مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد (کتاب): تفاوت میان نسخه‌ها
صفحه‌ای تازه حاوی «{{جعبه اطلاعات کتاب | تصویر = حج و اقتصاد.webp | عرض تصویر = | توضیح تصویر = | نویسنده = | برگرداننده = | به کوشش = پژوهشکده حج و زیارت | به تصحیح = | تاریخ نگارش = 1391 | ویراستار = | موضوع = حج و اقتصاد | سبک = همایش علمی | زبان = فارسی | تعداد جلد = ۱ | صفح...» ایجاد کرد |
|||
| خط ۳۰: | خط ۳۰: | ||
| سایر مشخصات = | | سایر مشخصات = | ||
}} | }} | ||
مجموعه مقالات همایش حج و | '''مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد'''، مجموعه‌ای از مقالات و پژوهش‌هاست که [[حج]] را نه تنها به‌عنوان یک مناسک عبادی، بلکه به‌مثابه پدیده‌ای اقتصادی، اجتماعی و بین‌المللی بررسی می‌کند. این اثر در پنج بخش تنظیم شده و هر بخش به جنبه‌ای خاص از رابطه حج با اقتصاد می‌پردازد. این مقالات، در اولین همایش حج و اقتصاد ارائه شده اند که تیر ماه ۱۳۹۱شمسی به همت [[پژوهشکده حج و زیارت]] در تهران برگزار شد. | ||
==محتوای کتاب== | ==محتوای کتاب== | ||
این کتاب نشان می‌دهد که حج تنها یک مناسک عبادی نیست، بلکه شبکه‌ای پیچیده از روابط اقتصادی را در سه سطح خرد، کلان و بین‌الملل شکل می‌دهد. در سطح خرد، موضوع استطاعت و هزینه‌های جانبی زائران مطرح است؛ در سطح کلان، اثرات اقتصادی بر کشور میزبان و سازمان‌های مرتبط بررسی می‌شود؛ و در سطح بین‌الملل، حج به‌عنوان محور همکاری و همگرایی اقتصادی جهان اسلام معرفی می‌گردد. | این کتاب نشان می‌دهد که حج تنها یک مناسک عبادی نیست، بلکه شبکه‌ای پیچیده از روابط اقتصادی را در سه سطح خرد، کلان و بین‌الملل شکل می‌دهد. در سطح خرد، موضوع استطاعت و هزینه‌های جانبی زائران مطرح است؛ در سطح کلان، اثرات اقتصادی بر کشور میزبان و سازمان‌های مرتبط بررسی می‌شود؛ و در سطح بین‌الملل، حج به‌عنوان محور همکاری و همگرایی اقتصادی جهان اسلام معرفی می‌گردد. | ||
=== بخش اول: کلیات === | === بخش اول: کلیات === | ||
این بخش از کتاب به مبانی و کلیات اقتصاد حج می‌پردازد و مقالات آن از بررسی ظرفیت‌های اقتصادی و مدیریتی حج تا تحلیل‌های اخلاقی، مالی و دینی را در بر می‌گیرد. نویسندگان تلاش کرده‌اند تصویری جامع از ابعاد اقتصادی حج در سطح نظری، فقهی و اجتماعی ارائه دهند. مقالات این بخش: | این بخش از کتاب به مبانی و کلیات [[اقتصاد حج]] می‌پردازد و مقالات آن از بررسی ظرفیت‌های اقتصادی و مدیریتی حج تا تحلیل‌های اخلاقی، مالی و دینی را در بر می‌گیرد. نویسندگان تلاش کرده‌اند تصویری جامع از ابعاد اقتصادی حج در سطح نظری، فقهی و اجتماعی ارائه دهند. مقالات این بخش: | ||
* «گستره ابعاد اقتصادی حج» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۱۵</ref> | * «گستره ابعاد اقتصادی حج» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۱۵</ref> | ||
* «بررسی ظرفیت‌های اقتصادی حج ابراهیمی با رویکرد نظام‌وار در پرتو بیانات امام خمینی و مقام معظم رهبری» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۲۷</ref> | * «بررسی ظرفیت‌های اقتصادی حج ابراهیمی با رویکرد نظام‌وار در پرتو بیانات امام خمینی و مقام معظم رهبری» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۲۷</ref> | ||
| خط ۴۶: | خط ۴۶: | ||
* «حج و اقتصاد» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۲۲۷</ref> | * «حج و اقتصاد» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۲۲۷</ref> | ||
=== بخش دوم: حج و موضوعات فقهی === | === بخش دوم: حج و موضوعات فقهی === | ||
این بخش به مسائل فقهی و حقوقی اقتصاد حج می‌پردازد و مقالات آن از بررسی معاملات | این بخش به مسائل فقهی و حقوقی اقتصاد حج می‌پردازد و مقالات آن از بررسی معاملات ممنوع و محرومیت از حج تا راهکارهای نوین ثبت‌نام و تحلیل هزینه‌های جانبی مانند [[سوغات]] و [[ولیمه]] را در بر می‌گیرد. نویسندگان تلاش کرده‌اند ابعاد فقهی [[استطاعت]] و مدیریت مالی حج را روشن سازند. | ||
