پرش به محتوا
منوی اصلی
منوی اصلی
انتقال به نوار کناری
نهفتن
ناوبری
تغییرات اخیر
مقالهٔ تصادفی
جستجو
جستجو
ایجاد حساب
ورود
ابزارهای شخصی
ایجاد حساب
ورود
صفحههایی برای ویرایشگرانی که از سامانه خارج شدند
بیشتر بدانید
مشارکتها
بحث
در حال ویرایش
ثبیر
صفحه
بحث
فارسی
خواندن
ویرایش
ویرایش مبدأ
نمایش تاریخچه
ابزارها
ابزارها
انتقال به نوار کناری
نهفتن
عملها
خواندن
ویرایش
ویرایش مبدأ
نمایش تاریخچه
عمومی
پیوندها به این صفحه
تغییرات مرتبط
بارگذاری پرونده
صفحههای ویژه
اطلاعات صفحه
در پایگاههای دیگر
ویکیشیعه
دانشنامه اسلامی
امامت پدیا
ویکیپاسخ
ویکی حسین
هشدار:
شما وارد نشدهاید. نشانی آیپی شما برای عموم قابل مشاهده خواهد بود اگر هر تغییری ایجاد کنید. اگر
وارد شوید
یا
یک حساب کاربری بسازید
، ویرایشهایتان به نام کاربریتان نسبت داده خواهد شد، همراه با مزایای دیگر.
بررسی ضدهرزنگاری. این قسمت را پر
نکنید
!
'''ثَبیر'''، نام کوهی در شرق [[مکه]] و روبهروی [[غار حرا]] است که در امتداد [[منا]] قرار دارد. بنابر روایاتی ثبیر همان کوهی است که [[حضرت ابراهیم(ع)]]؛ [[حضرت اسماعیل(ع)]] را برای قربانی کردن در راه خدا به آن جا برد و سپس خداوند قوچی برای قربانی کردن فرستاد. این کوه را از مکانهای استجابت دعا دانستهاند. در دامنه این کوه، مسجدی به نام [[مسجد کبش]] (قوچ) به یادبود این رویداد ساخته بودند. به سبب تعدد مکانهای شناخته شده با این نام، این کوه به ثبیر الاثبره نیز شهرت دارد. گفته شده که در بنای [[کعبه]] به دست حضرت ابراهیم(ع) و همچنین در بازسازی کعبه توسط [[قریش]] از سنگهای این کوه استفاده شده است. [[پرونده:نمایی از کوه ثبیر.jpeg|350px|بندانگشتی|نمایی از کوه ثبیر]] ==موقعیت جغرافیایی== ثبیر نام کوهی در شرق [[مکه]] و روبهروی [[غار حرا]] است که در امتداد [[منا]] قرار دارد. به سبب تعدد مکانهای شناخته شده با این نام، این کوه به ثبیر الاثبره نیز شهرت دارد.<ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص278-280؛ الجامع اللطیف، ص301-302.</ref> ==وجه تسمیه== درگذشت مردی از [[قبیله هذیل|قبیله هُذیل]] به نام «ثبیر» در این کوه<ref>السیرة النبویه، ج1، ص273؛ معجم البلدان، ج2، ص73.</ref> را سبب نامگذاری آن دانستهاند. بازداشتن ثبیر از دیدار [[غار حراء]] و یا خورشید و تناسب آن با معنای لغوی ثبیر (بازداشتن و ایجاد مانع) از دیگر وجوه نامگذاری آن بیان شده است. <ref>معجم البلدان، ج1، ص90؛ البدایة و النهایه، ج5، ص183.</ref> بخشی از کوه ثبیر به [[کوه رخم|کوه رَخَم]] مشهور است. علت این شهرت، نشستن پرندههایی به همین نام در شامگاهان بر این کوه یاد شده است.<ref>التاریخ القویم، ج2، ص400.</ref> برخی از محققان «رخم» را نام امروزین ثبیر دانستهاند.<ref>معجم المعالم الجغرافیه، ص71.</ref> ==مکان استجابت دعا== ثبیر را از مکانهای استجابت دعا دانستهاند. <ref>العقد الثمین، ج1، ص266؛ الجامع اللطیف، ص301.</ref> ==قربانگاه اسماعیل== بر پایه برخی گزارشها، ثبیر همان کوهی است که [[حضرت ابراهیم(ع)]] [[حضرت اسماعیل|اسماعیل]] را برای قربانی کردن در راه خدا به آن جا برد و سپس خداوند قوچی برای قربانی کردن فرستاد. <ref>علل الشرائع، ج2، ص562؛ شفاء الغرام، ج1، ص349، 372؛ الاعلام باعلام بیت الله الحرام، ص71-72.