کاربر:Kamran/صفحه تمرین۲: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی حج
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
مسجدهای مدینه
==مسجدالنبی==
مسجدالنبی در مرکز شهر مدینه قرار دارد و پس از [[مسجدالحرام]] مهم‌ترین و با فضیلت‌ترین مسجد نزد مسلمانان است. در گوشه سمت جنوب شرق آن [[قبر پیامبر|مرقد حضرت محمد(ص)]] و [[خانه فاطمه(س)|خانه حضرت زهرا(س)]] قرار گرفته است. این مسجد شامل [[روضه شریفه]]، [[محراب پیامبر]]، [[منبر پیامبر]] و [[ستون‌های مسجدالنبی|ستون‌های مقدس و تاریخی]] است.


== '''مسئله ۲۶۹: لباس احرام برای مردان''' ==
پیامبر(ص) در روایتی نماز در این مسجد را برابر با ده‌هزار نماز در مساجد دیگر، غیر از مسجدالحرام، دانسته است.<ref>الکافی، ج4، ص 556</ref> بر اساس روایات شیعه<ref>الکافی، ج4، ص 553-555</ref> و اهل سنت<ref>صحیح مسلم، ج4، ص 123</ref> ایستادن به نماز و عبادت در محدوده [[روضةالنبی|روضه]] ثواب و فضیلت بیشتری دارد.
'''امام خمینی:''' پوشیدن دو [[جامه احرام]] برای مردان{{توضیح مساله|۲۶۹|


* '''آیة الله سبحانی:''' و احتیاط لازم آن است که زنان نیز علاوه بر جامه‌هایی که بر تن دارند این دو جامه را بپوشند و [[طواف]] و [[سعی]] را با آن دو انجام دهند.  
مسجدالنبی به فرمان پیامبر در ربیع‌الاول سال اول هجری (622ق.) در مساحتی به طول 70 ذراع و عرض 60 ذراع (حدود 35 در 30 متر) ساخته شد و در دوره‌های مختلف تاریخی [[بازسازی مسجدالنبی|بازسازی]] شد و محدوده بنای آن گسترش پیدا کرد. مسجدالنبی در حال حاضر بیش از 98 هزار متر مربع مساحت دارد.<ref>المساجدالاثریه، ص 18-24</ref>
* '''آیة الله صافی:''' احتیاط مستحب آن است که زن‌ها نیز دو جامه احرام را در وقت محرم شدن بپوشند و در طواف و سعی نیز همراه داشته باشند.
*
* '''آیة الله فاضل:''' احتیاط مستحب آن است که زن‌ها نیز دو جامه احرام را هنگام محرم شدن بپوشند.
* '''آیة الله گلپایگانی:''' پوشیدن دو جامه احرام اختصاص به مردان ندارد و احتیاط واجب آن است که زن‌ها نیز دو جامه را بپوشند، اگرچه کندن لباس دوخته بر آنها واجب نیست و جایز است بعد از احرام دو جامه احرام را بیرون بیاورند و با همان لباس خودشان باشند و بهتر آن است که در حال سعی و طواف دو جامه احرام را در برداشته باشند.}} که یکی «لنگ» است و دیگری «ردا» که باید آن را به دوش بیندازند. و احتیاط واجب
{{توضیح مساله|۲۶۹|
* '''آیة الله بهجت:''' واجب است پوشیدن دو جامه در حال احرام، و محل پوشیدن، از باب مقدمه قبل از [[نیت]] و [[تلبیه]] است و احتیاط در صورت تاخیر پوشیدن در اعاده نیت و تلبیه است.
*
* '''آیة الله زنجانی:''' پوشیدن لباس احرام، شرط صحت احرام نیست، هرچند بنا بر مشهور، پوشیدن آن هنگام لبیک گفتن لازم است. و در هر حال اگر لباسی را که پوشیده شرایط لباس احرام را نداشته باشد به احرام و سایر اعمال حج، ضرری نمی‌رساند.
*
* '''آیة الله سبحانی:''' می‌بایست قبل از نیت و تلبیه دو جامه را بپوشند و اگر پس از گفتن لبیک این دو لباس را بر تن کنند احتیاط آن است که دو مرتبه لبیک بگوید.
*
* '''آیات عظام صافی، گلپایگانی، نوری:''' می‌بایست قبل از نیت و تلبیه دو جامه را بپوشند.}}
آن است که این دو جامه را قبل از نیت [[احرام]] و [[لبیک]] گفتن بپوشد و اگر بعد از لبیک پوشید احتیاط
{{توضیح مساله|۲۶۹|
* '''آیة الله سیستانی:''' احتیاط مستحب اعاده نیت و تلبیه است.
*
* '''آیة الله فاضل:''' احتیاط مستحب است.}}آن است که لبیک را دوباره بگوید.


'''مراجع دیگر:'''{{ارجاع مساله|۲۶۹}}
==مسجد ابی‌ذر==
{{اصلی|مسجد البحیر}}
مسجد ابی‌ذر در شمال شرق مسجدالنبی در تقاطع شارع ابوذر با شارع مطار و در فاصله حدود 900 متری از مسجدالنبی واقع شده است.<ref>المساجدالاثریه، ص 93</ref> این مسجد را با نام‌های دیگر، از جمله مسجدالسجده، مسجد الشکر، مسجد اسواف، مسجد البحیری، مسجد السافله، نیز نامیده‌اند. <ref>المساجد الاثریه& ص 92-93</ref>
روایت شده که پیامبر در مسیر غزوه احد وقتی از این منطقه گذشتند، در محلی که بعدا این مسجد ساخته شده، نماز گزاردند. یکی از سجده‌های پیامبر به دلیل نزول جبرئیل بر آن حضرت بسیار طولانی شد به قدری که اصحاب تصور کردند پیامبر وفات کرده است.<ref>المستدرک علی الصحیحین، ج1، ص 344</ref>
==مسجد بنی‌انیف==
{{اصلی|مسجد بنی‌انیف}}
مسجد بنی‌اُنیف یکی از مساجد تاریخی مدینه در حاشیه [[طریق الهجرة]] بود که در حال حاضر اثری از آن نیست. این مسجد در فاصله چند صد متری جنوب [[مسجد قبا]] و در سمت قبله آن به سمت غرب در کنار [[چاه عذق]] قرار داشته است.<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص ۷۱</ref> بر اساس روایتی پیامبر(ص) در هنگام هجرتش به مدینه<ref>المدینه بین الماضی و الحاضر، ص۲۶۱</ref> یا در هنگام استقبالش از [[امام علی(ع)]] (در هنگامی که پس از پیامبر از مکه به مدینه هجرت نمود) در میان [[بنی‌انیف]] در محل این مسجد نماز صبح گزارد.<ref>المساجد و الاماکن الاثریهُ ص ۸۴-۸۶</ref> بعدها در جای نماز آن حضرت مسجدی ساختند که به مسجد بنی‌انیف و مسجد صبح یا مسجد مٌصَبّح معروف شد.<ref>ر.ک: المدینه بین الماصی و الحاضر، همان.</ref>


