پرش به محتوا

الگو:مقاله برگزیده: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی حج
Kamran (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Kamran (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۱۰۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۵ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''حج در ادبیات فارسی'''، گستره وسیعی دارد؛ بسیاری از شعرهای فارسی، به بزرگداشت [[حج]] و [[حرمین]] اختصاص دارد. همچنین ابیات و قطعه‌های فراوانی در ادبیات منظوم فارسی با مضامینی همچون آرزوی حج، دشواری راه حج و جنبه‌های اخلاقی و [[اسرار حج]] اختصاص یافته است. همچنین واژگان مرتبط به حج و حرمین بارها در شعر فارسی کاربردهای شاعرانه یافته و دستمایه آرایه‌های ادبی بوده است چنانکه شاعران از این واژگان برای توصیف معشوق یا ستایش بزرگان بهره گرفته‌اند.برخی از منظومه‌های فارسی نیز در گزارش و شرح سفر واقعی یا خیالی حج‌گزاری شاعر یا همچون راهنمایی برای حج‌گزاران سروده شده است.  
<noinclude>هفته: {{#time: W}}<br>
</noinclude>
{{#switch: {{#time: W}}
|۱ =
 
 
 
 
 
|۲ =
 
 
 
 
 
|۳ =
 
 
 
 
 
|۴ =
 
 
 
 
 
|۵ =
 
 
 
 
 
|۶ =
 
 
 
 
 
|۷ =
 
 
 
 
 
|۸ =
 
 
 
 
 
|۹ =
 
 
 
 
 
|۱۰ =
 
 
 
 
 
|۱۱ =
 
 
 
 
 
|۱۲ =
 
 
 
 
 
|۱۳ =
 
 
 
 
 
|۱۴ =
 
 
 
 
 
|۱۵ =
 
 
 
 
 
|۱۶ =
 
 
 
 
 
|۱۷ =
 
 
 
 
 
|۱۸ =
 
 
 
 
 
|۱۹ =
 
 
 
 
 
|۲۰ =
 
 
 
 
 
|۲۱ =
 
 
 
 
 
|۲۲ =
 
 
 
 
 
|۲۳ =
 
 
 
 
 
|۲۴ =
 
 
 
 
 
|۲۵ =
 
 
 
 
 
|۲۶ =
 
 
 
 
 
|۲۷ =
 
 
 
 
 
|۲۸ =
 
 
 
 
 
|۲۹ =
 
 
 
 
 
|۳۰ =
 
 
 
 
 
|۳۱ =
 
 
 
 
 
|۳۲ =
 
 
 
 
 
|۳۳ =
 
 
 
 
 
|۳۴ =
 
 
 
 
 
|۳۵ =
 
 
 
 
 
|۳۶ =
 
 
 
 
 
|۳۷ =
  مقاله پیشنهادی
  مقاله پیشنهادی
  مقاله پیشنهادی
  مقاله پیشنهادی
  مقاله پیشنهادی
|۳۸ =
 
 
 
 
 
|۳۹ =
 
 
 
 
 
|۴۰ =
[[تلبیه|تَلبِیَه]] از [[واجبات احرام]] در [[حج]] و [[عمره]] است که با گفتن عباراتی خاص شامل «لَبَّیک» انجام می‌شود. برای تحقق [[احرام]] در حج، [[عمره تمتع]]، [[حج افراد|حج اِفراد]] و [[عمره مفرده]]، یک‌بار تلبیه [[واجب]] و شرط صحت احرام است که باید به هنگام نیت احرام، به زبان عربی صحیح ادا شود.


برجسته‌ترین نمونه‌های ادبیات منظوم حج در زبان فارسی را، برخی از قصیده‌های افضل‌الدین خاقانی (م.۵۹۵ق) و منظومه [[تحفةالعراقین|تحفة العراقین]] او که گزارشی است از سفر حج دانسته‌اند. منظومه [[فتوح الحرمین]] محیی الدین لاری (قرن دهم) که یک راهنمای حج منظوم است و نیز سفرنامه منظوم حج یک بانوی اصفهانی در عصر صفوی از دیگر منظومه‌های فارسی در موضوع حج است.  
با گفتن تلبیه حج‌گزار باید از [[محرمات احرام]] اجتناب کند. عبارت تلبیه به این شکل است: «لَبَّیکَ الّلهُمَّ لَبَّیکَ، لَبَّیکَ لا شَریکَ لَکَ لَبَّیکَ، انَّ الحَمدَ وَالنِّعمَةَ لَکَ وَالمُلکَ، لا شَریکَ لَکَ لَبَّیکَ.»