* «امکان محرومیت از حج در باب معاملات ممنوعه» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۲۵۱</ref> | * «امکان محرومیت از حج در باب معاملات ممنوعه» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۲۵۱</ref> | ||
* «اوراق عمره ابزاری جایگزین در ثبت‌نام عمره» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۲۶۷</ref> | * «اوراق عمره ابزاری جایگزین در ثبت‌نام عمره» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۲۶۷</ref> | ||
| خط ۵۲: | خط ۵۲: | ||
* «پژوهشی فقهی در تأثیر هزینه سوغات و ولیمه حج در استطاعت» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۲۹۳</ref> | * «پژوهشی فقهی در تأثیر هزینه سوغات و ولیمه حج در استطاعت» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۲۹۳</ref> | ||
=== بخش سوم: حج و اقتصاد خرد === | === بخش سوم: حج و اقتصاد خرد === | ||
این بخش به سطح فردی و خانوادگی اقتصاد حج می‌پردازد و موضوعاتی چون استطاعت مالی، فرهنگ سوغاتی و الگوهای تقاضا را بررسی می‌کند. مقالات این بخش با رویکردهای آماری و اجتماعی، رفتار زائران و تفاوت‌های منطقه‌ای در تقاضا را تحلیل کرده‌اند. | این بخش به سطح فردی و خانوادگی [[اقتصاد حج]] می‌پردازد و موضوعاتی چون [[استطاعت]] مالی، فرهنگ [[سوغات|سوغاتی]] و الگوهای تقاضا را بررسی می‌کند. مقالات این بخش با رویکردهای آماری و اجتماعی، رفتار زائران و تفاوت‌های منطقه‌ای در تقاضا را تحلیل کرده‌اند. | ||
* «استطاعت؛ محاسبه آن و بررسی رابطه‌اش با شئون» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۳۱۷</ref> | * «استطاعت؛ محاسبه آن و بررسی رابطه‌اش با شئون» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۳۱۷</ref> | ||
* «سوغاتی در حج و ضرورت تغییر فرهنگ موجود» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۳۴۵</ref> | * «سوغاتی در حج و ضرورت تغییر فرهنگ موجود» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۳۴۵</ref> | ||
| خط ۶۰: | خط ۶۰: | ||
* «برآورد تابع تقاضای حج و عمره در ایران با استفاده از داده‌های تابلویی استان‌های کشور» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۴۳۳</ref> | * «برآورد تابع تقاضای حج و عمره در ایران با استفاده از داده‌های تابلویی استان‌های کشور» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۴۳۳</ref> | ||
=== بخش چهارم: حج و اقتصاد کلان === | === بخش چهارم: حج و اقتصاد کلان === | ||
این بخش به سطح کلان اقتصاد حج می‌پردازد و اثرات آن بر اقتصاد | این بخش به سطح کلان اقتصاد حج می‌پردازد و اثرات آن بر اقتصاد [[عربستان]]، کشورهای اسلامی و توسعه پایدار را بررسی می‌کند. همچنین، مدیریت هزینه‌های سازمانی و نقش حج در تحقق اهداف اقتصادی اسلام مورد توجه قرار گرفته است. | ||
* «بررسی تأثیر سفر حج بر اقتصاد عربستان سعودی» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۴۵۵</ref> | * «بررسی تأثیر سفر حج بر اقتصاد عربستان سعودی» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۴۵۵</ref> | ||
* «پتانسیل و ظرفیت حج و توزیع درآمد در کشورهای منتخب اسلامی» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۴۷۵</ref> | * «پتانسیل و ظرفیت حج و توزیع درآمد در کشورهای منتخب اسلامی» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۴۷۵</ref> | ||
| خط ۶۷: | خط ۶۷: | ||
* «نقش حج در تحقق توسعه اقتصادی مطلوب اسلام» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۵۶۳</ref> | * «نقش حج در تحقق توسعه اقتصادی مطلوب اسلام» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۵۶۳</ref> | ||
