در حال ویرایش آداب و رسوم حج ایرانیان
این ویرایش را میتوان خنثی کرد. لطفاً تفاوت زیر را بررسی کنید تا تأیید کنید که این چیزی است که میخواهید انجام دهید، سپس تغییرات زیر را ذخیره کنید تا خنثیسازی ویرایش را به پایان ببرید.
| نسخهٔ فعلی | متن شما | ||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[رده:مقالههای در حال ویرایش]] | [[رده:مقالههای در حال ویرایش]] | ||
[[پرونده:آیین بدرقه زائران بیتالله الحرام ۱۴۰۴ش.jpg|بندانگشتی| | [[پرونده:آیین بدرقه زائران بیتالله الحرام ۱۴۰۴ش.jpg|بندانگشتی|راست|آیین بدرقه زائران بیتالله الحرام ۱۴۰۴ش]] | ||
'''آداب و رسوم حج ایرانیان''' مجموعهای از آیینها، سنتها و رفتارهای [[ایران|ایرانیان]] در ارتباط با [[حج|سفر حج]] است که در منابع تاریخی و [[سفرنامههای فارسی حج|سفرنامهها]] گزارش شده است. احترام اجتماعی حاجیان، دشواری سفر و آیینهایی مانند حلالیتطلبی و استخاره، از ویژگیهای | '''آداب و رسوم حج ایرانیان''' مجموعهای از آیینها، سنتها و رفتارهای [[ایران|ایرانیان]] در ارتباط با [[حج|سفر حج]] است که در منابع تاریخی و [[سفرنامههای فارسی حج|سفرنامهها]] گزارش شده است. این گزارشها نشان میدهد که حج در فرهنگ ایرانی از جایگاه ویژهای برخوردار بوده و احترام اجتماعی حاجیان، دشواری سفر و آیینهایی مانند حلالیتطلبی و استخاره، از ویژگیهای آن به شمار میرفته است. | ||
در گذشته، حج برخلاف امروز که همگانی شد، سفری پرهزینه و عمدتاً ویژه توانگران بود و [[زیارت عتبات عراق]] و گاه [[حرم امام رضا(ع)]] نیز بخشی از سنت سفر حج ایرانیان محسوب میشد. [[بدرقه]] و [[استقبال حاجی|استقبال حاجیان]]، همراه با جشن، [[ولیمه]]، سوغات و آیینهایی مانند قربانی، از رسوم دیرینه این سفر بوده است. همچنین شور فراوان در [[مناسک]]، اهتمام به [[زیارتنامه امامان بقیع|زیارت بقیع]] و [[برگزاری دعای کمیل در بقیع|برگزاری دعای کمیل]]، از ویژگیهای ایرانیان در آیین حج بهشمار آمده است. | |||
== اهمیت حج نزد ایرانیان == | == اهمیت حج نزد ایرانیان == | ||
سفر حج نزد [[ایران|ایرانیان]] از اهمیت فراوان برخوردار بوده و [[حاجی|حاجیان]] پس از بازگشت، در جامعه از احترام و اعتماد زیادی برخوردار بودهاند.<ref>سفرنامه کازاما، ص113.</ref> از سوی دیگر، به دلیل خطر مرگومیر، حاجیان پیش از سفر حلالیت میطلبیدند و برای تعیین زمان حرکت و حتی مسیر میانهی راه، [[استخاره]] و طالعبینی میکردند.<ref>سفرنامه فرهاد میرزا، ص19؛ خاطرات سفر مکه، ص5؛ پنجاه سفرنامه، ج7، ص165؛ سفرنامه میرزا داود میروظایف، ص23.</ref> | سفر حج نزد [[ایران|ایرانیان]] از اهمیت فراوان برخوردار بوده و [[حاجی|حاجیان]] پس از بازگشت، در جامعه از احترام و اعتماد زیادی برخوردار بودهاند.<ref>سفرنامه کازاما، ص113.</ref> از سوی دیگر، به دلیل خطر مرگومیر، حاجیان پیش از سفر حلالیت میطلبیدند و برای تعیین زمان حرکت و حتی مسیر میانهی راه، [[استخاره]] و طالعبینی میکردند.<ref>سفرنامه فرهاد میرزا، ص19؛ خاطرات سفر مکه، ص5؛ پنجاه سفرنامه، ج7، ص165؛ سفرنامه میرزا داود میروظایف، ص23.</ref> | ||
