Kamran (بحث | مشارکت‌ها)
Salar (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۱۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات اشخاص
|عنوان            =
|تصویر            = حجر اسماعیل.jpg
|عرض تصویر        =
|توضیح تصویر      = [[حجر اسماعیل]]، محل دفن هاجر
|نام کامل          =هاجر
|کنیه              =
|لقب              =
|نسب              =
|زادروز            =
|کشور تولد        =
|شهر تولد          =
|محل زندگی        = مکه
|مهاجر/انصار      =
|نام همسر          = [[حضرت ابراهیم(ع)]]
|فرزندان          = [[حضرت اسماعیل]]
|خویشاوندان سرشناس =
|دین              = دین حنیف
|مذهب              =
|پیشه              =
|مناصب            =
|نحوه درگذشت/شهادت =
|تاریخ درگذشت      = 
|شهر درگذشت        =  مکه
|کشور درگذشت      = 
|آرامگاه          = [[حجر اسماعیل]]
|زمان اسلام آوردن  =
|نحوه اسلام آوردن  =
|حضور در جنگ‌ها    =
|هجرت به          =
|دلیل شهرت        =
|نقش‌های برجسته    =
|دیگر فعالیت‌ها    =
|نام زیارتگاه      =
|سمت              =
|خدمت              =
|محل اقدام        =
|سفر              =
|نوشته‌ها          =
|موقوفات          =
|بناهای ساخته شده  =
|مقام علمی        =
|پس از            =
|پیش از            =
|اساتید            =
|محل تحصیل        =
|اجازه روایت از    =
|اجازه اجتهاد از  =
|شاگردان          =
|اجازه روایت به    =
|اجازه اجتهاد به  =
|تالیفات          =
|فعالیت سیاسی      =
|فعالیت اجتماعی    =
|فعالیت مذهبی      =
|وبگاه رسمی        =
|امضا              = 
}}
'''هاجر''' همسر [[حضرت ابراهیم(ع)]] و مادر [[اسماعیل (پیامبر)|حضرت اسماعیل(ع)]] است. حضرت ابراهیم، هاجر و اسماعیل را به [[مکه]]، که آن زمان سرزمینی بی آب و علف بود، می‌برد و آن دو در آنجا سکونت پیدا می‌کنند. بنابر روایاتی، هاجر در آنجا به دنبال آب، هفت بار مسیر بین [[صفا و مروه|کوه صفا و مروه]] را می‌پیماید و سرانجام می‌بیند که چشمه‌ای، که بعدا به نام [[زمزم]] مشهور شد، از زیر پای اسماعیل بیرون زده است. برخی گفتند پیدایش آب زمزم، سبب جمع شدن مردم اطراف مکه به این منطقه شده است که به ایجاد شهر و حرم امن الهی و تجدید بنای خانه کعبه انجامید.
'''هاجر''' همسر [[حضرت ابراهیم(ع)]] و مادر [[اسماعیل (پیامبر)|حضرت اسماعیل(ع)]] است. حضرت ابراهیم، هاجر و اسماعیل را به [[مکه]]، که آن زمان سرزمینی بی آب و علف بود، می‌برد و آن دو در آنجا سکونت پیدا می‌کنند. بنابر روایاتی، هاجر در آنجا به دنبال آب، هفت بار مسیر بین [[صفا و مروه|کوه صفا و مروه]] را می‌پیماید و سرانجام می‌بیند که چشمه‌ای، که بعدا به نام [[زمزم]] مشهور شد، از زیر پای اسماعیل بیرون زده است. برخی گفتند پیدایش آب زمزم، سبب جمع شدن مردم اطراف مکه به این منطقه شده است که به ایجاد شهر و حرم امن الهی و تجدید بنای خانه کعبه انجامید.


