در حال ویرایش مسجد بنی قریظه

{{جعبه اطلاعات بنا
| عنوان = مسجد بنی قریظه
| تصویر = مسجد_بنی_قریظه.jpg
| اندازه تصویر = 
| پیوند تصویر = 
| توضیح تصویر = 
| نام‌های دیگر = مسجد غزوه بنی قریضه
| مکان = [[عربستان]] - [[مدینه]]
| کاربری = مسجد
| بزرگداشت نزد = مسلمانان
| وابسته به دین/مذهب = 
| باورها = 
| آیین‌ها = 
| احکام = 
| زیارت کنندگان = 
| بازدیدکنندگان = 
| زمان پایه‌گذاری = عصر نبوی
| بنیانگذار = 
| رویدادها = 
| بازسازی‌ها = بارها بازسازی شده است.
| بازسازی کنندگان = 
| بخش‌های از میان رفته = 
| ویژگی‌های تاریخی = 
| متولیان = 
| مساحت = 
| طول = 
| عرض = 
| ارتفاع = 
| وضعیت بنا = تخریب شده
| گنجایش = 
| امکانات = 
| بخش‌های بنا = 
| معمار = 
| سبک = 
| ویژگی‌ها = 
| گنبدها = 
| مناره‌ها = 
| درها = 
| رواق‌ها = 
| صحن‌ها = 
| ایوان‌ها = 
| گرداننده = 
| نهاد وابسته = 
| نهاد نگهدارنده = 
| مدیر = 
| روحانی = 
| نهادهای زیر مجموعه = 
| ثبت در = 
| شماره ثبت = 
| تاریخ ثبت = 
| وبگاه = 
| عرض جغرافیایی = ۲۴٫۴۴۵۶۶۷
| طول جغرافیایی = ۳۹٫۶۳۷۶۲۶
|  توضیح نقشه = 
}}'''مسجد بنی قُرَیظَه''' از مساجد قدیمی شهر [[مدینه]] در کشور [[عربستان]] بود. این مسجد در جنوب [[مسجد النبی|مسجدالنبی]]، قرار داشت اما امروزه از میان رفته است. [[حضرت محمد|پیامبر اسلام(ص)]] در جریان [[غزوه بنی قریظه]] در محدوده این مسجد نماز خوانده است. بنای اولیه مسجد در اواخر قرن نخست اسلامی ساخته شد و تا ۱۴۰۹ قمری بارها بازسازی شد و در ۱۴۲۲قمری/۲۰۰۲میلادی به کلی تخریب شد. 
== نام و مکان ==
'''مسجد بنی قُرَیظَه''' در شرق [[مسجد فضیخ]] و جنوب شرقی [[مسجد النبی]] قرار داشت. این مسجد به نام مسجد [[غزوه بنی قریظه]] نیز شناخته می‌شود.<ref name=":0">[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aاخبار_المدینه_ابن_زباله.pdf&page=141 اخبار المدینه، ص141.]</ref>

== نماز پیامبر(ص) ==
پیامبر(ص) در جریان [[غزوه بنی قریظه]] در محدوده این مسجد نماز خوانده است. گفته شده اینجا در اصل خانه زنی بوده که [[پیامبر(ص)]] در آن نماز خوانده، سپس خانه را در بنای مسجد وارد کرده‌اند.<ref name=":0" /> برخی گفته‌اند محدوده مسجد مکانی است که [[پیامبر(ص)]] در جریان محاصره بنی‌قریظه، خیمه خود را در آنجا برپا کرد.<ref>فتح الباری، ج7، ص317؛ معالم المدینة المنورة بین العمارة و التاریخ، ج3، ص399.</ref> [[ابن شبه|عمر ابن شبه]] نویسنده کتاب [[تاریخ المدینة المنورة]] (م.۲۶۳ق.) مکان نماز پیامبر(ص) را در شرق مسجد در مکان مناره مخروبه مسجد دانسته است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aتاریخ_مدینه_ابن_شبه.pdf&page=70 تاریخ المدینة المنورة، ص70.]</ref>

== تاریخچه بنا ==
گزارشی حاکی از ساخت مسجد بنی‌قریظه در زمان خلافت ولید بن عبدالملک (۸۶ تا ۹۶ ق.) است.<ref name=":0" /> [[ابن نجار|محمد ابن نجار]] تاریخ‌نگار مدینه (م.۶۴۳ق./۱۲۴۵م.) در قرن هفتم مسجد را با طول ۱۰ متر در میان باغ و مزارع توصیف کرده که شباهت ظاهری به [[مسجد قبا]] داشته است. در آن زمان مسجد بدون سقف بود و دیوارهایش خراب شده بود و ۱۶ ستون داشت که برخی از آنها فروریخته بود.<ref>الدرة الثمینة فی اخبار المدینة، ص127.</ref>