== '''مسئله۲۷۰: مقدار پوشش'''==
==مسجد بنی بیاضه==
امام خمینی(ره): لازم نیست{{توضیح مساله|۲۷۰|
از مساجد تاریخی مدینه که در حال حاضر اثری از آن برجای نمانده است.<ref>مساجد متبرک، ص ۱۶۷</ref> این مسجد در سمت غرب مسجد قباء در حرة غربی (حره بنی‌بیاضه) بین [[مسجد توبه]] و [[مسجد بنی‌سالم]] (مسجد جمعه) قرار داشته است.<ref>عمدة الاخبار، ص۲۰۸</ref>
* '''آیة الله بهجت:''' اِزار از ناف تا زانو را باید بپوشاند.
* '''آیة الله تبریزی، آیة الله خویی:''' باید به اندازه‌ای باشد که ناف تا زانو را بپوشاند.
* '''آیة الله سبحانی:''' یکی به صورت لنگ باشد و از ناف تا زانو را بپوشاند و دیگری به صورت ردا که از شانه تا کمر را پوشش دهد.
* '''آیات عظام سیستانی، صافی، گلپایگانی، مکارم:''' بنا بر احتیاطِ واجب، لازم است.}}که لنگ، ناف و زانو را بپوشاند و کفایت می‌کند که به نحو متعارف باشد، ولی مستحب است که ناف و زانو را بپوشاند.


'''مراجع دیگر:'''{{ارجاع مساله|۲۷۰}}
==مسجد بنی حبلی==
از مسجد بنی‌حُبلی نیز در حال حاضر اثری نیست.<ref>معالم المدینة المنورة، ج۳، ص ۴۴۷</ref> این مسجد در جنوب مدیه میان طایفه بنی‌حبلی (تیره‌ای از [[خزرج]]) قرار داشته است.<ref>ر.ک: وفاء‌ الوفاء، ج۳، ص ۶۸</ref> برخی محل تقریبی آن را در منطقه قربآن یا نزدیکی آن یعنی بین خیابان قربان (طریق‌ الامیر عبدالمحسن) و خیابان عوالی، حول و حوض مستشفی الزهراء یا پشت آن دانسته‌اند.<ref>مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۴۰۹ و ۴۱۰</ref> گویند رسول خدا(ص) در آنجا نماز خوانده است.<ref>تاریخ المدینة المنورة، ج۱، ص ۶۴</ref>
==مسجد بنی دینار==
{{اصلی|مسجد بنی‌دینار}}
مسجد بنی‌دینار از مساجد تاریخی مدینه در جنوب غرب مسجدالنبی در محله بنی‌دینار بن نجار (از طایفه خزرج) قرار داشت.<ref>معالم المدینة المنورة، ج۴، ص ۳۶۳</ref> و با نام‌های مسجد بنی‌دینار الأدنی، مسجد مَغسِله یا مُغَیسَله و مسجد الغسّالین نیز شناخته می‌شود.<ref>معالم المدینة المنورة، ج۴، ص ۳۶۲</ref>
گفته شده که به درخواست اهالی محله بنی‌دینار، پیامبر در محل این مسجد که کنار غسّالخانه بود، نماز خوانده است.<ref>المغانم المطابة، ج۲، ص ۵۳۳</ref> مسجد بنی دینار مذکور در پشت وادی بطحان در سمت غربی حره در منطقه مغیسله<ref>وفاء الوفاء، ج۳، ص ۶۴</ref> (حی مغیسله) و در فاصله ۱۰۲۰ متری جنوب غرب مسجدالنبی قرار داشته است.<ref>معالم المدینة المنورة، ج۴، ص ۳۷۲</ref>
اخیرا دولت سعودی مسجد مذکور را تخریب کرد و به فاصله اندکی در جنوب آن مسجد دیگری ساخت که به نام مسجد مُغَیسله نامیده شد ولی سپس به مسجد مالحه تغییر نام یافت.<ref>معالم المدینة المنورة، ج۴، ص ۳۴۶ و ۳۶۵</ref> در محل مسجد بنی‌دینار تاریخی نیز ساختمان سه طبقه مربوط به مسجد جدید ساخته شد.<ref>معالم المدینة المنورة، ج۴، ص ۳۴۶ و ۳۶۸</ref>


