محمد مهدی نراقی: تفاوت میان نسخه‌ها

'''ملا مهدی نراقی''' (۱۱۲۸–۱۲۰۹ق) فقیه، فیلسوف، ریاضی‌دان و اخلاق‌دان [[شیعه]] بود که در نراقِ کاشان زاده شد. او پس از تحصیل در کاشان، در حوزه علمیه اصفهان به مراتب عالی علمی دست یافت و در علوم عقلی و نقلی، به‌ویژه فلسفه، ریاضیات و نجوم، تبحر داشت. نراقی بیش از سی اثر علمی در حوزه‌های گوناگون تألیف کرد که نشان‌دهنده جامعیت علمی اوست. وی در ۸۱ سالگی در کاشان درگذشت.

'''ملا مهدی نراقی''' در سال ۱۱۲۸ هجری قمری در شهر نراق، از توابع کاشان، چشم به جهان گشود.<ref>انیس الموحدین، ص16.</ref> پدر او ابوذر، از کارگزاران ساده دولتی بود که نام «مهدی» را برای فرزند خود برگزید.<ref>ملا مهدی نراقی منادی اخلاق، ص15.</ref> ملا مهدی دوران کودکی و نوجوانی را در نراق سپری کرد و سپس برای فراگیری علوم دینی رهسپار کاشان شد. وی با ورود به مدرسۀ علوم دینی کاشان، به‌طور جدی در درس استادان حاضر گردید و یکی از حجره‌های مدرسه را برای اقامت و مطالعه شبانه‌روزی برگزید.<ref>انیس الموحدین، ص18.</ref>

پس از اتمام دروس مقدماتی، نراقی به اصفهان مهاجرت کرد؛ شهری که در آن زمان بزرگ‌ترین و مهم‌ترین مرکز علمی و حوزوی ایران به شمار می‌رفت. او سالیان متمادی در حوزه علمیه اصفهان به تحصیل پرداخت و نزد استادان برجسته، علوم مختلف را فراگرفت.<ref>ملا مهدی نراقی و حج، ص 9.</ref> نراقی تنها به فقه و اصول و فلسفه بسنده نکرد، بلکه در علوم عقلی و نقلی گوناگون همچون حکمت، ریاضیات، هندسه، هیئت و نجوم به تحقیق و تدریس پرداخت و در بسیاری از این دانش‌ها به مرتبه‌ای عالی دست یافت.<ref>گلشن مراد، ص393.</ref> وی در ریاضیات و نجوم صاحب‌نظر بود و از یافته‌های دانشمندان غربی نیز بهره می‌برد. تدریس عالی‌ترین متون ریاضی سبب شد برخی از معاصران، او را «افضل المهندسین» بنامند.<ref>ملا مهدی نراقی و حج، ص 10.</ref>

سرانجام، علامه محقق ملا مهدی نراقی در شب شنبه، هجدهم شعبان سال ۱۲۰۹ هجری قمری، در سن هشتاد و یک سالگی در کاشان درگذشت.<ref>انیس الموحدین، ص17.

ریحانه الادب، ص164-166.</ref>  و جنازه او از کاشان به قم منتقل شد و در کنار مقبره ابن بابویه قبر او وجود دارد؛<ref>انیس الموحدین، ص18.</ref> از او چهار فرزند به نام‌های ملا احمد، ملا ابوالحسن، ملا اباذر و ملا محمد مهدی به یادگار ماندند.<ref>گلشن ابرار، ج1، ص293.</ref>

محقق نراقی در تألیف و تصنیف، ذوق و سلیقه‌ای ممتاز داشت و برخی از آثار او در زمرۀ آثار کم‌نظیر علمی به شمار می‌آیند. شمار تألیفات وی در علوم عقلی و نقلی از سی اثر فراتر می‌رود و موضوعاتی همچون اصول فقه، فلسفه، اخلاق، ریاضیات، هندسه، هیئت، نجوم و ادبیات را دربر می‌گیرد. این آثار گواه تبحر و جامعیت علمی او هستند.<ref>نراقیان ستارگان درخشان سپهر نجوم، ص359.</ref>

مهم‌ترین آثار ملا مهدی نراقی عبارت‌اند از:

 

2. قرة العیون، در باب ماهیت و وجود

 

3. اللمعات العرشیه، در مباحث وجود و ماهیت، صفات جمال و جلال الهی، کیفیت صدور افعال، نفس انسانی و نبوت

 

4. اللمعة الإلهیة فی الحکمة المتعالیة، در حکمت متعالیه

 

5. انیس التجار، در احکام

 

6. انیس الحجاج، در مناسک حج و زیارت مراقد پیامبر اکرم و ائمه اطهار علیهم‌السلام

 

7. انیس المجتهدین، در احکام

 

8. توضیح الاشکال، به زبان فارسی، ترجمه و شرح هندسۀ اقلیدس

 

 

 

11. جامع السعادات و جامع المواعظ، در علم اخلاق<ref>منتخباتی از آثار حکمای الهی ایران، ص 351-352.</ref>