تخمین تابع تقاضای ایرانیان برای سفر حج» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۳۶۵</ref>  
* «برآورد کمی استطاعت مالی حج با رویکرد حداقل معیشت خانوار» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۳۸۱</ref>  
* «بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر تعداد زائران در مراسم حج» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۴۰۱</ref>  
* «برآورد تابع تقاضای حج و عمره در ایران با استفاده از داده‌های تابلویی استان‌های کشور» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۴۳۳</ref>  
=== بخش چهارم: حج و اقتصاد کلان ===
این بخش به سطح کلان اقتصاد حج می‌پردازد و اثرات آن بر اقتصاد [[عربستان]]، کشورهای اسلامی و توسعه پایدار را بررسی می‌کند. همچنین، مدیریت هزینه‌های سازمانی و نقش حج در تحقق اهداف اقتصادی اسلام مورد توجه قرار گرفته است.
* «بررسی تأثیر سفر حج بر اقتصاد عربستان سعودی» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۴۵۵</ref>
* «پتانسیل و ظرفیت حج و توزیع درآمد در کشورهای منتخب اسلامی» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۴۷۵</ref>
* «تأثیر حج ابراهیمی بر رفتار عاملان اقتصادی برای تأمین توسعه پایدار؛ تحلیلی بر اساس مدل رشد فراگیر با نرخ پس‌انداز درونزا» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۵۱۷</ref>
* «بکارگیری بودجه‌ریزی عملیاتی در سازمان حج و زیارت به منظور تثبیت و کاهش هزینه‌های اداری عملیاتی» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۵۳۹</ref>
* «نقش حج در تحقق توسعه اقتصادی مطلوب اسلام» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۵۶۳</ref>
===حج و اقتصاد بین الملل===
این بخش به ابعاد بین‌المللی حج اختصاص دارد و مقالات آن به رابطه حج با گردشگری، بازار مشترک اسلامی و همکاری‌های اقتصادی میان کشورهای اسلامی می‌پردازند. در این بخش حج همچون نشان تجاری مشترک جهان اسلام و عامل همگرایی اقتصادی معرفی شده است.
* «رابطه حج و گردشگری» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۵۹۷</ref>
* «سازوکار ایجاد بازار مشترک اسلامی با بهره‌گیری از نشان تجاری (برند) و آثار اقتصادی آن بر حج» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۶۱۵</ref>
* «نگاهی آماری به ظرفیت‌های بازرگانی کشورهای اسلامی با یکدیگر» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۶۳۳</ref>
* «حج بارزترین مصداق گردشگری اسلامی» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۶۵۳</ref>
* «حج و زمینه‌های همکاری اقتصادی بین کشورهای اسلامی» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۶۶۷</ref>
* «حج و همگرایی اقتصادی» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۶۷۹</ref>

==اطلاعات نشر==
این کتاب به کوشش پژوهشکده حج و زیارت در ۷۰۰ صفحه در سال 1391 به چاپ رسیده است.
==پانویس==
{{پانویس}}
==منابع==
* مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، پژوهشکده حج و زیارت، 1391
* [https://www.hawzahnews.com/news/283052/%D9%BE%D9%86%D8%AC-%D8%B4%D9%86%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%87-%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AD%D8%AC-%D9%88-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9 خبرگزاری رسمی حوزه]