== '''مسئله ۲۷۱: ترتیب پوشیدن''' ==
== مسجد بنی ظفر ==
امام خمینی(ره): در پوشیدن دو جامه احرام ترتیب خاصی معتبر نیست، بلکه به هر ترتیبی{{توضیح مساله|۲۷۱|
{{اصلی|مسجد بنی ظفر}}
* '''آیة الله بهجت:''' واجب است پوشیدن دو جامه احرام که یکی از آنها ستر کند ما بین ناف و زانو را که آن را اِزار گویند و دیگری که ردا باشد آنقدر باشد که بپوشاند دو شانه را؛ به نحوی که ردا و تردّی به آن صادق باشد.
مسجد بنی ظفر از مسجدهای تاریخی مدینه بود که در شرق قبرستان بقیع قرار داشت.<ref> [https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D9%85%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AB%D8%B1%DB%8C%D9%87.pdf&page=58 المساجد الاثریه، ص] ۵۸</ref> این مسجد را مسجد البغلة هم گفته‌اند زیرا نقشی از اثر پای استر پیامبر در صخره‌ای در کنار مسجد وجود داشته است. این مسجد امروزه از میان رفته است اما بنابر گزارشی در نیمه قرن چهاردم قمری این مسجد اتاق مربعی کوچکی به طول و عرض ۳ متر و ۷۰ سانتیمتر بوده است.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%A2%D8%AB%D8%A7%D8%B1_%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B1%D9%87.pdf&page=134 آثار المدینه المنوره، ص ۱۳۴]</ref>
* '''آیة الله تبریزی، آیة الله خویی:''' احتیاط آن است که پوشیدن به نحو متعارف باشد.  
* آیة الله خامنه‌ای: اگر به کیفیت متعارف باشد کفایت می‌کند.
* '''آیة الله سیستانی:''' احتیاط مستحب این است که پوشیدن به نحو متعارف باشد.}}
بپوشد مانع ندارد، فقط باید یکی را لنگ قرار دهد به هر کیفیتی که می‌خواهد و یکی را ردا قرار دهد به هر کیفیتی که می‌خواهد و احتیاط مستحب
{{توضیح مساله|۲۷۱|
* '''آیات عظام بهجت، تبریزی، صافی، گلپایگانی:''' باید ردا به قدری باشد که شانه‌ها را بپوشاند.
* آیة الله سبحانی: در مسئله قبل گذشت.
* '''آیة الله سیستانی:''' احتیاط واجب این است که ردا به اندازه‌ای باشد که دو شانه و دو بازو و مقدار قابل توجهی از کمر را بپوشاند.  
* '''آیة الله فاضل:''' بلکه واجب است علاوه بر آن، قسمتی را بپوشاند؛ به گونه‌ای که صدق ردا بکند.
* '''آیة الله مکارم:''' بنا بر احتیاط واجب.}}آن است که ردا شانه‌ها را بپوشاند.


'''مراجع دیگر:'''{{ارجاع مساله|۲۷۱}}
== مسجد بنی عبدالاشهل ==
{{اصلی|مسجد بنی عبدالاشهل}}
مسجد بنی عبدالاشهل مسجدی در حره واقم در شمال شرق مسجدالنبی قرار داشت و مسجد واقم نیز نامیده می‌شد. این مسجد در محل سکومت طایفه بنی عبدالاشهل قرار داشت و بنابر گزارش‌هایی پیامبر بارها در آن نماز خواند.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87%3A%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE_%D9%85%D8%AF%DB%8C%D9%86%D9%87_%D8%A7%D8%A8%D9%86_%D8%B4%D8%A8%D9%87.pdf&page=67 تاریخ المدینه المنوره، ج۱، ص ۶۷]</ref> این مسجد بعدها از میان رفت.<ref>[https://wikihaj.com/index.php?title=%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87:%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%81%D8%A7%D8%A1_%D8%B3%D9%85%D9%87%D9%88%D8%AF%DB%8C_%D8%AC%DB%B3.pdf&page=228 وفاء الوفاء، ج۳، ص۲۲۸]</ref>
==مسجد بنی عدی و مسجد دارالنابغه==
{{اصلی|مسجد دارالنابغه}}
هر دو این مساجد در خانه نابغه (دار النابغه) در زقاق الطوال (زقاق آمنه) مقابل باب السلام مسجدالنبی قرار داشت.<ref>معالم المدینة المنورة، ج۱، ص ۵۸۲-۵۹۰</ref> نابغه مردی از بنوی عدی بن نجار (یکی از تیره‌های خزرج) بود که عبدالله پدر پیامبر در خانه او دفن شد.<ref>الطبقات الکبری، ج۱، ۷۹</ref> این مسجد امروزه از میان رفته و محل آن در داخل حیاط مقابل مسجدالنبی است.


== '''مسئله ۲۷۲: لباس احرام باید دو تکه باشد''' ==
== مسجد بنی قریظه ==
امام خمینی(ره):احتیاط واجب آن است که در حال اختیار اکتفا نکند{{توضیح مساله|۲۷۲|
پیامبر(ص) در سال هجرت در هنگام محاصره یهود بنی‌قریظه در این مکان نماز خواند.<ref>تاریخ مکه المشرفه و المسجد الحرام و المدینة الشریفه، ج۱، ۳۰۱</ref>الیاس عبدالغنی می‌نویسد که مسجد مذکور در شرق [[مسجد فضیخ]] و جنوب [[مشربه ام ابراهیم]] قرار دارد؛ میان بیمارستان الزهراء و بیمارستان الوطنی. مسجد در یک راه فرعی به نام بن جُبَیر قرار گرفته است. این راه از شارع علی بن ابی‌طالب (شارع العوالی) جدا شده و به شارع امیر عبدالمجید منتهی می‌شود. <ref>المساجد الاثریه، ص ۱۷۳-۱۷۴</ref>این مسجد در دوران ملک فهد بازسازی و ترمیم شده ولی در سال ۱۴۲۲ تخریب گردید و امروزه اثری از آن نیست.<ref>تاریخ المدینة المنورة المصور، ص ۱۰۴</ref>
* '''آیة الله بهجت:''' احرام صحیح است.
=== متن عنوان ===
* '''آیة الله سبحانی:''' دو جامه احرام باید از هم جدا و به صورت دوتکه جداگانه باشند پس اگر با یک پارچه بلند از شانه تا زانو را بپوشاند صحیح نیست.
== مسجد جمعه ==
* '''آیة الله سیستانی:''' بلکه ظاهر این است که کافی نباشد.}}
مسجد جمعه در هفتصد متری شمال مسجد قبا و سمت راست کسی است که از مسجد قبا به سوی مرکز شهر مدینه می‌رود.<ref>المدینه بن الماضی و الحاضر، ص ۱۰۴</ref> پیامبر اسلام(ص) پس از هجرت به مدینه و توقف چند روزه در قباء در روز جمعه دوازدهم ربیع الاول از قبا به سمت مرکز شهر حرکت کرد<ref>العقد الثمین، ج۱، ص ۳۸۲</ref>و ظهر هنگام در محله بنو سالم بن عوف در بطن وادی رانوناء نخستین نماز جمعه را در مکانی که اکنون مسجد جمعه است برگزار کرد.<ref>الطبقات الکبری، ج۱، ص ۱۸۲</ref>
به یک جامه بلند که مقداری از آن را لنگ کند و مقداری را ردا قرار دهد، بلکه باید دو جامه جدا باشند.


