پرش به محتوا

گاه‌شمار سازمان حج و زیارت: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی حج
Salar (بحث | مشارکت‌ها)
Salar (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''گاه‌شمار سازمان حج و زیارت''' درباره پیشینه تشکیل سازمان حج و زیارت، و ساختار و جایگاه آن است؛ این گاه شمار روند تکوین اداری و تحولات ساختاری مدیریت اعزام زائران ایرانی را از آغاز دهه ۱۳۲۰ شمسی تا اواخر دهه ۱۳۹۰ بازمی‌نمایاند. جدول‌ها با تفکیک دو دوره پهلوی و جمهوری اسلامی، گویای گذار تدریجی امور زیارتی از تصمیمات مقطعی هیئت دولت و کمیسیون‌های فصلی به سوی نهادی متمرکز و مستقل تحت عنوان «سازمان حج و زیارت» هستند. علاوه بر تطورات تشکیلاتی، فراز و فرودهای روابط دیپلماتیک با کشور میزبان، بحران‌های امنیتی و سیاسی، و گسترش دامنه فعالیت‌ها به ساماندهی سفرهای عتبات عالیات نیز در این گاه‌شمار مستند شده است.
'''گاه‌شمار سازمان حج و زیارت''' درباره پیشینه تشکیل [[سازمان حج و زیارت]]، و ساختار و جایگاه آن است؛<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۱۰.</ref> این گاه‌شمار روند تکوین اداری و تحولات ساختاری و مدیریت اعزام زائران ایرانی را از آغاز دهه ۱۳۲۰ شمسی<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۱۱.</ref> تا اواخر دهه ۱۳۹۰ بازمی‌نمایاند.<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۶.</ref> جدول‌ها با تفکیک دو دوره پهلوی و جمهوری اسلامی، گویای گذار تدریجی امور زیارتی از تصمیمات مقطعی هیئت دولت و کمیسیون‌های فصلی به سوی نهادی متمرکز و مستقل تحت عنوان «سازمان حج و زیارت» هستند.<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۸.</ref> همچنین فراز و فرودهای روابط دیپلماتیک با کشور میزبان، بحران‌های امنیتی و سیاسی، و گسترش دامنه فعالیت‌ها به ساماندهی سفرهای عتبات عالیات نیز در این گاه‌شمار مستند شده است.


==از سال 1320 تا سال 1357 شمسی==
==از سال 1320 تا سال 1357 شمسی==
خط ۷: خط ۷:
|-
|-
|1320
|1320
|اعلام بلامانع بودن عزیمت به حج برای متقاضیان دارای تمکن مالی، بنا بر اطلاعیه هیئت دولت
|اعلام بلامانع بودن عزیمت به [[حج]] برای متقاضیان دارای [[استطاعت|تمکن مالی]]، بنا بر اطلاعیه هیئت دولت
|-
|-
|1321
|1321
|اعلام ناتوانی دولت عربستان در پاسخگویی به نیازهای حجاج به‌دلیل مشکلات داخلی
|اعلام ناتوانی دولت [[عربستان]] در پاسخگویی به نیازهای [[حاجی|حاجیان]] به‌دلیل مشکلات داخلی
|-
|-
|1321
|1321
|ممنوع شدن سفر ایرانیان به حجاز از سوی دولت ایران در جهت حفظ جان و منافع اتباع خود
|ممنوع شدن سفر ایرانیان به [[حجاز]] از سوی دولت ایران در جهت حفظ جان و منافع اتباع خود
|-
|-
|1322/ 1362ق
|1322/ 1362ق
|عزیمت شش‌هزار ایرانی به حج از راه دریا و عراق، با وجود اعلام پیشین مبنی بر ممنوعیت سفر
|عزیمت شش‌هزار ایرانی به حج از راه دریا و [[عراق]]، با وجود اعلام پیشین مبنی بر ممنوعیت سفر
|-
|1322
|اعدام یکی از حجاج ایرانی از سوی عربستان و در پی آن قطع پنج‌ساله روابط دیپلماتیک دو کشور
|-
|-
|1327
|1327
خط ۲۵: خط ۲۲:
|-
|-
|1327
|1327
|انتصاب محسن صدر (صدرالاشراف) به‌عنوان سرپرست حجاج ایرانی
|انتصاب محسن صدر (صدرالاشراف) به‌عنوان [[سرپرستی حاجیان ایرانی|سرپرست حاجیان ایرانی]]
|-
|-
|1328
|1328
خط ۵۲: خط ۴۹:
|-
|-
|1350
|1350
|صدور دستور محمدرضا پهلوی مبنی بر تمرکز امور حج در سازمانی واحد
|صدور دستور محمدرضا پهلوی مبنی بر تمرکز امور [[حج]] در سازمانی واحد
|-
|-
|1351
|1351
|واگذاری و الحاق کلیه امور حج و زیارت از وزارت کشور به سازمان اوقاف
|واگذاری و الحاق کلیه امور حج و زیارت از وزارت کشور به [[سازمان اوقاف]]
|-
|-
|1351
|1351
|تشکیل شورای عالی حج به ریاست رئیس سازمان اوقاف و با حضور نمایندگان وزارتخانه‌ها، جمعیت شیر و خورشید سرخ، یک روحانی و..
|تشکیل [[شورای عالی حج]] به ریاست رئیس سازمان اوقاف و با حضور نمایندگان وزارتخانه‌ها، جمعیت شیر و خورشید سرخ، یک روحانی و..
|-
|-
|1353
|1353
خط ۶۴: خط ۶۱:
|-
|-
|1354
|1354
|اعزام نخستین کاروان زائران ایرانی به عتبات عالیات از سوی سازمان اوقاف
|اعزام نخستین کاروان زائران ایرانی به [[عتبات عالیات]] از سوی سازمان اوقاف
|}
|}


