در حال ویرایش محمد مهدی نراقی

'''محمد مهدی نراقی''' مشهور به محقق نراقی (۱۱۲۸–۱۲۰۹ق) فقیه، فیلسوف، ریاضی‌دان و اخلاق‌دان [[شیعه]] بود که در نراقِ کاشان زاده شد. او پس از تحصیل در [[کاشان]]، در حوزه علمیه [[اصفهان]] به مراتب عالی علمی دست یافت و در علوم عقلی و نقلی، به‌ویژه فلسفه، ریاضیات و نجوم، تبحر داشت. نراقی بیش از سی اثر علمی در حوزه‌های گوناگون تألیف کرد که نشان‌دهنده جامعیت علمی اوست. وی در ۸۱ سالگی در کاشان درگذشت. او رساله‌ای در باب [[مناسک حج]] و [[اسرار حج|اسرار]] آن دارد.

== زیست‌نامه و حیات علمی ملا مهدی نراقی ==
ملا مهدی نراقی در سال ۱۱۲۸ هجری قمری در شهر نراق، از توابع کاشان، چشم به جهان گشود.<ref>انیس الموحدین، ص16.</ref> ملا مهدی دوران کودکی و نوجوانی را در نراق سپری کرد و سپس برای فراگیری علوم دینی رهسپار کاشان شد. وی با ورود به مدرسۀ علوم دینی کاشان، به‌طور جدی در درس استادان حاضر گردید و یکی از حجره‌های مدرسه را برای اقامت و مطالعه شبانه‌روزی برگزید.<ref>انیس الموحدین، ص18.</ref>

پس از اتمام دروس مقدماتی، نراقی به اصفهان مهاجرت کرد و نزد استادان برجسته، علوم مختلف را فراگرفت.<ref>ملا مهدی نراقی و حج، ص 9.</ref> نراقی تنها به فقه و اصول و فلسفه بسنده نکرد، بلکه در علوم عقلی و نقلی گوناگون همچون حکمت، ریاضیات، هندسه، هیئت و نجوم به تحقیق و تدریس پرداخت و در بسیاری از این دانش‌ها به مرتبه‌ای عالی دست یافت.<ref>گلشن مراد، ص393.</ref> وی در ریاضیات و نجوم صاحب‌نظر بود و از یافته‌های دانشمندان غربی نیز بهره می‌برد. تدریس عالی‌ترین متون ریاضی سبب شد برخی از معاصران، او را «افضل المهندسین» بنامند.<ref>ملا مهدی نراقی و حج، ص 10.</ref>

ملا مهدی نراقی در شب شنبه، هجدهم شعبان سال ۱۲۰۹ هجری قمری، در سن هشتاد و یک سالگی در کاشان درگذشت.<ref>انیس الموحدین، ص17.

ریحانه الادب، ص164-166.</ref>  و جنازه او از کاشان به قم منتقل شد و در کنار مقبره ابن بابویه دفن شد؛<ref>انیس الموحدین، ص18.</ref> از او چهار فرزند به نام‌های ملا احمد، ملا ابوالحسن، ملا اباذر و ملا محمد مهدی به یادگار ماندند.<ref>گلشن ابرار، ج1، ص293.</ref>

== آثار و تألیفات ==
شمار تألیفات محمدمهدی نراقی در علوم عقلی و نقلی از سی اثر فراتر می‌رود و موضوعاتی همچون اصول فقه، فلسفه، اخلاق، ریاضیات، هندسه، هیئت، نجوم و ادبیات را دربر می‌گیرد.<ref>نراقیان ستارگان درخشان سپهر نجوم، ص359.</ref>مهم‌ترین آثار ملا مهدی نراقی عبارت‌اند از:

* جامع الافکار و ناقد الأنظار، در خداشناسی
* قرة العیون، در باب ماهیت و وجود
* اللمعات العرشیه، در مباحث وجود و ماهیت، صفات جمال و جلال الهی، کیفیت صدور افعال، نفس انسانی و نبوت
* اللمعة الإلهیة فی الحکمة المتعالیة، در حکمت متعالیه
* انیس التجار، در احکام
* انیس الحجاج، در مناسک حج و زیارت مراقد پیامبر اکرم و ائمه اطهار علیهم‌السلام
* انیس المجتهدین، در احکام
* توضیح الاشکال، به زبان فارسی، ترجمه و شرح هندسۀ اقلیدس
* انیس الموحدین، به فارسی، در اصول دین
* دیوان اشعار
* جامع السعادات و جامع المواعظ، در علم اخلاق<ref>منتخباتی از آثار حکمای الهی ایران، ص 351-352.</ref>

=== مناسک مکیه ===
{{اصلی|مناسک مکیه}}
ملا مهدی نراقی در رسائل و کتاب اخلاقی خود ضرورت حج را به خوبی تبیین نموده و تأثیرات عبادی و سیاسی آن را برشمرده است. او ضمن بیان احکام و مناسک حج، این عمل را از جنبه ،اخلاقی عرفانی و تربیتی مورد بررسی قرار داده است.<ref>ملا مهدی نراقی و حج، ص 11.</ref> از جمله آثار او رساله‌ای است به نام [[مناسک مکیه]] که شامل احکام و مناسک [[حج]] و بیان [[اسرار حج]] و تاثیرات عرفانی مناسک حج است.

==پانویس==
{{پانویس}}

== منابع ==
{{منابع}}
* '''منتخباتی از آثار حکمای الهی ایران'''، آشتیانی جلال الدین، قم-ایران، دفتر تبلیغات، 1378ش.
* '''نراقیان ستارگان درخشان سپهر نجوم'''، زمانی، علی، تهران-ایران، ارشاد اسلامی، 1381ش.
* '''گلشن مراد'''، غفاری کاشانی، ابوالحسن، تهران-ایران، زرین، 1369ش.
* '''ملا مهدی نراقی و حج'''، قریشی کرین، سید حسن، تهران-ایران، میقات حج، 1395ش.
* '''ملا مهدی نراقی منادی اخلاق'''، اباذری، عبد الرحیم، تهران-ایران، بین الملل، 1381ش.
* '''انیس الموحدین'''، نراقی، مهدی ابن ابی ذر، تهران-ایران، الزهرا، 1369ش.
* '''گلشن ابرار'''، جمعی از نویسندگان، قم-ایران، کوثر، بی تا.
* '''ریحانه الادب،''' مدرس، محمد علی، قم-ایران، موسسه امام صادق، 1395ش.

[[رده:علمای دینی]]
[[رده:نویسندگان سده دوازدهم هجری قمری]]