بدرالدین لؤلؤ: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات اشخاص | {{جعبه اطلاعات اشخاص | ||
|عنوان = بدرالدین | |عنوان = بدرالدین لؤلؤ | ||
|تصویر = | |تصویر = سکه بدرالدین لولو.webp | ||
|عرض تصویر = | |عرض تصویر = | ||
|توضیح تصویر = | |توضیح تصویر = ضرب سکه به نام بدرالدین لؤلؤ، آغاز پادشاهی او در [[موصل]] | ||
|نام کامل = | |نام کامل = بدرالدین ابوالفضایل لؤلؤ اتابکی نوری | ||
|کنیه = | |کنیه = | ||
|لقب = | |لقب = مَلِک رحیم | ||
|نسب = | |نسب = از ممالیک ارمنی | ||
|زادروز = | |زادروز = | ||
|کشور تولد = | |کشور تولد = | ||
| خط ۱۶: | خط ۱۶: | ||
|فرزندان = | |فرزندان = | ||
|خویشاوندان سرشناس = | |خویشاوندان سرشناس = | ||
|دین = اسلام | |دین = [[اسلام]] | ||
|مذهب = شیعه | |مذهب = [[شیعه]] | ||
|پیشه = | |پیشه = | ||
|مناصب = حاکم دولت آل زنگی در موصل | |مناصب = حاکم دولت آل زنگی در موصل | ||
| خط ۴۱: | خط ۴۱: | ||
|نوشتهها = | |نوشتهها = | ||
|موقوفات = | |موقوفات = | ||
|بناهای ساخته شده = | |بناهای ساخته شده = زیارتگاههای یحیی بن قاسم؛ عونالدین بن حسن؛زینت صغری در موصل | ||
|مقام علمی = | |مقام علمی = | ||
| خط ۶۳: | خط ۶۳: | ||
|امضا = <!-- sign.jpg --> | |امضا = <!-- sign.jpg --> | ||
}} | }} | ||
''' | '''بَدْرُالدین لُؤْلُؤ'''، از حاکمان شیعی [[آل زنگی]] یا اتابکان موصل است. او در شمال [[عراق]] و [[موصل]]، مشاهدی منتسب به فرزندان ائمه را بنا نهاده است. شاخص ترین این مشاهد، مزار [[یحیی بن قاسم بن حسن(ع)]]، [[عون الدین بن حسن(ع)]] و مزار [[زینب بنت علی(ع)]] هستند که در سالهای اخیر این مزارها به دست [[داعش]] تخریب شدهاند. | ||
بدرالدین لؤلؤ به مشاهد [[آستان مقدس امام علی(ع)|علوی]] و [[آستان مقدس امام حسین(ع)|حسینی]] نیز توجه ویژهای داشت و هرسال قندیلهای طلا و شمعدانهای طلا و نقرهکوب به [[آستان مقدس امام علی(ع)|حرم امام علی(ع)]]، میفرستاد و نیز گزارشی از سنگفرش کردن [[آستان مقدس امام حسین(ع)|حرم امام حسین(ع)]] به دستور بدرالدین لؤلؤ موجود است. | بدرالدین لؤلؤ به مشاهد [[آستان مقدس امام علی(ع)|علوی]] و [[آستان مقدس امام حسین(ع)|حسینی]] نیز توجه ویژهای داشت و هرسال قندیلهای طلا و شمعدانهای طلا و نقرهکوب به [[آستان مقدس امام علی(ع)|حرم امام علی(ع)]]، میفرستاد و نیز گزارشی از سنگفرش کردن [[آستان مقدس امام حسین(ع)|حرم امام حسین(ع)]] به دستور بدرالدین لؤلؤ موجود است. | ||
بدرالدین لؤلؤ حاکمی دوستدار علم بود و مدارسی دینی را نیز بنا نهاد، که مدرسه بدریه از مهمترین مدارس دینی در موصل بهشمار میرفت. همچنین نویسندگان و مورخانی، به دلیل توجه بدرالدین لؤلؤ به مشاهد شیعی کتب خود را به نام وی نگاشتهاند. همچنین بدرالدین لؤلؤ نویسندگان و مورخانی را برای نگاشتن صفات [[اهل بیت]] و نیز | بدرالدین لؤلؤ حاکمی دوستدار علم بود و مدارسی دینی را نیز بنا نهاد، که مدرسه بدریه از مهمترین مدارس دینی در موصل بهشمار میرفت. همچنین نویسندگان و مورخانی، به دلیل توجه بدرالدین لؤلؤ به مشاهد شیعی کتب خود را به نام وی نگاشتهاند. همچنین بدرالدین لؤلؤ نویسندگان و مورخانی را برای نگاشتن صفات [[اهل بیت]] و نیز مصائب شهادت [[امام حسین(ع)]] مکلف کرده بود. | ||
