در حال ویرایش مسجد عریض

{{جعبه اطلاعات بنا
| عنوان = مسجد عریض
| تصویر = مسج_عریض.png
| اندازه تصویر = 
| پیوند تصویر = 
| توضیح تصویر = 
| نام‌های دیگر = 
| مکان = [[عربستان]] * [[مدینه]] * شمال قلعه صِرار در شمال شرقی مسجدالنبی
| کاربری = بنای تاریخی
| بزرگداشت نزد = مسلمانان
| وابسته به دین/مذهب = اسلام
| باورها = 
| آیین‌ها = اقامه نماز جماعت
| زمان پایه‌گذاری = سده ششم قمری
| بنیانگذار = 
| رویدادها = تخریب خانه‌های اطراف مسجد در اواخر 1423قمری
| بازسازی‌ها = آخرین بازسازی سال 1420 قمری
| ویژگی‌های تاریخی = 
| مساحت = 
| طول = 
| عرض = 
| ارتفاع = 
| وضعیت بنا = تخریب شده
| گنجایش = 100 نفر
| امکانات = 
| بخش‌های بنا = محراب، مصلی و مناره
| ویژگی‌ها = 
| عرض جغرافیایی = 24.486936
| طول جغرافیایی = 39.644825
| توضیح نقشه = 
}}

مسجد عُرَیض در کشور [[عربستان]] و شهر [[مدینه]] در فاصله 3.749 متری شمال شرقی [[مسجدالنبی]]، در محدوده تاریخی العُرَیض و در نزدیکی مقبره سید علی عریضی قرار داشت. بنابر برخی گزارش‌ها، در کنار قبر سید علی عریضی، قبه، مسجد و مدرسه‌ای بنا شده بود که احتمال داده شده قدمت آن‌ها به سده ششم قمری برسد. مسجد در سال ۱۳۰۳ق توصیف شده، در ۱۴۲۰ق مرمت و در سال ۱۴۲۳ق همراه با بناهای اطراف تخریب شد.

سید علی عریضی، از فرزندان [[امام صادق(ع)]]، در سال ۱۳۵قمری در مدینه متولد شد و به سبب سکونت در منطقه عریض به این نام شهرت یافت. مسجد دارای دو محراب، یکی در شبستان مسقف و دیگری در حیاط بیرونی بود و قبه‌های آن از داخل و خارج سفیدکاری شده بودند.

== مکان ==
مسجد عُرَیض در شمال شرقی [[مسجد النبی]] با فاصله 3.740 متر و در محدوده غربی خیابان ملک عبدالله با فاصله 213 متر و در غرب مقبره سید علی عریضی قرار دارد. مسجد در شمال قلعه تاریخی صِرار و داخل محدوده تاریخی العریض قرار گرفته.<ref>معالم المدینة المنوره بین العماره و التاریخ، ج2، ص291.</ref>

== تاریخچه بنا ==
نقل شده که بر روی قبر سید علی عریضی قبه‌ای بنا شد و در کنار آن مسجد و مدرسه ای تاسیس شد، محدوده زمانی دقیق این بناها شناخته شده نیست ولی حدس زده شده که مربوط به سده ششم قمری می‌باشند.<ref>معالم المدینة المنوره بین العماره و التاریخ، ج2، ص288.</ref>

مسجد در 1303قمری در کنار قبر و قبه توصیف شده، در 1420 مورد ترمیم قرار گرفته و در 1423هجری با مجموعه بناهای اطراف آن تخریب شده.<ref>معالم المدینة المنوره بین العماره و التاریخ، ج2، ص289.</ref>

== سید علی عریضی ==
سید علی عریضی از فرزندان [[امام صادق(ع)]] است که در [[مدینه]] سال 135قمری/752میلادی متولد شده و به سبب زندگی در منطقه عُرَیض چنین معروف شده است.<ref>معالم المدینة المنوره بین العماره و التاریخ، ج2، ص286.</ref> برای او فرزندان و شاگردانی ذکر شده است.<ref>معالم المدینة المنوره بین العماره و التاریخ، ج2، ص287-288.</ref>

== توصیف بنا ==
بر اساس منابع ارتفاع مناره مسجد به 500 متر می‌رسیده<ref>معالم المدینة المنوره بین العماره و التاریخ، ج2، ص299.</ref> و قبه ها از داخل و خارج سفیدکاری شده<ref>معالم المدینة المنوره بین العماره و التاریخ، ج2، ص293.</ref> و با سبک قدیمی یمنی ساخته شده‌اند.<ref>معالم المدینة المنوره بین العماره و التاریخ، ج2، ص298.</ref> مسجد دارای دو محراب یکی در مصلای مسقف و دیگری در حیات بیرونی بوده است.<ref>معالم المدینة المنوره بین العماره و التاریخ، ج2، ص295.</ref>

== تصاویر ==
<gallery mode="packed" heights="150">
پرونده:مسجد عریض1.png|مناره. تصویر مربوط به پس از ترمیم سال 1420قمری.
پرونده:مسجد عریض3.png|محراب داخل مصلی
پرونده:مسجد عریض2.png|محراب خارجی
پرونده:مسجد عریض4.png|قبه تخریب شده بر روی قبر علی عریضی
پرونده:مسجد عریض5.png|تصاویر داخلی محدوده تاریخی العریض
پرونده:مسجد عریض6.png
پرونده:مسجد عریض7.png
پرونده:مسجد عریض8.png
</gallery>

== پانویس ==
{{پانویس}}

== منابع ==
{{منابع}}
*'''معالم المدینه المنوره بین العماره و التاریخ'''، عبدالعزیز کعکی، مدینه، ناشر:مولف، ۲۰۱۱م.{{پایان}}{{اماکن مدینه}}{{مساجد}}
[[رده:مقالات آماده ارزیابی]]
[[رده:مکان‌های تاریخی مدینه]]
[[رده:مسجدهای مدینه]]