همچنین امروزه اشتیاق ایرانیان به [[حج]]، ثبتنام میلیوننفری و انتظار چندساله برای سفر را رقم زده، درحالیکه در گذشته با وجود احترام این سفر، مهمترین ویژگی آن دوری و دشواری راه بود.<ref>فرهنگ امثال سخن، ج1، ص273، 328.</ref> این دشواری در ادبیات فارسی بازتاب گسترده یافته و سفر حج را به نمادی برای تحمل سختی در راه رسیدن به معشوق تبدیل کرده است.<ref>فرهنگ امثال سخن، ج1، ص273، 328.</ref> | همچنین امروزه اشتیاق ایرانیان به [[حج]]، ثبتنام میلیوننفری و انتظار چندساله برای سفر را رقم زده، درحالیکه در گذشته با وجود احترام این سفر، مهمترین ویژگی آن دوری و دشواری راه بود.<ref>فرهنگ امثال سخن، ج1، ص273، 328.</ref> این دشواری در ادبیات فارسی بازتاب گسترده یافته و سفر حج را به نمادی برای تحمل سختی در راه رسیدن به معشوق تبدیل کرده است.<ref>فرهنگ امثال سخن، ج1، ص273، 328.</ref> | ||
== هزینههای سفر == | == هزینههای سفر == | ||
| خط ۱۹: | خط ۲۰: | ||
مراسم استقبال با شادی و جشن همراه بود؛ چنانکه در گلستان سعدی آمده، والیان به پاس ورود حاجیان، زندانیان را آزاد میکردند.<ref>گلستان سعدی، ص42.</ref> مردم شهرهای سرراه نیز به [[کاروان حج]]، شادی میکردند و خوشآمد میگفتند.<ref>سفرنامه حاج ایاز خان قشقایی، ص180.</ref> امروزه بستگان تا فرودگاه به بدرقه یا استقبال میروند<ref>با من به خانه خدا بیایید، ص129.</ref> و با پارچهنوشته و قربانی، ورود حاجی را تبریک میگویند. حاجی نیز پس از بازگشت، مهمانی [[ولیمه]] میدهد و برای آشنایان سوغاتیهایی مانند [[آب زمزم]] و هدایای مذهبی از [[مکه]] و [[مدینه]] میآورد.<ref>ای قوم به حج رفته، ص11، 18-21؛ آداب سفر حج، ص227؛ زمزم، ص108؛ سفرهای زیارتی در فرهنگ مردم، ص176.</ref> | مراسم استقبال با شادی و جشن همراه بود؛ چنانکه در گلستان سعدی آمده، والیان به پاس ورود حاجیان، زندانیان را آزاد میکردند.<ref>گلستان سعدی، ص42.</ref> مردم شهرهای سرراه نیز به [[کاروان حج]]، شادی میکردند و خوشآمد میگفتند.<ref>سفرنامه حاج ایاز خان قشقایی، ص180.</ref> امروزه بستگان تا فرودگاه به بدرقه یا استقبال میروند<ref>با من به خانه خدا بیایید، ص129.</ref> و با پارچهنوشته و قربانی، ورود حاجی را تبریک میگویند. حاجی نیز پس از بازگشت، مهمانی [[ولیمه]] میدهد و برای آشنایان سوغاتیهایی مانند [[آب زمزم]] و هدایای مذهبی از [[مکه]] و [[مدینه]] میآورد.<ref>ای قوم به حج رفته، ص11، 18-21؛ آداب سفر حج، ص227؛ زمزم، ص108؛ سفرهای زیارتی در فرهنگ مردم، ص176.</ref> | ||
== ویژگیهای ایرانیان در اعمال حج == | == ویژگیهای ایرانیان در اعمال حج == | ||
کهنترین گزارش درباره ایرانیان در حج، متعلق به [[ابن جبیر]] است که از شور و ازدحام فراوان آنان در [[مکه]] خبر داده و به روشنکردن شبهای مکه و مدینه خصوصا [[مسجد الحرام|مسجدالحرام]] با شمعهای بزرگ توسط ایرانیان اشاره کرده است.<ref>رحلة ابن جبیر، ص107-108، 128-129، 139، 141.</ref> پنج قرن بعد، نویسندهای روسی در ۱۸۹۸م، حاجیان ایرانی را از نظر ابراز احساسات فراوان، گریه و بوسیدن در و دیوار مسجدالحرام ممتاز دانسته است.<ref>الرحلة السریه، ص124، 297.</ref> | کهنترین گزارش درباره ایرانیان در حج، متعلق به [[ابن جبیر]] است که از شور و ازدحام فراوان آنان در [[مکه]] خبر داده و به روشنکردن شبهای مکه و مدینه خصوصا [[مسجد الحرام|مسجدالحرام]] با شمعهای بزرگ توسط ایرانیان اشاره کرده است.<ref>رحلة ابن جبیر، ص107-108، 128-129، 139، 141.</ref> پنج قرن بعد، نویسندهای روسی در ۱۸۹۸م، حاجیان ایرانی را از نظر ابراز احساسات فراوان، گریه و بوسیدن در و دیوار مسجدالحرام ممتاز دانسته است.<ref>الرحلة السریه، ص124، 297.</ref> | ||
| خط ۲۷: | خط ۲۸: | ||
== پانویس == | == پانویس == | ||
{{پانویس}} | {{پانویس}} | ||