===حج و اقتصاد بین الملل=== | ===حج و اقتصاد بین الملل=== | ||
این بخش به ابعاد بین‌المللی حج اختصاص دارد و مقالات آن به رابطه حج با گردشگری، بازار مشترک اسلامی و همکاری‌های اقتصادی میان کشورهای اسلامی می‌پردازند. در این بخش حج | این بخش به ابعاد بین‌المللی حج اختصاص دارد و مقالات آن به رابطه حج با گردشگری، بازار مشترک اسلامی و همکاری‌های اقتصادی میان کشورهای اسلامی می‌پردازند. در این بخش حج همچون نشان تجاری مشترک جهان اسلام و عامل همگرایی اقتصادی معرفی شده است. | ||
* «رابطه حج و گردشگری» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۵۹۷</ref> | * «رابطه حج و گردشگری» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۵۹۷</ref> | ||
* «سازوکار ایجاد بازار مشترک اسلامی با بهره‌گیری از نشان تجاری (برند) و آثار اقتصادی آن بر حج» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۶۱۵</ref> | * «سازوکار ایجاد بازار مشترک اسلامی با بهره‌گیری از نشان تجاری (برند) و آثار اقتصادی آن بر حج» <ref>مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۶۱۵</ref> | ||
نسخهٔ ۴ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۰۹
 | |
| پدید آورندگان | |
|---|---|
| به کوشش | پژوهشکده حج و زیارت |
| تاریخ نگارش | 1391 |
| محتوا | |
| موضوع | حج و اقتصاد |
| سبک | همایش علمی |
| زبان | فارسی |
| نشر | |
| تعداد جلد | ۱ |
| تعداد صفحات | 700 |
| ناشر | پژوهشکده حج و زیارت |
| وب‌سایت ناشر | https://hzrc.ac.ir/ |
| محل نشر | قم |
مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، مجموعه‌ای از مقالات و پژوهش‌هاست که حج را نه تنها به‌عنوان یک مناسک عبادی، بلکه به‌مثابه پدیده‌ای اقتصادی، اجتماعی و بین‌المللی بررسی می‌کند. این اثر در پنج بخش تنظیم شده و هر بخش به جنبه‌ای خاص از رابطه حج با اقتصاد می‌پردازد. این مقالات، در اولین همایش حج و اقتصاد ارائه شده اند که تیر ماه ۱۳۹۱شمسی به همت پژوهشکده حج و زیارت در تهران برگزار شد.
محتوای کتاب
این کتاب نشان می‌دهد که حج تنها یک مناسک عبادی نیست، بلکه شبکه‌ای پیچیده از روابط اقتصادی را در سه سطح خرد، کلان و بین‌الملل شکل می‌دهد. در سطح خرد، موضوع استطاعت و هزینه‌های جانبی زائران مطرح است؛ در سطح کلان، اثرات اقتصادی بر کشور میزبان و سازمان‌های مرتبط بررسی می‌شود؛ و در سطح بین‌الملل، حج به‌عنوان محور همکاری و همگرایی اقتصادی جهان اسلام معرفی می‌گردد.
بخش اول: کلیات
این بخش از کتاب به مبانی و کلیات اقتصاد حج می‌پردازد و مقالات آن از بررسی ظرفیت‌های اقتصادی و مدیریتی حج تا تحلیل‌های اخلاقی، مالی و دینی را در بر می‌گیرد. نویسندگان تلاش کرده‌اند تصویری جامع از ابعاد اقتصادی حج در سطح نظری، فقهی و اجتماعی ارائه دهند. مقالات این بخش:
- «گستره ابعاد اقتصادی حج» [۱]
- «بررسی ظرفیت‌های اقتصادی حج ابراهیمی با رویکرد نظام‌وار در پرتو بیانات امام خمینی و مقام معظم رهبری» [۲]
- «تحلیل کارآمدی دستگاه حج و ارائه بسته آغازین برای بهره‌ور سازی حج ابراهیمی؛ اقتصاد حج از زاویه‌ای دیگر» [۳]
- «ظرفیت‌های اقتصادی حج از دیدگاه امام خمینی» [۴]
- «چالش‌های اخلاقی در اقتصاد حج» [۵]
- «تأملی در نحوه تأمین مالی حج تمتع» [۶]
- «نگاهی کلی به اقتصاد و بازار حج با تأکید بر رفتار اقتصادی ایرانیان و نگاهی به کشورهای اسلامی» [۷]
- «معیارهای اقتصادی حج در قرآن و سنت» [۸]
- «ابعاد اقتصادی و مالی حج از دیدگاه قرآن و عترت» [۹]
- «حج و اقتصاد» [۱۰]
بخش دوم: حج و موضوعات فقهی
این بخش به مسائل فقهی و حقوقی اقتصاد حج می‌پردازد و مقالات آن از بررسی معاملات ممنوع و محرومیت از حج تا راهکارهای نوین ثبت‌نام و تحلیل هزینه‌های جانبی مانند سوغات و ولیمه را در بر می‌گیرد. نویسندگان تلاش کرده‌اند ابعاد فقهی استطاعت و مدیریت مالی حج را روشن سازند.