'''مراجع دیگر:'''{{ارجاع مساله|۲۷۲}}
== '''مسئله ۲۷۳: نیت در پوشیدن احرام'''==
امام خمینی(ره): در پوشیدن جامه احرام احتیاط واجب آن است که نیت کند و قصد امر الهی و اطاعت او کند{{توضیح مساله|۲۷۳|
* '''آیة الله بهجت:''' در پوشیدن لباس احرام قصد قربت لازم است. (متذکر نیتِ کندن لباس مخیط نشده‌اند).
* '''آیات عظام تبریزی، خامنه‌ای، خویی:''' پوشیدن دو جامه احرام واجب تعبّدی است.
* '''آیة الله زنجانی:''' رعایت این احتیاط، مستحب است.
* '''آیة الله سبحانی:''' یکی از واجبات احرام است و طبعاً باید قصد قربت کند ولی در کندن و در آوردن لباس دوخته نیت لازم نیست.
* '''آیة الله سیستانی:''' بعید نیست اعتبار قصد قربت در پوشیدن لباس احرام.}}
و احتیاط مستحب آن است که در کندن جامه دوخته هم نیت و قصد اطاعت کند.


'''مراجع دیگر:'''{{ارجاع مساله|۲۷۳}}
==محمد بن ابراهیم الظواهری==
== '''مسئله ۲۷۴: شرایط جامه'''==
محمد بن ابراهیم الظواهری شیخ الازهر در سال‌های ... بود. او دو بار به حج رفت و بار نخست نماینده رسمی دولت مصر و رئیس هیئت اعزامی این کشور به کنگره سال 1344 قمری بود که آل سعود برگزار کرد و نمایندگانی از کشورهای مسلمان در آن شرکت داشتند. ظواهری از مخالفان سختگیری و تکفیر اعمال شده توسط وهابیان بود و در واکنش به تخریب قبرستان بقیع توسط آل سعود در این اجلاس از پیشنهاد هیئت هندی مبنی بر بازسازی بقیع حمایت کرد. ظواهری در سال 1355 نیز به طور غیر رسمی به حج رفت و خاطراتی از خود به جا گذاشت که در کتاب ... به چاپ رسیده است.  
امام خمینی (ره): شرط است در این دو جامه که نماز در آنها صحیح باشد، پس کفایت نمی‌کند جامه حریر و غیر مأکول.
{{توضیح مساله|۲۷۴|
* آیة الله بهجت: بنا بر احتیاط در مجموع موانع نماز خواندن در لباس.
* '''آیة الله سبحانی:''' کلیه چیزهایی که در لباس نمازگزار شرط شده، در لباس احرام نیز شرط است.
* '''آیة الله سیستانی:''' بنا بر احتیاط واجب در غیر درندگان}}و جامه‌ای که نجس باشد به نجاستی که در نماز عفو از آن نشده باشد.


'''مراجع دیگر:'''{{ارجاع مساله|۲۷۴}}
زندگی‌نامه
== '''مسئله ۲۷۵: نازک نبودن جامه'''==
امام خمینی (ره): لازم است جامه‌ای را که لنگ قرار می‌دهد نازک نباشد، به طوری که بدن‌نما باشد و احتیاط مستحب آن است که ردا هم بدن نما نباشد.{{توضیح مساله|۲۷۵|
* '''آیات عظام بهجت، تبریزی، خویی، زنجانی، صافی، فاضل، مکارم، نوری:''' احتیاط واجب است.
* '''آیة الله خامنه‌ای:''' بدن نما بودن ردا مانع ندارد، مشروط بر اینکه ردا بر آن صدق کند.
* '''آیة الله سبحانی:''' جامه‌های احرام باید به قدری ضخیم باشند که بدن از پشت آنها نمایان نباشد و اگر به قدری نازک باشد که در حال عرق کردن یا چسبیدن به تن، بدن نمایان گردد، طواف و نماز با آن اشکال دارد.
* '''آیة الله سیستانی:''' احتیاط این است که هیچ قسمتی از إزار بدن‌نما نباشد، ولی این شرط در ردا
* معتبر نیست.
*'''آیة الله گلپایگانی:''' جامه احرام نباید به قدری نازک باشد که حاکی از بشره باشد.}}


'''مراجع دیگر:'''{{ارجاع مساله|۲۷۵}}
شیخ محمد بن ابراهیم الاحمدی الظواهری در سال 1295 قمری (1887م) در روستای «كفر الظواهری» در استان شرقی مصر دیده به جهان گشود. پدرش از عالمان معروف الأزهر بود. عمده تحصیلاتش در جامع الأزهر گذشت و در همان جا بود که متأثر از اندیشه اصلاح  خواه استادش، شیخ محمد عبده (م1323ق) شد. الظواهری در سال 1914 میلادی شیخ جامع الاحمدی در طنطا شد و مجله ای را به نام «معهد طنطا» منتشر کرد. در سال 1923 میلادی شیخ بنیاد اسیوط و در میانه سال های 1349ق (1929م) تا 1354 قمری (1935م) سی و سومین شیخ جامع الأزهر شد؛ هرچند رویکرد اصلاحی او در الأزهر با مقاومت برخی منتقدان همراه و سرانجام ناچار به استعفا شد. (الخفاجی، 1432ق، ج2، ص376؛ الطُعمی، 1412ق، ص106؛ الساعدی، 1431ق، ج2، صص96- 94؛ جامع الازهر، 1964م، صص60 -  59؛ برانر، 2015م، ص165؛ صعیدی،1943م، صص119 و 128)
== '''مسئله ۲۷۶: حریر نبودن لباس'''==
=== آثار ===
امام خمینی (ره): احتیاط واجب {{توضیح مساله|۲۷۶|
از جمله آثار باقی مانده از اوست:
* '''آیة الله بهجت:''' اما زنان بنا بر اقوی جایز است در جامه حریر احرام ببندند، گرچه احتیاط در ترک آن است. و همچنین است جواز پوشیدن آن در جمیع احوال احرام.
* '''آیات عظام تبریزی، خامنه‌ای، خویی، زنجانی، صافی، گلپایگانی:''' باید از حریر خالص نباشد.}}
آن است که لباس احرام زن، حریر خالص نباشد، بلکه احتیاط آن است که تا آخر احرام حریر نپوشد.