</ref> بعدها در دامنه این کوه، مسجدی به نام [[مسجد کبش]] (قوچ) به یادبود این رویداد ساختند. <ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص175؛ اخبار مکه، فاکهی، ج4، ص18.</ref> ==بنای کعبه== به گزارشی، هنگامی که ابراهیم(ع) بنای کعبه را با سنگهایی از این کوه <ref>التاریخ القویم، ج2، ص478.</ref> به پایان برد، بر فراز آن ایستاد و مردم را به حجگزاری فراخواند. <ref>الاعلام باعلام بیت الله الحرام، ص69؛ تحفة الکرام، ص94.</ref> ==بازسازی کعبه== بعدها [[قریش]] نیز در بازسازی کعبه (5 پیش از [[بعثت]]) از سنگهای این کوه استفاده کردند. <ref>من لا یحضره الفقیه، ج2، ص231؛ التاریخ القویم، ج3، ص39.</ref> در برخی روایتها، ثبیر یکی از شش قطعه کوه شمرده شده که هنگام تجلی قدرت خداوند به درخواست قوم موسی، از هم پاشیده شدند. <ref>الاعلام باعلام بیت الله الحرام، ص11؛ معجم البلدان، ج2، ص73.</ref> ==دعای عبدالمطلب== از طلب باران به دست [[عبدالمطلب]] بر بالای این کوه و اجابت آن گزارش دادهاند. <ref>تاریخ سیستان، ص53.</ref> نیز از لرزش این کوه هنگام صعود [[پیامبر(ص)]] بر آن و دستور پیامبر به آرامش، گزارش نمودهاند. <ref>معجم ما استعجم، ج1، ص336؛ تاریخ دمشق، ج39، ص337؛ نک: بحار الانوار، ج19، ص70.</ref> ==اعتکاف عایشه== گویا [[عایشه]] روزهایی را در غاری در ثبیر بالاتر از مسجد کبش به اعتکاف مشغول بوده و بعدها مسجدی در آن مکان برایش ساختهاند. <ref>الجامع اللطیف، ص292؛ تحصیل المرام، ج1، ص513؛ نک: اخبار مکه، فاکهی، ج2، ص150.</ref> ==ساختن سد در دامنه ثبیر== [[خالد بن عبدالله قسری|خالد بن عبدالله قَسری]]، امیر مکه، به فرمان [[سلیمان بن عبدالملک]] (96-99ق.) با ساختن سدی در [[ثقبه|ثَقبه]] در دامنه ثبیر، آب چشمهای را با بهرهگیری از آبراههایی از مس، به [[مسجدالحرام]] رسانید که به [[برکه قسری]] شهرت یافت. <ref>اخبار مکه، ازرقی، ج2، ص107؛ اخبار مکه، فاکهی، ج3، ص149.</ref> ==نامگذاری اماکن دیگر== برای هفت مکان دیگر نیز نام ثبیر به کار رفته است که عبارتند از: ثبیر الزنج، ثبیر الاعرج، ثبیر الاحدب، ثبیر الخضراء، ثبیر النصع، ثبیر غیناء در مکه، و ثبیر دیگری در مُزینه. <ref>الجامع اللطیف، ص302؛ عمدة القاری، ج9، ص262؛ بحار الانوار، ج57، ص119.</ref> ==واژه ثبیر در روایات و اشعار== نام ثبیر در سرودههای شاعران عرب و فارسیگوی بهکار رفته است. <ref>جمیع دواوین الشعر العربی، ج3، ص167، 174، 201؛ ج8، ص129، 294، 356؛ حج در آیینه شعر فارسی، ص172.</ref> همچنین این واژه به عنوان نمادی از عظمت و افزونی در روایات متعدد به کار رفته است. <ref>تفسیر منسوب به امام عسکری، ص13، 517؛ جامع الاخبار، ص41؛ وسائل الشیعه، ج6، ص175.</ref> ==پانویس== {{پانویس}} == منابع == {{منابع}} {{دانشنامه | آدرس = http://phz.hajj.ir/422/7416 | عنوان = ثَبیر | نویسنده = علی حسنخانی }} * '''اخبار مکه''': الازرقی (م. 248ق.)، به کوشش رشدی الصالح، مکه، مکتبة الثقافه، 1415ق. * '''اخبار مکه''': الفاکهی (م. 279ق.)، به کوشش ابن دهیش، بیروت، دار خضر، 1414ق. * '''الاعلام باعلام بیت الله الحرام''': محمد بن احمد النهروالی (م. 990ق.)، به کوشش علی محمد، قاهره، مکتبة الثقافة الدینیه، 1425ق. * '''بحار الانوار''': المجلسی (م. 1110ق.)، بیروت، دار احیاء التراث العربی، 1403ق. * '''البدایة و النهایه''': ابن کثیر (م. 774ق.)