- «امکان محرومیت از حج در باب معاملات ممنوعه» [۱۱]
- «اوراق عمره ابزاری جایگزین در ثبت‌نام عمره» [۱۲]
- «چالش‌ها و راهکارهای تأمین مالی ثبت‌نام عمره» [۱۳]
- «پژوهشی فقهی در تأثیر هزینه سوغات و ولیمه حج در استطاعت» [۱۴]
بخش سوم: حج و اقتصاد خرد
این بخش به سطح فردی و خانوادگی اقتصاد حج می‌پردازد و موضوعاتی چون استطاعت مالی، فرهنگ سوغاتی و الگوهای تقاضا را بررسی می‌کند. مقالات این بخش با رویکردهای آماری و اجتماعی، رفتار زائران و تفاوت‌های منطقه‌ای در تقاضا را تحلیل کرده‌اند.
- «استطاعت؛ محاسبه آن و بررسی رابطه‌اش با شئون» [۱۵]
- «سوغاتی در حج و ضرورت تغییر فرهنگ موجود» [۱۶]
- «تخمین تابع تقاضای ایرانیان برای سفر حج» [۱۷]
- «برآورد کمی استطاعت مالی حج با رویکرد حداقل معیشت خانوار» [۱۸]
- «بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر تعداد زائران در مراسم حج» [۱۹]
- «برآورد تابع تقاضای حج و عمره در ایران با استفاده از داده‌های تابلویی استان‌های کشور» [۲۰]
بخش چهارم: حج و اقتصاد کلان
این بخش به سطح کلان اقتصاد حج می‌پردازد و اثرات آن بر اقتصاد عربستان، کشورهای اسلامی و توسعه پایدار را بررسی می‌کند. همچنین، مدیریت هزینه‌های سازمانی و نقش حج در تحقق اهداف اقتصادی اسلام مورد توجه قرار گرفته است.
- «بررسی تأثیر سفر حج بر اقتصاد عربستان سعودی» [۲۱]
- «پتانسیل و ظرفیت حج و توزیع درآمد در کشورهای منتخب اسلامی» [۲۲]
- «تأثیر حج ابراهیمی بر رفتار عاملان اقتصادی برای تأمین توسعه پایدار؛ تحلیلی بر اساس مدل رشد فراگیر با نرخ پس‌انداز درونزا» [۲۳]
- «بکارگیری بودجه‌ریزی عملیاتی در سازمان حج و زیارت به منظور تثبیت و کاهش هزینه‌های اداری عملیاتی» [۲۴]
- «نقش حج در تحقق توسعه اقتصادی مطلوب اسلام» [۲۵]
حج و اقتصاد بین الملل
این بخش به ابعاد بین‌المللی حج اختصاص دارد و مقالات آن به رابطه حج با گردشگری، بازار مشترک اسلامی و همکاری‌های اقتصادی میان کشورهای اسلامی می‌پردازند. در این بخش حج همچون نشان تجاری مشترک جهان اسلام و عامل همگرایی اقتصادی معرفی شده است.
- «رابطه حج و گردشگری» [۲۶]
- «سازوکار ایجاد بازار مشترک اسلامی با بهره‌گیری از نشان تجاری (برند) و آثار اقتصادی آن بر حج» [۲۷]
- «نگاهی آماری به ظرفیت‌های بازرگانی کشورهای اسلامی با یکدیگر» [۲۸]
- «حج بارزترین مصداق گردشگری اسلامی» [۲۹]
- «حج و زمینه‌های همکاری اقتصادی بین کشورهای اسلامی» [۳۰]
- «حج و همگرایی اقتصادی» [۳۱]
اطلاعات نشر
این کتاب به کوشش پژوهشکده حج و زیارت در ۷۰۰ صفحه در سال 1391 به چاپ رسیده است.
پانویس
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۱۵
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۲۷
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۵۵
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۸۷
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۱۱۹
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۱۵۳
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۱۶۵
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۱۹۹
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۲۱۳
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۲۲۷
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۲۵۱
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۲۶۷
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۲۷۹
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۲۹۳
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۳۱۷
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۳۴۵
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۳۶۵
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۳۸۱
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۴۰۱
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۴۳۳
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۴۵۵
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۴۷۵
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۵۱۷
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۵۳۹
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۵۶۳
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۵۹۷
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۶۱۵
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۶۳۳
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۶۵۳
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۶۶۷
- ↑ مجموعه مقالات همایش حج و اقتصاد، ص ۶۷۹