مقاله توصیفی فقهی این مقاله، راهنمای عملی احکام فقهی نیست. برای اطلاع از حکم و وظیفه شرعی به فتوای مرجع تقلید خود مراجعه کنید. از جمله نگاه کنید به: عقد ازدواج (فتاوای مراجع).
ازاله مو
دستهمحرمات احرام
مربوط به آییناحرام در عمره و حج
مکانحرم مکی
زمانهنگام احرام
حکمحرام است
کفارهندارد
مفاهیم فقهی وابستهمحرمات احرام
صفحه فتواهای مراجععقد ازدواج (فتاوای مراجع)

شكار حيوان وحشى یکی از محرمات احرام است.

مفهوم‌شناسی

صيد در لغت و سخن فقیهان به معناى شكار حيوان وحشى و نيز خود حيوان وحشى آمده است. شكار هم شامل گرفتن حیوان، به دام افكندن و یا كشتن آن است.[۱] مراد از حرمت صيد در حال احرام، صيد حیوان در خشکی است. بنابراين شكار حيوان دريايى ـ كه در دريا زندگی می‌کند ـ براى محرم جايز است.[۲]

از احكام صید در باب‌های فقهی مانند حج، تجارت و صيد و ذباحه سخن گفته‌‏اند.[۳]

حکم شکار در حال احرام

از جمله محرمات احرام، شکار حیوان وحشی است و فرقی نمی‌کند که شکار کردن در حرم باشد یا بیرون از حرم.[۴] اما کشتن حیوانی که قصد حمله به انسان را دارد و احتمال صدمه وجود دارد، جایز است.[۵]

احکام

برخی احکام درباره شکار در حال احرام عبارت است از:

  • شکار کردن در حرم، حرام است؛ خواه شکارچی محرم باشد یا غیر محرم (مُحِل).[۶]
  • خوردن گوشت شکار بر محرم مطلقا حرام است.[۷]
  • اگر شخص غیر محرم، حیوانی را در بیرون حرم شکار کرده و به درون آورده باشد، خوردن آن برای او جایز است اما برای محرم حرام است.[۸]
  • در حرمت شکار تفاوتی میان انواع شکار کردن، همچون کشتن، به دام افکندن و گرفتن نیست؛ بلکه کمک کردن دیگری بر شکار با اشاره، گفتار و یا در اختیار گذاشتن سلاح نیز حرام است.[۹]
  • اگر محرم در بیرون حرم حیوانی را شکار کند، بنابر قول مشهور، گوشت آن حتی بر مُحل نیز حرام خواهد بود.[۱۰]

کفاره صید حیوانات وحشی غیر دریایی

شکار(کشتن) جانوران وحشی غیر دریایی ـ که در خشکی زندگی می‌کنند ـ در حال احرام یا در حرم، سبب کفاره بر شکارکننده می‌شود؛ این جانوران نیز یا از پرندگان هستند و یا از غیر پرندگان.

پرندگان

کفاره صید پرندگان در حال احرام یا در حرم عبارت است از:

پرنده کفاره صید
شترمرغ یک شتر[۱۱]
گنجشک، چکاوک و صَعوه (پرنده‌ای کوچک شبیه گنجشک) یک مُد طعام[۱۲]
مرغ سنگ خوار، کبک و دُرّاج(پرنده‌ای از خانواده کبک) بره نر که از شیر گرفته شده است و می‌چَرَد.[۱۳]
یک ملخ یک دانه خرما یا به اندازه یک کف دست طعام[۱۴]
ملخهای زیاد یک گوسفند (البته در صورتی که ناگزیر از کشتن ملخ باشد، کفّاره ندارد).[۱۵]

بنابر نظر مشهور فقیهان شیعه، کفاره کشتن کبوتر در غیر حرم برای محرم یک گوسفند و برای مُحِل(غیر محرم) در حرم یک درهم است. چنانچه محرم در حرم کبوتری را بکشد کفاره آن یک گوسفند به اضافه یک درهم است.[۱۶]

اما در سایر پرندگان اختلاف است که آیا کفاره کشتن آنها یک گوسفند است یا بهای آنها.[۱۷] هنچنین در کشتن زنبور نیز اختلاف است که آیا کفاره دارد یا نه.