خط ۱۰: خط ۷۴:
در تورات<ref>کتاب مقدس، ص۱۵ و ص۲۱ و ص۲۲.</ref> و برخی منابع اسلامی آمده دلیل هجرت هاجر و اسماعیل، حسادت یا فخرفروشی ساره، همسر اول ابراهیم، بوده که پس از تولد فرزندش [[اسحاق]] همسرش را به این کار واداشته است.<ref>تاریخ الامم و الملوک، ج۱، ص۱۸۰؛ الکامل فی التـاریخ، ج۱، ص۸۳؛ الکافی، ج۵، ص۵۱۳.</ref> اما محققان گفته‌اند تعلیل این هجرت به رذیله‌ای چون حسادت و انتساب آن به ساره، مسئله‌ای سؤال‌برانگیز است؛ چون چنین تفسیری، هماهنگ با ظواهر و مبانی قرآنی نبوده است.<ref>«نقد شخصیت‌پردازی ساره در برابر هاجر و مهاجرت به حجاز»، ص۱۲۱.</ref>   
در تورات<ref>کتاب مقدس، ص۱۵ و ص۲۱ و ص۲۲.</ref> و برخی منابع اسلامی آمده دلیل هجرت هاجر و اسماعیل، حسادت یا فخرفروشی ساره، همسر اول ابراهیم، بوده که پس از تولد فرزندش [[اسحاق]] همسرش را به این کار واداشته است.<ref>تاریخ الامم و الملوک، ج۱، ص۱۸۰؛ الکامل فی التـاریخ، ج۱، ص۸۳؛ الکافی، ج۵، ص۵۱۳.</ref> اما محققان گفته‌اند تعلیل این هجرت به رذیله‌ای چون حسادت و انتساب آن به ساره، مسئله‌ای سؤال‌برانگیز است؛ چون چنین تفسیری، هماهنگ با ظواهر و مبانی قرآنی نبوده است.<ref>«نقد شخصیت‌پردازی ساره در برابر هاجر و مهاجرت به حجاز»، ص۱۲۱.</ref>   


== هاجر و پیدایش شهر مکه ==
== هاجر و پیدایش زمزم و شهر مکه ==
بنابر روایات تاریخی مسلمانان، هجرت هاجر و اسماعیل سکونت آنان کنار کعبه، آغاز شکل‌گیری شهر مکه<ref>الکامل، ج۱، ص۱۰۳ تا ۱۰۵؛ تاریخ ابن خلدون، ج۱، ص۳۵۰.</ref> و نقطه عطفی در تاریخ بود.<ref>«نقد شخصیت‌پردازی ساره در برابر هاجر و مهاجرت به حجاز»، ص۱۲۱.</ref> پس از هجرت هاجر و اسماعیل به مکه، مکه سرزمینی بی آب بود، با پیدا شدن چشمه [[زمزم]]،‌ افرادی از جمله قبیله جرهم [[جرهم|قبیله جرهم]] که اطراف مکه بودند،‌ به سوی آن آمدند و در اطراف این چشمه ساکن شدند.<ref>اخبار مکه، ج٢، ص۴۰ و ص۴۱.</ref>
بنابر روایات تاریخی مسلمانان، هجرت هاجر و [[اسماعیل (پیامبر)|اسماعیل]] و سکونت آنان کنار [[کعبه]]، آغاز شکل‌گیری شهر [[مکه]]<ref>الکامل، ج۱، ص۱۰۳ تا ۱۰۵؛ تاریخ ابن خلدون، ج۱، ص۳۵۰.</ref> و نقطه عطفی در تاریخ بود.<ref>«نقد شخصیت‌پردازی ساره در برابر هاجر و مهاجرت به حجاز»، ص۱۲۱.</ref> پیش از هجرت هاجر و اسماعیل به مکه، مکه سرزمینی بی آب بود، با پیدا شدن چشمه [[زمزم]]،‌ افرادی از جمله [[جرهم|قبیله جرهم]] که اطراف مکه بودند،‌ به سوی آن آمدند و در اطراف این چشمه ساکن شدند.<ref>اخبار مکه، ج٢، ص۴۰ و ص۴۱.</ref>
=== چاه زمزم ===
=== چاه زمزم ===
{{اصلی|زمزم}}
{{اصلی|زمزم}}