'''مراجع دیگر:'''{{ارجاع مساله|۲۷۶}}
از دیگر آثار او عبارتند از:
== |'''مسئله ۲۷۷: لباس احرام زنان'''==
1. العلم و العلماء
امام خمینی (ره): دو جامه‌ای که ذکر شد که باید محرم بپوشد مخصوص به مرد است {{توضیح مساله|۲۷۷|
2. رسالة الأخلاق الكبرى
'''آیات عظام سبحانی، صافی، فاضل، گلپایگانی:''' حکم آن در سوم از واجبات احرام (پوشیدن لباس) گذشت}}، ولی زن می‌تواند در لباس خودش به هر نحو هست محرم شود؛ چه دوخته باشد یا نباشد، ولی حریر محض نباشد{{توضیح مساله|۲۷۷|
3. خواص المعقولات فی أول المنطق و سائر العقلیات
''''''آیة الله بهجت:''' در مسئله قبلی جواز آن گذشت.
4. الوصایا و الآداب
'''آیات عظام تبریزی، خویی، زنجانی، سیستانی:''' زنان می‌توانند در لباس‌های عادی خود، در صورتی که دارای شرایط ذکر شده در لباس احرام باشد، احرام ببندند. }}چنانچه گذشت.
5. صفوة الأسالیب
6. حكم الحكماء
7. براءة الإسلام من أوهام العوام


'''مراجع دیگر:'''{{ارجاع مساله|۲۷۷}}
خاطرات او از سفرهای حجش در بخشی از کتاب السیاسة والازهر من مذکرات شیخ الاسلام الظواهری برگرفته از اوراق به جای مانده از وی را فرزندش (دکتر فخرالدین الاحمدی الظواهری) تنظیم و منتشر کرده است. فخرالدین الظواهری در مقدمه آن کتاب تأکید دارد که پدرش در اواخر حیات تصمیم به نگارش کتاب خاطراتش داشت، ولی به دلیل بیماری فرصت مقتضی نصیب وی نشد و خاطرات مکتوب یا شفاهی به جا مانده از وی با اجازه و رضایتِ وی در قالب کتاب مذکور تنظیم شدند. (الاحمدی الظواهری،1945م، ص9 و 16)


== '''مسئله ۲۷۸''' ==
=== سفرهای حج ===
امام خمینی(ره): احتیاط واجب{{توضیح مساله|۲۷۸|
شیخ الظواهری دو بار حج به جا آورد. بار اوّل به سال 1344ق (1926م) و در جریان برگزاری کنگره اسلامی در مکه مکرمه بود که ریاست هیئت مصری را به نمایندگی از دولت ملک فؤاد اول (م1936م) برعهده داشت. از اعضای آن هیئت می توان به محمد المسیری بک (مدیر اداره حج در وزارت داخله مصر) و استاد محمدتوفیق (کنسول مصر در شهر جده) اشاره کرد.
* '''آیة الله زنجانی:''' هرگاه بدن یا لباس محرم ـ مرد باشد یا زن ـ، نجس شود باید بدون تأخیر آن را تطهیر کند یا لباس را عوض نماید و اگر نامحرم نباشد آن را درآورد.
مخالفت گروهی از هیئت‌های مسلمان با تخریب قبرستان بقیع یکی از موضوعات مطرح در این  کنگره بود. هیئت جنبش مسلمانان هند پیشنهاداتی برای بازسازی قبور تخریب شده مطرح کردند و شیخ الظواهری از این پیشنهادات حمایت کرد. (الاحمدی الظواهری، 1945م، ص248) بخش عمده ای از سخنرانی های الظواهری در آن کنگره به موضوع آزادی مذهبی حاجیان اختصاص داشت.  
* '''آیة الله سبحانی:''' باید لباس را تطهیر و یا عوض کند ولی اگر به خاطر نبودن امکانات در مسلخ و یا بُعد مسافتی که مجبور است طی کند تا جامه را عوض یا تطهیر کند مقداری طول کشید به صحت احرام لطمه نمی زند و اگر تطهیر نکرد تا زمان حلق وتقصیر، به صحت ذبح و احرام ضرر نمیزند و کفاره ندارد.
* '''آیة الله صافی، آیة الله گلپایگانی:''' اگر لباس احرام در بعض حالات احرام نجس شود، احتیاط مستحبّ آن است که آن را عوض کند و یا تطهیر نماید، بلکه احوط و اولی آن است که اگر محرم بدنش نجس شود نجاست را از آن زایل کند.
* '''آیة الله مکارم، آیة الله نوری:''' واجب است.}}
آن است که هر وقت در بین اعمال یا غیر آن در احوال احرام این دو جامه{{توضیح مساله|۲۷۸|
'''آیة الله فاضل:''' یا لباسی که زنِ محرم پوشیده.}}نجس شود، تطهیر یا تبدیل نماید و احوط مبادرت به تطهیر بدن است در حال احرام اگر نجس شود.{{توضیح مساله|۲۷۸|
* '''آیة الله بهجت:''' و چنانچه بدن نجس شود تطهیر آن از جهت محرم بودن واجب نیست بنا بر اظهر.
* '''آیة الله سبحانی، آیة الله فاضل:''' احتیاط استحبابی است.
* '''آیة الله سیستانی:''' وجوب مبادرت به تطهیر بدن ثابت نیست.}}


'''مراجع دیگر:'''{{ارجاع مساله|۲۷۸}}
دومین سفر حج الظواهری سفری عادی و غیر رسمی به سال 1355 قمری (1937م) بود که هرچند اشاره  مستقیمی به اخوان وهابی ندارد، اما به صورت گذرا به برخی تحولات نظیر آزادی استفاده از برخی مظاهر جدید تمدن، مانند تلفن و تلگراف، در حجاز اشاره دارد (الاحمدی الظواهری، 1945م، ص262) که با سرکوب اخوان وهابی مرتبط است؛ هرچند در موضوع هدم قبور یا تضییع آزادی های مذهبی حاجیان تغییر محسوسی نیافته و در خاطرات سفر دوم خویش درباره گزارش نکرده است.
تکفیر
 