==زندگینامه== | ==زندگینامه== | ||
بدرالدین ابوالفضایل لؤلؤ اتابکی نوری، مشهور | بدرالدین ابوالفضایل لؤلؤ اتابکی نوری، مشهور به الملکالرحیم، غلامی اصالتاً [[ارمنی]] بود که در دستگاه نورالدین ارسلان شاه (حکومت:589-607ق) از پادشاهان [[آل زنگی]] موصل خدمت کرد و ارتقای مرتبه و قدرت زیادی یافت.<ref>البدایه والنهایه، ج17، ص 383</ref> بدرالدین لؤلؤ پس از درگذشت ارسلان شاه، در دوره حکومت فرزندش ملک قاهر عزالدین مسعود (607-615ق) نیز اداره امور را در اختیار داشت. پس از درگذشت این پادشاه نیز دو فرزند وی را یکی پس از دیگری به پادشاهی گماشت؛ اما سرانجام از سال 630 قمری خود را پادشاه مطلق اعلام کرد.<ref>تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر والاعلام، ج14، ص 864-865</ref> | ||
بیشتر | بیشتر تاریخنگاران سال درگذشت بدرالدین لؤلؤ را 657قمری تعیین کردهاند؛<ref>تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر والاعلام، ج14، ص 864-866، نزهه الانام فی تاریخ الاسلام، ص 257</ref> اما برخی از منابع نیز 565قمری گفتهاند.<ref>البدایه و النهایه، ج17، ص 382</ref> درباره محل دفن وی نیز منابع اختلاف نظر دارند. برخی محل دفن را ابتدا در [[موصل]] و سپس در مدرسه بدریه ذکره کرده<ref>مجمع الآداب فی معجم الالقاب، حوادث سال 656ق</ref> و عدهای نیز محل دفن را ابتدا در موصل و سپس دفن در [[حرم امام علی(ع)]] دانستهاند.<ref>نزهه الانام فی تاریخ الاسلام، ص 257</ref> | ||
=== علاقه به علم و ساخت مدارس === | === علاقه به علم و ساخت مدارس === | ||
بدالدین لؤلؤ را شخصیتی دوستدار علم و علاقمند به تقرب جستن به علما توصیف کردهاند.<ref>تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر والاعلام، ص 78</ref> ساختن مدارس دینی نیز از جلوههای این علاقه بهشمار میرود. مدرسه بدریه از مهمترین مدارس دینی ساخته شده بهدست بدرالدین لؤلؤ در موصل است که دارای جایگاه علمی و آموزشی بالایی بود. منابع نام علمایی چون عمادالدین ابن باطیش(د.640ق)، فقیه [[شافعی]] را در زمره علمای مشغول در این مدسه ذکر کردهاند.<ref>مجمع الآداب فی معجم الالقاب، ج2، ص43</ref> | |||
==رسیدگی به زیارتگاههای امامان== | ==رسیدگی به زیارتگاههای امامان== | ||