زَمزَم نام مشهورترین چاه آب [[مسجدالحرام]] در [[مکه]] است که در فاصله حدود 21 متری [[حجرالاسود]] قرار دارد. بنابر آیه 37 سوره ابراهیم، پس از آنکه [[حضرت ابراهیم(ع)]]، همسر و فرزندش (هاجر و اسماعیل) را به سرزمین بی‌آب و علفِ مکه آورد<ref>سوره ابراهیم، آیه۳۷.</ref> و به دستور خداوند، آنها را ترک کرد، تشنگی بر آن‌ها چیره شد و هاجر در پی یافتن آب فاصله بین دو [[صفا و مروه|کوه صفا و مروه]] را هفت بار طی نمود.<ref>تفسیر صافی، ج۳، ص۹۳.</ref> وی در بار هفتم و در حالی که بر کوه مروه بود، نگریست که آب از زیر پای اسماعیل، روان شده است که بعدا به چشمه زمزم مشهور شد.<ref>تفسیر صافی، ج۳، ص۹۳.</ref>
زَمزَم نام مشهورترین چاه آب [[مسجدالحرام]] در [[مکه]] است که در فاصله حدود 21 متری [[کعبه]] قرار دارد.<ref>«زمزم»، ص۲۵۶.</ref> بنابر آیه 37 سوره ابراهیم، پس از آنکه [[حضرت ابراهیم(ع)]]، همسر و فرزندش (هاجر و اسماعیل) را به سرزمین بی‌آب و علفِ مکه آورد<ref>سوره ابراهیم، آیه۳۷.</ref> و به دستور خداوند، آنها را ترک کرد، تشنگی بر آن‌ها چیره شد و هاجر در پی یافتن آب فاصله بین دو [[صفا و مروه|کوه صفا و مروه]] را هفت بار طی نمود.<ref>تفسیر صافی، ج۳، ص۹۳.</ref> وی در بار هفتم و در حالی که بر کوه مروه بود، نگریست که آب از زیر پای اسماعیل، روان شده است که بعدا به چشمه زمزم مشهور شد.<ref>تفسیر صافی، ج۳، ص۹۳.</ref>
 
=== صفا و مروه ===
=== صفا و مروه ===
{{اصلی|صفا و مروه}}
{{اصلی|صفا و مروه}}
خط ۳۹: خط ۱۰۳:
* '''التفسیر الصافی'''، فیض کاشانی، ملا محسن، قم، مؤسسه الهادی، 1416ق/ 1374 ش.
* '''التفسیر الصافی'''، فیض کاشانی، ملا محسن، قم، مؤسسه الهادی، 1416ق/ 1374 ش.
* '''تفسير مجاهد،''' قرشی مخزومی، مجاهد بن جبر، به كوشش عبدالرحمن بن محمد، اسلام آباد، مجمع البحوث الاسلاميه، بی‌تا.
* '''تفسير مجاهد،''' قرشی مخزومی، مجاهد بن جبر، به كوشش عبدالرحمن بن محمد، اسلام آباد، مجمع البحوث الاسلاميه، بی‌تا.
* '''[https://www.noormags.ir/view/fa/articlepage/1725772/%D8%B2%D9%85%D8%B2%D9%85 زمزم]'''، خیرخواه علوی، سیدعلی، در دانشنامه حج و حرمین شریفین، جلد 8.
* '''السيرة النبويه،''' ابن هشام، عبدالملک بن هشام، به كوشش محمد محيي الدين، مصر، مكتبة محمد علي صبيح، 1383ق.
* '''السيرة النبويه،''' ابن هشام، عبدالملک بن هشام، به كوشش محمد محيي الدين، مصر، مكتبة محمد علي صبيح، 1383ق.
* '''الصافی،''' فیض کاشانی، ملا محسن، بيروت، اعلمي، 1402ق.
* '''الصافی،''' فیض کاشانی، ملا محسن، بيروت، اعلمي، 1402ق.
خط ۵۱: خط ۱۱۶:
* '''«نقد شخصیت‌پردازی ساره در برابر هاجر و مهاجرت به حجاز»'''، رستگار، مریم؛ پیرهادی، علی؛ نقی‌پورفر، ولی اله، آموزه‌های قرآنی، شماره ۳۶، پاییز و زمستان 1401ش.
* '''«نقد شخصیت‌پردازی ساره در برابر هاجر و مهاجرت به حجاز»'''، رستگار، مریم؛ پیرهادی، علی؛ نقی‌پورفر، ولی اله، آموزه‌های قرآنی، شماره ۳۶، پاییز و زمستان 1401ش.
{{پایان}}
{{پایان}}
[[رده:مقاله‌های تکمیل‌شده]]
[[رده:شخصیت‌های قرآنی]]
[[رده:زنان قرآنی]]
[[رده:تاریخ کعبه]]
برگرفته از «https://wikihaj.com/view/هاجر»