الظواهری در کتاب العلم والعلماء و نظام التعلیم ابتدای بحث در باب ضرورت اصلاح در آموزش علم توحید، بر پرهیز از جدل و تکفیر تأکید دارد؛ زیرا رواج تکفیر منجر به تفرقه میان مسلمانان، تعرض به جان و مال و نوامیس شان و تخریب بلاد اسلامی می شود. (الاحمدی الظواهری، 1904م، ص139) او مصادیق تکفیر را در خاطراتش از حجاز بیان کرده است؛ مانند رویکرد افراطی وهابیان در منع آزادی های مذهبی و تحریم استفاده از ابزار نوین زندگی همچون تلفن، تلگراف و راه آهن. در آن دوران وهابیان استفاده از آن ابزار را عملی شیطانی می دانستند (همان، 1945م، ص231)

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۶ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۵:۱۰

مسجدهای مدینه

مسجدالنبی[ویرایش | ویرایش مبدأ]

مسجدالنبی در مرکز شهر مدینه قرار دارد و پس از مسجدالحرام مهم‌ترین و با فضیلت‌ترین مسجد نزد مسلمانان است. در گوشه سمت جنوب شرق آن مرقد حضرت محمد(ص) و خانه حضرت زهرا(س) قرار گرفته است. این مسجد شامل روضه شریفه، محراب پیامبر، منبر پیامبر و ستون‌های مقدس و تاریخی است.

پیامبر(ص) در روایتی نماز در این مسجد را برابر با ده‌هزار نماز در مساجد دیگر، غیر از مسجدالحرام، دانسته است.[۱] بر اساس روایات شیعه[۲] و اهل سنت[۳] ایستادن به نماز و عبادت در محدوده روضه ثواب و فضیلت بیشتری دارد.

مسجدالنبی به فرمان پیامبر در ربیع‌الاول سال اول هجری (622ق.) در مساحتی به طول 70 ذراع و عرض 60 ذراع (حدود 35 در 30 متر) ساخته شد و در دوره‌های مختلف تاریخی بازسازی شد و محدوده بنای آن گسترش پیدا کرد. مسجدالنبی در حال حاضر بیش از 98 هزار متر مربع مساحت دارد.[۴]

مسجد ابی‌ذر[ویرایش | ویرایش مبدأ]

مسجد ابی‌ذر در شمال شرق مسجدالنبی در تقاطع شارع ابوذر با شارع مطار و در فاصله حدود 900 متری از مسجدالنبی واقع شده است.[۵] این مسجد را با نام‌های دیگر، از جمله مسجدالسجده، مسجد الشکر، مسجد اسواف، مسجد البحیری، مسجد السافله، نیز نامیده‌اند. [۶] روایت شده که پیامبر در مسیر غزوه احد وقتی از این منطقه گذشتند، در محلی که بعدا این مسجد ساخته شده، نماز گزاردند. یکی از سجده‌های پیامبر به دلیل نزول جبرئیل بر آن حضرت بسیار طولانی شد به قدری که اصحاب تصور کردند پیامبر وفات کرده است.[۷]

مسجد بنی‌انیف[ویرایش | ویرایش مبدأ]

مسجد بنی‌اُنیف یکی از مساجد تاریخی مدینه در حاشیه طریق الهجرة بود که در حال حاضر اثری از آن نیست. این مسجد در فاصله چند صد متری جنوب مسجد قبا و در سمت قبله آن به سمت غرب در کنار چاه عذق قرار داشته است.[۸] بر اساس روایتی پیامبر(ص) در هنگام هجرتش به مدینه[۹] یا در هنگام استقبالش از امام علی(ع) (در هنگامی که پس از پیامبر از مکه به مدینه هجرت نمود) در میان بنی‌انیف در محل این مسجد نماز صبح گزارد.[۱۰] بعدها در جای نماز آن حضرت مسجدی ساختند که به مسجد بنی‌انیف و مسجد صبح یا مسجد مٌصَبّح معروف شد.[۱۱]

مسجد بنی بیاضه[ویرایش | ویرایش مبدأ]

از مساجد تاریخی مدینه که در حال حاضر اثری از آن برجای نمانده است.[۱۲] این مسجد در سمت غرب مسجد قباء در حرة غربی (حره بنی‌بیاضه) بین مسجد توبه و مسجد بنی‌سالم (مسجد جمعه) قرار داشته است.[۱۳]

مسجد بنی حبلی[ویرایش | ویرایش مبدأ]

از مسجد بنی‌حُبلی نیز در حال حاضر اثری نیست.[۱۴] این مسجد در جنوب مدیه میان طایفه بنی‌حبلی (تیره‌ای از خزرج) قرار داشته است.[۱۵] برخی محل تقریبی آن را در منطقه قربآن یا نزدیکی آن یعنی بین خیابان قربان (طریق‌ الامیر عبدالمحسن) و خیابان عوالی، حول و حوض مستشفی الزهراء یا پشت آن دانسته‌اند.[۱۶] گویند رسول خدا(ص) در آنجا نماز خوانده است.[۱۷]

مسجد بنی دینار[ویرایش | ویرایش مبدأ]

مسجد بنی‌دینار از مساجد تاریخی مدینه در جنوب غرب مسجدالنبی در محله بنی‌دینار بن نجار (از طایفه خزرج) قرار داشت.[۱۸] و با نام‌های مسجد بنی‌دینار الأدنی، مسجد مَغسِله یا مُغَیسَله و مسجد الغسّالین نیز شناخته می‌شود.[۱۹] گفته شده که به درخواست اهالی محله بنی‌دینار، پیامبر در محل این مسجد که کنار غسّالخانه بود، نماز خوانده است.[۲۰] مسجد بنی دینار مذکور در پشت وادی بطحان در سمت غربی حره در منطقه مغیسله[۲۱] (حی مغیسله) و در فاصله ۱۰۲۰ متری جنوب غرب مسجدالنبی قرار داشته است.[۲۲] اخیرا دولت سعودی مسجد مذکور را تخریب کرد و به فاصله اندکی در جنوب آن مسجد دیگری ساخت که به نام مسجد مُغَیسله نامیده شد ولی سپس به مسجد مالحه تغییر نام یافت.[۲۳] در محل مسجد بنی‌دینار تاریخی نیز ساختمان سه طبقه مربوط به مسجد جدید ساخته شد.[۲۴]