خط ۷۳: خط ۷۰:
|-
|-
|1358
|1358
|تشکیل سازمان حج و زیارت، و انتقال سرپرستی امور حج از سازمان اوقاف به وزارت ارشاد<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۵۹.</ref>
|تشکیل [[سازمان حج و زیارت]]، و انتقال سرپرستی امور حج از سازمان اوقاف به وزارت ارشاد<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۵۹.</ref>
|-
|-
|1359
|1359
|به علت بروز جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، فقط سه استان موفق به اعزام زائر شدند<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۰.</ref>
|به علت بروز جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، فقط سه استان موفق به اعزام [[زائر]] شدند<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۰.</ref>
|-
|-
|1363
|1363
خط ۸۲: خط ۷۹:
|-
|-
|1366
|1366
|فاجعه حج خونین و در نتیجه وقفه سه ساله در اعزام به حج<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۲.</ref>
|حادثه [[جمعه خونین|حج خونین]] و در نتیجه وقفه سه ساله در اعزام به [[حج]]<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۲.</ref>
|-
|-
|1370
|1370
خط ۹۱: خط ۸۸:
|-
|-
|1382
|1382
|ایجاد دفتر نمایندگی سازمان حج و زیارت در عراق جهت ارائه خدمات مناسب‌تر به زائران عتبات عالیات<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۷۰.</ref>
|ایجاد دفتر نمایندگی سازمان حج و زیارت در عراق جهت ارائه خدمات مناسب‌تر به [[زائر|زائران]] عتبات عالیات<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۷۰.</ref>
|-
|-
|1384
|1384
خط ۹۷: خط ۹۴:
|-
|-
|1384
|1384
|تعیین وظایف نمایندگی ولی فقیه در امور حج به دستور رهبری<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۵.</ref>
|تعیین وظایف [[سرپرستی حاجیان ایرانی|نمایندگی ولی فقیه در امور حج]] به دستور رهبری<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۵.</ref>
|-
|-
|1394
|1394
|فاجعه منا و کشته شدن بیش از دو هزار نفر از حجاج کشورهای مختلف<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۶.</ref>
|[[حادثه منا]] و کشته شدن بیش از دو هزار نفر از حاجیان کشورهای مختلف<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۶.</ref>
|-
|-
|1395
|1395
|در اعتراض به عدم امنیت حجاج، زائران ایرانی به حج اعزام نشدند<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۶-۶۷.</ref>
|اعزام نشدن زائران ایرانی به حج در اعتراض به عدم امنیت [[حاجی|حاجیان]]<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۶-۶۷.</ref>
|-
|-
|1396
|1396

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۱:۱۲

گاه‌شمار سازمان حج و زیارت درباره پیشینه تشکیل سازمان حج و زیارت، و ساختار و جایگاه آن است؛[۱] این گاه‌شمار روند تکوین اداری و تحولات ساختاری و مدیریت اعزام زائران ایرانی را از آغاز دهه ۱۳۲۰ شمسی[۲] تا اواخر دهه ۱۳۹۰ بازمی‌نمایاند.[۳] جدول‌ها با تفکیک دو دوره پهلوی و جمهوری اسلامی، گویای گذار تدریجی امور زیارتی از تصمیمات مقطعی هیئت دولت و کمیسیون‌های فصلی به سوی نهادی متمرکز و مستقل تحت عنوان «سازمان حج و زیارت» هستند.[۴] همچنین فراز و فرودهای روابط دیپلماتیک با کشور میزبان، بحران‌های امنیتی و سیاسی، و گسترش دامنه فعالیت‌ها به ساماندهی سفرهای عتبات عالیات نیز در این گاه‌شمار مستند شده است.