در قلمرو نثر فارسی، برجسته‌ترین آثار را، سفرنامه‌ها دانسته‌اند، که کهن‌ترین آن [[سفرنامه ناصرخسرو]] است. سفرنامه‌ها و راهنماهای حجِّ کهن دیگری نیز در زبان فارسی نگاشته شدند، که برخی مانند «[[لطائف الاذکار]]» و «[[حجازیه (کتاب)|رساله حجازیه]]» و نیز کتاب «[[بیان واقع]]» باقی مانده‌اند. در عصر [[قاجار]] [[سفرنامه نویسی]] حج رونق و شتاب زیادی یافت، ده‌ها سفرنامه حج از این دوران به یادگار مانده است.  
در خصوص حکمت تلبیه گفته‌اند تلبیه پاسخ بندگان به ندای خداوند در رهایی احرام‌گزاران از آتش یا پاسخ بندگان به ندای [[حضرت ابراهیم(ع)]] است که به فرمان خداوند، مردم را به حج فراخواند و تجدید عهد بندگی با خدا است.
|۴۱ =
'''حدیث شبلی'''، متن گفتاری است منسوب به [[امام سجاد(ع)]] که امام در آن برخی [[اسرار حج|اسرار عرفانی حج]] را شرح می‌دهد. شبلی صوفی قرن سوم و چهارم هجری بود که پس از کناره‌گیری از دربار [[بنی‌عباس|عباسی]] به زهد و عرفان روی آورد و شاگرد جنید بغدادی شد. این روایت نخستین‌بار در قرن دوازدهم در کتاب التحفة السنية نقل شده و شهرت زیادی دارد.
حدیث شبلی به اعمال حج و مفاهیم اخلاقی و عرفانی آن می‌پردازد که به صورت کلی شامل اسرار [[میقات]] و مناسک آن، اسرار ورود به حرم و اعمال مکه، [[اسرار وقوف در مشعر|اسرار وقوف]] در مشاعر مقدس است.
 
 
 
 
|۴۲ =
 
'''حرم حضرت زینب(س)''' زیارتگاهی است در شهر [[دمشق]] در کشور سوریه و مشهور است که قبر حضرت زینب کبری(س)، فرزند [[امام علی(ع)]] و [[حضرت فاطمه زهرا(س)|فاطمه زهرا(س)]] و خواهر [[امام حسن (ع)]] و [[امام حسین (ع)| امام حسین(ع)]] در آن قرار دارد. این زیارتگاه قدمت زیادی دارد و دست کم از قرن ششم قمری وجود داشته است و در منابع تاریخی محل دفن زینب صغری (ام کلثوم) دانسته شده است. اما در سده‌های اخیر به عنوان محل دفن زینب کبری شهرت یافته است.


در ادبیات معاصر نیز توجه به حج ادامه داشته و افزون بر سفرنامه‌ نویسی در شکل‌های تازه‌ای نیز، مانند داستان، نمایشنامه و ادبیات کودک و نوجوان عرضه شده است.
این زیارتگاه بسیار مورد توجه بوده و در طول تاریخ بارها بازسازی شده است. ایرانیان نیز در بازسازی و اهدای هدایایی به این زیارتگاه نقش داشته اند.
[[حج در ادبیات فارسی|ادامه...]]
 
 
 
|۴۳ =
 
'''کتاب المزار''' یا مناسک المزار یا مزار صغیر، کتابی است به زبان عربی، تألیف شیخ مفید، که به گردآوری روایات درباره ارزش و چگونگی زیارت معصومان(ع)، زیارت مؤمنان و قبرهای آنان پرداخته است.
بخش اول کتاب، شامل روایاتی درباره ارزش و آداب زیارت امام علی(ع)، برخی از مکان‌های مقدس در کنار حرم او مانند [[مسجد کوفه]] و [[مسجد سهله]]، ارزش، آداب و وجوب زیارت امام حسین(ع)، زیارت او در روزهای خاص، ارزش و محدوده حائر، ارزش و ویژگی‌های تربت او، چگونگی زیارت [[حضرت علی اکبر(ع)]]، [[حضرت عباس(ع)]] و شهدا است.
بخش دوم کتاب، دارای روایات درباره ثواب و آداب زیارت هر یک از معصومان، زیارت‌های جامعه، آداب و ثواب زیارت نیابتی، ارزش زیارت شیعیان و قبر آنن و ارزش زیارت پدر و مادر است.
 
 
 
|۴۴ =
 
 
 
 
 
|۴۵ =
 
 
 
 
 
|۴۶ =
 
 
 
 
 
|۴۷ =
 
 
 
 
 
|۴۸ =
 
 
 
 
 
|۴۹ =
 
 
 
 
 
|۵۰ =
 
 
 
 
 
|۵۱ =
 
 
 
 
 
|۵۲ =
 
 
 
 
 
|۵۳ =
 
 
 
 
 
}}

نسخهٔ کنونی تا ‏۶ اکتبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۰۸

هفته: ۴۱

حدیث شبلی، متن گفتاری است منسوب به امام سجاد(ع) که امام در آن برخی اسرار عرفانی حج را شرح می‌دهد. شبلی صوفی قرن سوم و چهارم هجری بود که پس از کناره‌گیری از دربار عباسی به زهد و عرفان روی آورد و شاگرد جنید بغدادی شد. این روایت نخستین‌بار در قرن دوازدهم در کتاب التحفة السنية نقل شده و شهرت زیادی دارد. حدیث شبلی به اعمال حج و مفاهیم اخلاقی و عرفانی آن می‌پردازد که به صورت کلی شامل اسرار میقات و مناسک آن، اسرار ورود به حرم و اعمال مکه، اسرار وقوف در مشاعر مقدس است.