مسجد بنی ظفر[ویرایش | ویرایش مبدأ]

مسجد بنی ظفر از مسجدهای تاریخی مدینه بود که در شرق قبرستان بقیع قرار داشت.[۲۵] این مسجد را مسجد البغلة هم گفته‌اند زیرا نقشی از اثر پای استر پیامبر در صخره‌ای در کنار مسجد وجود داشته است. این مسجد امروزه از میان رفته است اما بنابر گزارشی در نیمه قرن چهاردم قمری این مسجد اتاق مربعی کوچکی به طول و عرض ۳ متر و ۷۰ سانتیمتر بوده است.[۲۶]

مسجد بنی عبدالاشهل[ویرایش | ویرایش مبدأ]

مسجد بنی عبدالاشهل مسجدی در حره واقم در شمال شرق مسجدالنبی قرار داشت و مسجد واقم نیز نامیده می‌شد. این مسجد در محل سکومت طایفه بنی عبدالاشهل قرار داشت و بنابر گزارش‌هایی پیامبر بارها در آن نماز خواند.[۲۷] این مسجد بعدها از میان رفت.[۲۸]

مسجد بنی عدی و مسجد دارالنابغه[ویرایش | ویرایش مبدأ]

هر دو این مساجد در خانه نابغه (دار النابغه) در زقاق الطوال (زقاق آمنه) مقابل باب السلام مسجدالنبی قرار داشت.[۲۹] نابغه مردی از بنوی عدی بن نجار (یکی از تیره‌های خزرج) بود که عبدالله پدر پیامبر در خانه او دفن شد.[۳۰] این مسجد امروزه از میان رفته و محل آن در داخل حیاط مقابل مسجدالنبی است.

مسجد بنی قریظه[ویرایش | ویرایش مبدأ]

پیامبر(ص) در سال هجرت در هنگام محاصره یهود بنی‌قریظه در این مکان نماز خواند.[۳۱]الیاس عبدالغنی می‌نویسد که مسجد مذکور در شرق مسجد فضیخ و جنوب مشربه ام ابراهیم قرار دارد؛ میان بیمارستان الزهراء و بیمارستان الوطنی. مسجد در یک راه فرعی به نام بن جُبَیر قرار گرفته است. این راه از شارع علی بن ابی‌طالب (شارع العوالی) جدا شده و به شارع امیر عبدالمجید منتهی می‌شود. [۳۲]این مسجد در دوران ملک فهد بازسازی و ترمیم شده ولی در سال ۱۴۲۲ تخریب گردید و امروزه اثری از آن نیست.[۳۳]

متن عنوان[ویرایش | ویرایش مبدأ]

مسجد جمعه[ویرایش | ویرایش مبدأ]

مسجد جمعه در هفتصد متری شمال مسجد قبا و سمت راست کسی است که از مسجد قبا به سوی مرکز شهر مدینه می‌رود.[۳۴] پیامبر اسلام(ص) پس از هجرت به مدینه و توقف چند روزه در قباء در روز جمعه دوازدهم ربیع الاول از قبا به سمت مرکز شهر حرکت کرد[۳۵]و ظهر هنگام در محله بنو سالم بن عوف در بطن وادی رانوناء نخستین نماز جمعه را در مکانی که اکنون مسجد جمعه است برگزار کرد.[۳۶]


محمد بن ابراهیم الظواهری[ویرایش | ویرایش مبدأ]

محمد بن ابراهیم الظواهری شیخ الازهر در سال‌های ... بود. او دو بار به حج رفت و بار نخست نماینده رسمی دولت مصر و رئیس هیئت اعزامی این کشور به کنگره سال 1344 قمری بود که آل سعود برگزار کرد و نمایندگانی از کشورهای مسلمان در آن شرکت داشتند. ظواهری از مخالفان سختگیری و تکفیر اعمال شده توسط وهابیان بود و در واکنش به تخریب قبرستان بقیع توسط آل سعود در این اجلاس از پیشنهاد هیئت هندی مبنی بر بازسازی بقیع حمایت کرد. ظواهری در سال 1355 نیز به طور غیر رسمی به حج رفت و خاطراتی از خود به جا گذاشت که در کتاب ... به چاپ رسیده است.

زندگی‌نامه

شیخ محمد بن ابراهیم الاحمدی الظواهری در سال 1295 قمری (1887م) در روستای «كفر الظواهری» در استان شرقی مصر دیده به جهان گشود. پدرش از عالمان معروف الأزهر بود. عمده تحصیلاتش در جامع الأزهر گذشت و در همان جا بود که متأثر از اندیشه اصلاح  خواه استادش، شیخ محمد عبده (م1323ق) شد. الظواهری در سال 1914 میلادی شیخ جامع الاحمدی در طنطا شد و مجله ای را به نام «معهد طنطا» منتشر کرد. در سال 1923 میلادی شیخ بنیاد اسیوط و در میانه سال های 1349ق (1929م) تا 1354 قمری (1935م) سی و سومین شیخ جامع الأزهر شد؛ هرچند رویکرد اصلاحی او در الأزهر با مقاومت برخی منتقدان همراه و سرانجام ناچار به استعفا شد. (الخفاجی، 1432ق، ج2، ص376؛ الطُعمی، 1412ق، ص106؛ الساعدی، 1431ق، ج2، صص96- 94؛ جامع الازهر، 1964م، صص60 -  59؛ برانر، 2015م، ص165؛ صعیدی،1943م، صص119 و 128)

آثار[ویرایش | ویرایش مبدأ]

از جمله آثار باقی مانده از اوست:

از دیگر آثار او عبارتند از: 1. العلم و العلماء 2. رسالة الأخلاق الكبرى 3. خواص المعقولات فی أول المنطق و سائر العقلیات 4. الوصایا و الآداب 5. صفوة الأسالیب 6. حكم الحكماء 7. براءة الإسلام من أوهام العوام

خاطرات او از سفرهای حجش در بخشی از کتاب السیاسة والازهر من مذکرات شیخ الاسلام الظواهری برگرفته از اوراق به جای مانده از وی را فرزندش (دکتر فخرالدین الاحمدی الظواهری) تنظیم و منتشر کرده است. فخرالدین الظواهری در مقدمه آن کتاب تأکید دارد که پدرش در اواخر حیات تصمیم به نگارش کتاب خاطراتش داشت، ولی به دلیل بیماری فرصت مقتضی نصیب وی نشد و خاطرات مکتوب یا شفاهی به جا مانده از وی با اجازه و رضایتِ وی در قالب کتاب مذکور تنظیم شدند. (الاحمدی الظواهری،1945م، ص9 و 16)

سفرهای حج[ویرایش | ویرایش مبدأ]

شیخ الظواهری دو بار حج به جا آورد. بار اوّل به سال 1344ق (1926م) و در جریان برگزاری کنگره اسلامی در مکه مکرمه بود که ریاست هیئت مصری را به نمایندگی از دولت ملک فؤاد اول (م1936م) برعهده داشت. از اعضای آن هیئت می توان به محمد المسیری بک (مدیر اداره حج در وزارت داخله مصر) و استاد محمدتوفیق (کنسول مصر در شهر جده) اشاره کرد. مخالفت گروهی از هیئت‌های مسلمان با تخریب قبرستان بقیع یکی از موضوعات مطرح در این کنگره بود. هیئت جنبش مسلمانان هند پیشنهاداتی برای بازسازی قبور تخریب شده مطرح کردند و شیخ الظواهری از این پیشنهادات حمایت کرد. (الاحمدی الظواهری، 1945م، ص248) بخش عمده ای از سخنرانی های الظواهری در آن کنگره به موضوع آزادی مذهبی حاجیان اختصاص داشت.

دومین سفر حج الظواهری سفری عادی و غیر رسمی به سال 1355 قمری (1937م) بود که هرچند اشاره  مستقیمی به اخوان وهابی ندارد، اما به صورت گذرا به برخی تحولات نظیر آزادی استفاده از برخی مظاهر جدید تمدن، مانند تلفن و تلگراف، در حجاز اشاره دارد (الاحمدی الظواهری، 1945م، ص262) که با سرکوب اخوان وهابی مرتبط است؛ هرچند در موضوع هدم قبور یا تضییع آزادی های مذهبی حاجیان تغییر محسوسی نیافته و در خاطرات سفر دوم خویش درباره گزارش نکرده است.

تکفیر

الظواهری در کتاب العلم والعلماء و نظام التعلیم ابتدای بحث در باب ضرورت اصلاح در آموزش علم توحید، بر پرهیز از جدل و تکفیر تأکید دارد؛ زیرا رواج تکفیر منجر به تفرقه میان مسلمانان، تعرض به جان و مال و نوامیس شان و تخریب بلاد اسلامی می شود. (الاحمدی الظواهری، 1904م، ص139) او مصادیق تکفیر را در خاطراتش از حجاز بیان کرده است؛ مانند رویکرد افراطی وهابیان در منع آزادی های مذهبی و تحریم استفاده از ابزار نوین زندگی همچون تلفن، تلگراف و راه آهن. در آن دوران وهابیان استفاده از آن ابزار را عملی شیطانی می دانستند (همان، 1945م، ص231)

  1. الکافی، ج4، ص 556
  2. الکافی، ج4، ص 553-555
  3. صحیح مسلم، ج4، ص 123
  4. المساجدالاثریه، ص 18-24
  5. المساجدالاثریه، ص 93
  6. المساجد الاثریه& ص 92-93
  7. المستدرک علی الصحیحین، ج1، ص 344
  8. وفاء الوفاء، ج۳، ص ۷۱
  9. المدینه بین الماضی و الحاضر، ص۲۶۱
  10. المساجد و الاماکن الاثریهُ ص ۸۴-۸۶
  11. ر.ک: المدینه بین الماصی و الحاضر، همان.
  12. مساجد متبرک، ص ۱۶۷
  13. عمدة الاخبار، ص۲۰۸
  14. معالم المدینة المنورة، ج۳، ص ۴۴۷
  15. ر.ک: وفاء‌ الوفاء، ج۳، ص ۶۸
  16. مساجد صلی فیها رسول الله، ص ۴۰۹ و ۴۱۰
  17. تاریخ المدینة المنورة، ج۱، ص ۶۴
  18. معالم المدینة المنورة، ج۴، ص ۳۶۳
  19. معالم المدینة المنورة، ج۴، ص ۳۶۲
  20. المغانم المطابة، ج۲، ص ۵۳۳
  21. وفاء الوفاء، ج۳، ص ۶۴
  22. معالم المدینة المنورة، ج۴، ص ۳۷۲
  23. معالم المدینة المنورة، ج۴، ص ۳۴۶ و ۳۶۵
  24. معالم المدینة المنورة، ج۴، ص ۳۴۶ و ۳۶۸
  25. المساجد الاثریه، ص ۵۸
  26. آثار المدینه المنوره، ص ۱۳۴
  27. تاریخ المدینه المنوره، ج۱، ص ۶۷
  28. وفاء الوفاء، ج۳، ص۲۲۸
  29. معالم المدینة المنورة، ج۱، ص ۵۸۲-۵۹۰
  30. الطبقات الکبری، ج۱، ۷۹
  31. تاریخ مکه المشرفه و المسجد الحرام و المدینة الشریفه، ج۱، ۳۰۱
  32. المساجد الاثریه، ص ۱۷۳-۱۷۴
  33. تاریخ المدینة المنورة المصور، ص ۱۰۴
  34. المدینه بن الماضی و الحاضر، ص ۱۰۴
  35. العقد الثمین، ج۱، ص ۳۸۲
  36. الطبقات الکبری، ج۱، ص ۱۸۲