بنابر گزارش [[مطری|مَطَری]]، مدینه‌شناس (م.۷۴۱ق.)، در اواخر قرن هفتم مسجد به طور کامل از میان رفته بود و در سال ۷۱۰ قمری دیوارهای آن بازسازی شد.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aالتعریف_بما_انست_الهجرة.pdf&page=135 التعریف بما انست الهجرة، ص135.]</ref>در گزارشی از سال ۷۶۶ به وجود مسجد، که آن را مسجدی بزرگ توصیف کرده‌اند، اشاره شده است.<ref>تحقیق النصرة بتلخیص معالم دار الهجرة، ص483.</ref>[[علی بن عبدالله سمهودی|سمهودی]] در اواخر قرن نهم از بازسازی مسجد در ۸۹۳ قمری خبر داده است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده:وفاء_الوفاء_سمهودی_ج۳.pdf&page=175 وفاء الوفا باخبار دارالمصطفی، ج3، ص174.]</ref>در منابع قرن دهم نیز به وجود مسجد اشاره شده است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aعمده_الاخبار_فی_مدینه_المختار.pdf&page=151 عمده الاخبار فی مدینه المختار، ص151.]</ref>

براساس برخی گزارش‌ها مسجد در [[عهد عثمانی]] (حدود۱۲۶۶ق./۱۸۵۰م.) تجدید بنا شد و دارای معماری به سبک عثمانی بود.<ref name=":1" /> اما در سال ۱۴۲۲قمری/۲۰۰۲میلادی به کلی تخریب شد.<ref>معالم المدینة المنورة بین العمارة و التاریخ، ج3، ص409 و410.</ref>

==== ویژگی‌های مسجد پیش از تخریب ====
بنابر گزارشی از سال ۱۴۱۸ قمری، این مسجد در آن زمان با سنگ بازالت سیاه‌رنگ ساخته شده بود و یک رواق و یک صحن داشت. رواق به پنج فضای خالی تقسیم شده بود که هر یک از آن‌ها با گنبدی گِرد پوشانده شده بود. ساختمان مسجد به شکل مربع و مساحت آن ۴۸۴متر بود.<ref name=":1">[https://wikihaj.com/index.php?title=پرونده%3Aالمدینه_المنوره_تطورها_العمرانی.pdf&page=204 المدینه المنوره تطورها العمرانی، ص203 و 204.] ؛ معالم المدینة المنورة بین العمارة و التاریخ، ج3، ص411-416.</ref>
== نگارخانه ==
<gallery>
پرونده:مسجد بنی قریظه 1.png
پرونده:مسجد بنی قریظه 2.png
پرونده:مسجد بنی قریظه 3.png
پرونده:مسجد بنی قریظه 4.png
پرونده:مسجد بنی قریظه 5.png
</gallery>

== جستارهای وابسته ==

* [[مسجدهای مدینه]]
* [[غزوه بنی قریظه]]

== پانویس ==
{{پانویس}}

== منابع ==
{{منابع}}
*'''فتح الباری'''، ابن حجر عسقلانی، بیروت، دارالمعرفة، بی‌تا.
*'''اخبار المدینه'''، محمدبن حسن ابن زباله، مدینه، المملکه العربیه السعودی، ۱۴۲۴ق.
*'''تحقیق النصرة بتلخیص معالم دار الهجرة'''، ابوبکر بن حسین مراغی، فیوم، دارالفلاح، ۱۴۳۰ق.
*'''الدرة الثمینه فی اخبار مدینة'''، محمد بن محمود النجار، بیروت، دارالارقم، بی‌تا.
*'''تاریخ المدینة المنوره'''، عمر بن شبه (ابن شبه)، قم، دار الفکر، ۱۴۱۰ق.
*'''التعریف بما انست الهجرة من معالم دارالهجرة''' جمال الدین محمد المطری، سلیمان الرحیلی، ریاض، دارة الملک عبدالعزیز، ۱۴۲۶ق.
*'''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''، عبدالعزیز کعکی، مدینه، ناشر:مولف، ۲۰۱۱م.
* '''عمدة الاخبار فی مدینة المختار'''، احمد عباسی، قاهره، اسعد طرابزونی، بی‌تا.
*'''المدینه المنوره تطورها العمرانی و تراثها المعماری'''، صالح لمعی مصطفی، بیروت، دارالنهضه العربیه، 1981م.{{پایان}}{{اماکن مدینه}}{{مساجد}}
[[رده:مسجدهای مدینه]]
[[رده:مکان‌های تاریخی مدینه]]
[[رده:مکان‌های منتسب به پیامبر اسلام(ص)]]
[[رده:مسجدهای تخریب شده مدینه]]