بدرالدین لؤلؤ: تفاوت میان نسخهها
| (۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
|عنوان = بدرالدین لؤلؤ | |عنوان = بدرالدین لؤلؤ | ||
|تصویر = سکه بدرالدین لولو.webp | |تصویر = سکه بدرالدین لولو.webp | ||
|عرض تصویر = | |عرض تصویر = | ||
|توضیح تصویر = | |توضیح تصویر = ضرب سکه به نام بدرالدین لؤلؤ، آغاز پادشاهی او در [[موصل]] | ||
|نام کامل = | |نام کامل = بدرالدین ابوالفضایل لؤلؤ اتابکی نوری | ||
|کنیه = | |کنیه = | ||
|لقب = مَلِک رحیم | |لقب = مَلِک رحیم | ||
| خط ۱۶: | خط ۱۶: | ||
|فرزندان = | |فرزندان = | ||
|خویشاوندان سرشناس = | |خویشاوندان سرشناس = | ||
|دین = اسلام | |دین = [[اسلام]] | ||
|مذهب = شیعه | |مذهب = [[شیعه]] | ||
|پیشه = | |پیشه = | ||
|مناصب = حاکم دولت آل زنگی در موصل | |مناصب = حاکم دولت آل زنگی در موصل | ||
| خط ۷۰: | خط ۷۰: | ||
==زندگینامه== | ==زندگینامه== | ||
بدرالدین ابوالفضایل لؤلؤ اتابکی نوری، مشهور | بدرالدین ابوالفضایل لؤلؤ اتابکی نوری، مشهور به الملکالرحیم، غلامی اصالتاً [[ارمنی]] بود که در دستگاه نورالدین ارسلان شاه (حکومت:589-607ق) از پادشاهان [[آل زنگی]] موصل خدمت کرد و ارتقای مرتبه و قدرت زیادی یافت.<ref>البدایه والنهایه، ج17، ص 383</ref> بدرالدین لؤلؤ پس از درگذشت ارسلان شاه، در دوره حکومت فرزندش ملک قاهر عزالدین مسعود (607-615ق) نیز اداره امور را در اختیار داشت. پس از درگذشت این پادشاه نیز دو فرزند وی را یکی پس از دیگری به پادشاهی گماشت؛ اما سرانجام از سال 630 قمری خود را پادشاه مطلق اعلام کرد.<ref>تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر والاعلام، ج14، ص 864-865</ref> | ||
بیشتر | بیشتر تاریخنگاران سال درگذشت بدرالدین لؤلؤ را 657قمری تعیین کردهاند؛<ref>تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر والاعلام، ج14، ص 864-866، نزهه الانام فی تاریخ الاسلام، ص 257</ref> اما برخی از منابع نیز 565قمری گفتهاند.<ref>البدایه و النهایه، ج17، ص 382</ref> درباره محل دفن وی نیز منابع اختلاف نظر دارند. برخی محل دفن را ابتدا در [[موصل]] و سپس در مدرسه بدریه ذکره کرده<ref>مجمع الآداب فی معجم الالقاب، حوادث سال 656ق</ref> و عدهای نیز محل دفن را ابتدا در موصل و سپس دفن در [[حرم امام علی(ع)]] دانستهاند.<ref>نزهه الانام فی تاریخ الاسلام، ص 257</ref> | ||
=== علاقه به علم و ساخت مدارس === | === علاقه به علم و ساخت مدارس === | ||
| خط ۸۳: | خط ۸۳: | ||
==ساخت زیارتگاههای منسوب به فرزندان ائمه== | ==ساخت زیارتگاههای منسوب به فرزندان ائمه== | ||
[[پرونده:مزار یحیی بن قاسم در موصل.jpg| | [[پرونده:مزار یحیی بن قاسم در موصل.jpg|200px|thumb|left|مزار یحیی بن قاسم در موصل]] | ||
بدرالدین لؤلؤ اهتمام ویژهای در ساخت آثار معماری و یادمانهای شیعی داشته است؛ از جمله [[مزار یحیی بن قاسم]]<ref>الموصل فی العهد الاتابکی، ص 147</ref> و [[عونالدین بن حسن(ع)]]<ref>الموصل فی العهد الاتابکی، ص 167</ref> در [[موصل]] و مزار [[زینب بنت علی(ع)]] در سنجار.<ref>مدینه سنجار من الفتح العربی الاسلامی حتی الفتح العثمانی، ص333</ref> | بدرالدین لؤلؤ اهتمام ویژهای در ساخت آثار معماری و یادمانهای شیعی داشته است؛ از جمله [[مزار یحیی بن قاسم]]<ref>الموصل فی العهد الاتابکی، ص 147</ref> و [[عونالدین بن حسن(ع)]]<ref>الموصل فی العهد الاتابکی، ص 167</ref> در [[موصل]] و مزار [[زینب بنت علی(ع)]] در سنجار.<ref>مدینه سنجار من الفتح العربی الاسلامی حتی الفتح العثمانی، ص333</ref> | ||
| خط ۹۱: | خط ۹۱: | ||
=== شاخصه معماری بناها === | === شاخصه معماری بناها === | ||
یادمانهای شیعی دوره حکمرانی بدرالدین لؤلؤ معمولا از عناصر و ویژگیهای معماری مشترکی برخوردار بوده است؛ عناصری همچون [[گنبد]] | یادمانهای شیعی دوره حکمرانی بدرالدین لؤلؤ معمولا از عناصر و ویژگیهای معماری مشترکی برخوردار بوده است؛ عناصری همچون [[گنبد]] مخروطی شیاردار، صندوقهای چوبی با تزیینات گیاهی و اسلیمی و کتیبههای متعدد به خط کوفی و نسخ روی قبور. همچنین در کتیبهنگاری داخل این بناها و نیز روی صندوقهای قبور، بهطور گسترده آیات قرآنی و گاه شعارهای دینی [[شیعه|شیعی]]، همچون [[صلوات]] بر [[چهارده معصوم]]، بهکار رفته است.<ref>بدرالدین لؤلؤ و نقش وی در ساخت مشاهد شیعی در موصل و شمال عراق، ص 70</ref> | ||
==حمایت از کتابهای شیعی== | ==حمایت از کتابهای شیعی== | ||
بدرالدین، عزالدین عبدالرزاق موصلی را مکلف به نگارش کتابی درباب مقتل [[امام حسین (ع)|امام حسین(ع)]] نمود و عزالدین عبدالرزاق، کتاب «مصرع الحسین» را به رشته نگارش درآورد.<ref>اهل البیت فی المکتبه العربیه، ص 547-548</ref> | |||
کتابی دیگر که به نام بدرالدین و درباب فضایل [[اهل بیت]] نوشته شده، | کتابی دیگر که به نام بدرالدین و درباب فضایل [[اهل بیت]] نوشته شده، «النعیم المقیم لعتره النبأ العظیم» اثر عمربن محمد موصلی (درگذشت: 678ق) است که در آن به شرح مناقب و فضایل [[دوازده امام]] پرداخته است.<ref>مناقب آل محمد المسمی بالنعیم المقیم لعتره النبأالعظیم، ص15-16</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||