از سال 1320 تا سال 1357 شمسی[ویرایش | ویرایش مبدأ]

تاریخ رخداد
1320 اعلام بلامانع بودن عزیمت به حج برای متقاضیان دارای تمکن مالی، بنا بر اطلاعیه هیئت دولت
1321 اعلام ناتوانی دولت عربستان در پاسخگویی به نیازهای حاجیان به‌دلیل مشکلات داخلی
1321 ممنوع شدن سفر ایرانیان به حجاز از سوی دولت ایران در جهت حفظ جان و منافع اتباع خود
1322/ 1362ق عزیمت شش‌هزار ایرانی به حج از راه دریا و عراق، با وجود اعلام پیشین مبنی بر ممنوعیت سفر
1327 ازسرگیری روابط دیپلماتیک و انتصاب سرپرست برای حجاج ایرانی از سوی عبدالحسین هژیر، نخست‌وزیر وقت
1327 انتصاب محسن صدر (صدرالاشراف) به‌عنوان سرپرست حاجیان ایرانی
1328 تشکیل کمیسیون حج به دستور نخست‌وزیر، با حضور نمایندگان وزارت امور خارجه، وزارت کشور و شهربانی
1328 تصویب انحصار سفر حج به مسیر هوایی از سوی کمیسیون حج
1333 تصویب آیین‌نامه امور حج ناظر بر تأیید استطاعت مالی، وسایل سفر (هوایی، دریایی و زمینی)، مسافرت اطفال، گذرنامه و..
1333 افزوده شدن عنوان راهنمای حج به ترکیب کاروان‌های زیارتی ایران
1339 انتقال مسئولیت کمیسیون‌های حج از وزارت امور خارجه به وزارت کشور
1343 دائمی شدن کمیسیون‌های حج (تا قبل از این، کمیسیون حج، هر ساله در تاریخ معینی منحل می‌شد)
1349 ایجاد دفتر غیررسمی و دائمی حج در وزارت کشور با هدف ساماندهی و رفع مشکلات متقاضیان
1350 اصلاح ساختار اداری وزارت کشور و تأسیس رسمی دبیرخانه امور حج در تشکیلات این وزارتخانه
1350 صدور دستور محمدرضا پهلوی مبنی بر تمرکز امور حج در سازمانی واحد
1351 واگذاری و الحاق کلیه امور حج و زیارت از وزارت کشور به سازمان اوقاف
1351 تشکیل شورای عالی حج به ریاست رئیس سازمان اوقاف و با حضور نمایندگان وزارتخانه‌ها، جمعیت شیر و خورشید سرخ، یک روحانی و..
1353 تأسیس ستاد عمره در ساختار سازمان اوقاف
1354 اعزام نخستین کاروان زائران ایرانی به عتبات عالیات از سوی سازمان اوقاف

سال‌های پس از پیروزی انقلاب اسلامی (۱۳۵۷ش)[ویرایش | ویرایش مبدأ]

تاریخ رخداد
1358 تشکیل سازمان حج و زیارت، و انتقال سرپرستی امور حج از سازمان اوقاف به وزارت ارشاد[۵]
1359 به علت بروز جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، فقط سه استان موفق به اعزام زائر شدند[۶]
1363 ادغام سازمان حج و اوقاف با یکدیگر و تشکیل سازمان حج و اوقاف و امور خیریه[۷]
1366 حادثه حج خونین و در نتیجه وقفه سه ساله در اعزام به حج[۸]
1370 تشکیل سازمان مستقلی به نام حج و زیارت، و جداسازی امور حج و اوقاف از یکدیگر[۹]
1381 برگزاری کلاس‌های حضوریِ آموزش حج برای حاجیان و کارگزاران[۱۰]
1382 ایجاد دفتر نمایندگی سازمان حج و زیارت در عراق جهت ارائه خدمات مناسب‌تر به زائران عتبات عالیات[۱۱]
1384 امضای یادداشت تفاهم بین سازمان حج و زیارت و وزارت جهانگردی عراق درباره اعزام زائران ایرانی به عتبات[۱۲]
1384 تعیین وظایف نمایندگی ولی فقیه در امور حج به دستور رهبری[۱۳]
1394 حادثه منا و کشته شدن بیش از دو هزار نفر از حاجیان کشورهای مختلف[۱۴]
1395 اعزام نشدن زائران ایرانی به حج در اعتراض به عدم امنیت حاجیان[۱۵]
1396 ازسرگیری اعزام زائران ایرانی به حج[۱۶]

پانویس[ویرایش | ویرایش مبدأ]

  1. حج و زیارت در گذر زمان، ص۱۰.
  2. حج و زیارت در گذر زمان، ص۱۱.
  3. حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۶.
  4. حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۸.
  5. حج و زیارت در گذر زمان، ص۵۹.
  6. حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۰.
  7. حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۱.
  8. حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۲.
  9. حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۳.
  10. حج و زیارت در گذر زمان، ص۸۰.
  11. حج و زیارت در گذر زمان، ص۷۰.
  12. حج و زیارت در گذر زمان، ص۸۳.
  13. حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۵.
  14. حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۶.
  15. حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۶-۶۷.
  16. حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۶.

منابع[ویرایش | ویرایش مبدأ]

این مقاله برگرفته از حج در گذر زمان، علی‌اکبر زاور، نشر مهکامه، چاپ اول، ۱۳۹۹ش است.