غیر پرندگان


///////////////////////// [۱۸]

[۱۹]

/////////////////

پانوشت

  1. ↑ لسان العرب، واژه «صيد»؛ فرهنگ بزرگ سخن، واژه «شكار».
  2. ↑ هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه فارسی، ج5، ص۱۱۷.
  3. ↑ هاشمی شاهرودی، فرهنگ فقه فارسی، ج5، ص۱۱۷.
  4. ↑ جواهر الکلام، ج18، ص286.
  5. ↑ مستند الشیعه، ج۱۱، ص۳۴۶.
  6. ↑ جواهر الکلام، ج۲۰، ص۲۹۴.
  7. ↑ جواهر الکلام، ج۲۰، ص۳۱۴.
  8. ↑ جواهر الکلام، ج۲۰، ص۳۱۴.
  9. ↑ مستند الشیعة، ج11، ص339.
  10. ↑ مستند الشیعه، ج۱۱، ص۳۴۱_۳۴۲؛ جواهر الکلام، ج۱۸، ص۲۸۸.
  11. ↑ مستند الشیعه، ج۱۳، ص۱۵۹.
  12. ↑ جواهر الکلام، ج۲۰، ص۲۴۴-۲۴۵.
  13. ↑ جواهر الکلام، ج۲۰، ص۲۴۲-۲۴۳.
  14. ↑ جواهر الکلام، ج۲۰، ص۲۴۵.
  15. ↑ جواهر الکلام، ج۲۰، ص۲۴۸.
  16. ↑ جواهر الکلام، ج۲۰، ص۲۲۸-۲۳۰ و ۲۳۴.
  17. ↑ جواهر الکلام، ج۲۰، ص۲۴۸-۲۵۰؛ مدارک الاحکام، ج۸، ص۳۵۱؛ مستند الشیعه، ج۱۳، ص۱۶۴-۱۶۵.
  18. ↑ جواهر الکلام، ج18، ص286.
  19. ↑ جواهر الکلام، ج۲۰، ص۲۹۴.

منابع

  • تاریخ اورشلیم (بیت المقدس)، سید جعفر حمیدی، تهران، امیرکبیر، ۱۳۸۱ش.

//////////////////////////////

  • التهذیب، محمد بن حسن شیخ طوسی، تهران، دار الکتب الإسلامیة، 1365ش.
  • الخلاف، محمد بن حسن شیخ طوسی، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیة قم، 1407ق.
  • المبسوط فی فقه الإمامیة، محمد بن حسن شیخ طوسی، به تحقیق محمدباقر بهبودی، تهران، المکتبة المرتضویة لإحیاء الآثار الجعفریة، چاپ سوم، 1387ق.
  • المعتمد فی شرح المناسک، سید ابوالقاسم خوئی، به تحقیق سید رضا خلخالی، نجف، مدرسة دار العلم، مؤسسه الخوئی الإسلامیة، چاپ اول، 1409ق.
  • جواهر الکلام، محمدحسن نجفی، با تحقیق عباس قوچانی، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ هفتم، ۱۳۶۲ش.
  • جواهر الکلام، محمدحسن نجفی، با تحقیق عباس قوچانی، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ هفتم، ۱۳۶۲ش.
  • کشف اللثام و الإبهام عن قواعد الأحکام، فاضل هندی، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیة قم، بی‌تا.
  • مجمع الفائدة و البرهان فی شرح إرشاد الأذهان، احمد بن محمد مقدس اردبیلی، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیة قم، مؤسسه النشر اسلامی، ۱۴۰۳ق.
  • مستند الشّیعة، احمد بن محمد مهدی النراقی، قم، مؤسسة آل البیت علیهم السلام لإحیاء التراث، بی‌تا.
  • مناسك الحج، سید ابوالقاسم خوئی، به تحقیق سید رضا خلخالی، نجف، مؤسسه الخوئی الإسلامیة، بی‌تا.
  • مناسک حج، سید روح‌الله خمینی، تهران، مشعر، ۱۳۹۷ش.
  • مناسک حج، سید روح‌الله خمینی، تهران، مشعر، ۱۳۹۷ش.

//////////////////////

  • '،
  • '،
  • '،
  • '،
  • '،
  • '،
  • '،
  • '،

مقالات مرتبط

احکام احرام
واجبات
شروع از میقات • نیت • لباس احرام • تلبیه
محرمات احرام
مشترک بین زن و مرد
شکار حیوانات خشکی • کشتن جانوران بدن • کندن درختان • التذاذ جنسی • آمیزش • استمناء • عقد ازدواج • فسوق • جدال • زینت • بوی خوش • روغن مالیدن به بدن • نگاه کردن در آینه • سرمه کشیدن • ازاله مو • ناخن گرفتن • خون برون آوردن • کشیدن دندان • حمل سلاح
ویژه مردان
پوشیدن لباس دوخته • پوشاندن سر • استظلال
ویژه زنان
پوشاندن صورت • پوشاندن دست
دیگر احکام
مستحبات احرام • مکروهات احرام