، بیروت، مکتبة المعارف. * '''التاریخ القویم''': محمد طاهر الکردی، به کوشش ابن دهیش، بیروت، دار خضر، 1420ق. * '''تاریخ سیستان''': مؤلف ناشناخته، به کوشش محمد تقی بهار، تهران، پدیده خاور، 1366ش. * '''تاریخ مدینة دمشق''': ابن عساکر (م. 571ق.)، به کوشش علی شیری، بیروت، دار الفکر، 1415ق. * '''تحصیل المرام''': محمد بن احمد الصباغ (م. 1321ق.)، به کوشش ابن دهیش، 1424ق. * '''تحفة الکرام''': السید محمد مهدی بحر العلوم (م. 1212ق.)، به کوشش الجلالی و الغفوری، مشعر، 1425ق. * '''التفسیر المنسوب الی الامام العسکری (علیهالسّلام)''': به کوشش ابطحی، قم، مدرسه امام مهدی[، 1409ق. * '''جامع الاخبار''': محمد بن محمد الشعیری (م. قرن6ق.)، بیروت، اعلمی، 1406ق. * '''الجامع اللطیف''': محمد ابن ظهیره (م. 986ق.)، به کوشش علی عمر، قاهره، مکتبة الثقافة الدینیه، 1423ق. * '''حج در آیینه شعر فارسی''': محمد شجاعی، تهران، مشعر، 1388ش. * '''السیرة النبویه''': ابن هشام (م. 213ق./218ق.)، به کوشش السقاء و دیگران، بیروت، دار المعرفه. * '''شفاء الغرام''': محمد الفاسی (م. 832ق.)، به کوشش گروهی از علما، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1421ق. * '''العقد الحسینی''': حسین بن عبدالصمد العاملی (م. 984ق.)، به کوشش المدرسی، یزد، گلبهار. * '''علل الشرائع''': الصدوق (م. 381ق.)، به کوشش بحر العلوم، نجف، المکتبة الحیدریه، 1385ق. * '''عمدة القاری''': العینی (م. 855ق.)، بیروت، دار احیاء التراث العربی. * '''معجم البلدان''': یاقوت الحموی (م. 626ق.)، بیروت، دار صادر، 1995م. * '''معجم ما استعجم''': عبدالله البکری (م. 487ق.)، به کوشش السقاء، بیروت، عالم الکتب، 1403ق. * '''معجم المعالم الجغرافیه''': عاتق بن غیث البلادی (م. 1431ق.)، مکه، دار مکه، 1402ق. * '''من لا یحضره الفقیه''': الصدوق (م. 381ق.)، به کوشش غفاری، قم، نشر اسلامی، 1404ق. * '''وسائل الشیعه''': الحر العاملی (م. 1104ق.)، قم، آل البیت، 1412ق. {{پایان}} {{اماکن مکه}} [[رده:کوههای مکه]] [[رده:مکانهای متبرک]]
خلاصه:
لطفاً توجه داشتهباشید که همهٔ مشارکتها در ویکی حج منتشرشده تحت Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike در نظر گرفتهمیشوند (برای جزئیات بیشتر
ویکی حج:حق تکثیر
را ببینید). اگر نمیخواهید نوشتههایتان بیرحمانه ویرایش و توزیع شوند؛ بنابراین، آنها را اینجا ارائه نکنید.
شما همچنین به ما تعهد میکنید که خودتان این را نوشتهاید یا آن را از یک منبع با مالکیت عمومی یا مشابه آزاد آن برداشتهاید (برای جزئیات بیشتر
ویکی حج:حق تکثیر
را ببینید).
کارهای دارای حق تکثیر را بدون اجازه ارائه نکنید!
لغو
راهنمای ویرایشکردن
(در پنجرهٔ تازه باز میشود)
الگوهای بهکاررفته در این صفحه:
الگو:Column-width
(
ویرایش
)
الگو:Navbox
(
ویرایش
)
الگو:اماکن مکه
(
ویرایش
)
الگو:دانشنامه
(
ویرایش
)
الگو:منابع
(
ویرایش
)
الگو:ناوبری مکان
(
ویرایش
)
الگو:پانویس
(
ویرایش
)
الگو:پانویس اصلی
(
ویرایش
)
الگو:پایان
(
ویرایش
)
پودمان:Arguments
(
ویرایش
)
پودمان:Navbar
(
ویرایش
)
پودمان:Navbar/configuration
(
ویرایش
)
پودمان:Navbar/styles.css
(
ویرایش
)
پودمان:Navbox
(
ویرایش
)
پودمان:Navbox/configuration
(
ویرایش
)
پودمان:Navbox/styles.css
(
ویرایش
)
جستجو
جستجو
در حال ویرایش
ثبیر
افزودن مبحث
Toggle limited content width