گفته شده بدرالدین لؤلؤ تا پایان عمر خود، هر سال یک قندیل طلا به ارزش هزار دینار و یک شمعدان طلا و نقره کوب به [[آستان مقدس امام علی(ع)|حرم امام علی(ع)]] ارسال میکرد؛ بهگونهای که پس از مرگ او شمار قندیلها و شمعدانهایی که نام وی بر آنها بود به چهل میرسید.<ref>نزهه الانام فی تاریخ الاسلام، ص258</ref> او از محدث [[حنبلی]]، عزالدین عبدالرزاق | گفته شده بدرالدین لؤلؤ تا پایان عمر خود، هر سال یک قندیل طلا به ارزش هزار دینار و یک شمعدان طلا و نقره کوب به [[آستان مقدس امام علی(ع)|حرم امام علی(ع)]] ارسال میکرد؛ بهگونهای که پس از مرگ او شمار قندیلها و شمعدانهایی که نام وی بر آنها بود به چهل میرسید.<ref>نزهه الانام فی تاریخ الاسلام، ص258</ref> او از محدث [[حنبلی]]، عزالدین عبدالرزاق موصلی (درگذشت: 660ق)، خواسته بود که احادیث فضیلت امام علی(ع) را استخراج کند و دستور داد این احادیث را بر شمعدانهای ارسالی به حرم آن حضرت بنویسند.<ref>کشف الغمه فی معرفه الائمه، ج1، ص 75</ref> | ||
همچنین بنابر گزارشی | همچنین بنابر گزارشی به سنگفرش کردن [[آستان مقدس امام حسین(ع)|حرم امام حسین(ع)]] در سال 646 یا 647ق به دستور بدرالدین لؤلؤ اشاره شده است.<ref>بدرالدین لؤلؤ و نقش وی در ساخت مشاهد شیعی در موصل و شمال عراق، ص 56</ref> | ||
==ساخت زیارتگاههای منسوب به فرزندان ائمه== | ==ساخت زیارتگاههای منسوب به فرزندان ائمه== | ||
بدرالدین لؤلؤ اهتمام ویژهای در ساخت آثار معماری و یادمانهای شیعی داشته | [[پرونده:مزار یحیی بن قاسم در موصل.jpg|300px|thumb|left|مزار یحیی بن قاسم در موصل]] | ||
بدرالدین لؤلؤ اهتمام ویژهای در ساخت آثار معماری و یادمانهای شیعی داشته است؛ از جمله [[مزار یحیی بن قاسم]]<ref>الموصل فی العهد الاتابکی، ص 147</ref> و [[عونالدین بن حسن(ع)]]<ref>الموصل فی العهد الاتابکی، ص 167</ref> در [[موصل]] و مزار [[زینب بنت علی(ع)]] در سنجار.<ref>مدینه سنجار من الفتح العربی الاسلامی حتی الفتح العثمانی، ص333</ref> | |||
گفته شده انتساب این اماکن از نظر شواهد و مستندات تاریخی قابل پذیرش نیست و حتی برخی از شخصیتهایی که این مشاهد به | گفته شده انتساب این اماکن از نظر شواهد و مستندات تاریخی قابل پذیرش نیست و حتی برخی از شخصیتهایی که این مشاهد به آنها منسوب شدهاند، همچون یحیی بن قاسم بن حسن(ع) و عونالدین بن حسن(ع) وجود خارجی ندارند. برخی دیگر از این امامزادگان نیز همچون [[محسن بن علی(ع)]] و [[زینب بنت علی(ع)]] در سنجار، از نظر تاریخی امکان اثبات دفن آنها در این مزارها وجود ندارد.<ref>بدرالدین لؤلؤ و نقش وی در ساخت مشاهد شیعی در موصل و شمال عراق، ص 58</ref> برخی منابع بر این باورند که بیشتر این [[مشهد|مشاهد]] در محل بناهای قدیمیتری شکل گرفتهاند و درواقع تغییر کاربری یافته از مدارس دینی و مقابر اهل سنت از دورههای قبلی بودهاند.<ref>الموصل فی العهد الاتابکی، ص 134</ref> | ||
این | این آرامگاهها در سالهای اخیر بهدست [[داعش]] تخریب شده است.<ref>گزارشی مستند از تخریب زیارتگاههای اسلامی در استان نینوا به دست داعش، ص 155، 156</ref> امروزه برخی از این بناها بازسازی شده؛ اما برخی تغییر نام یافتهاند، چنانکه مزار زینب بنت علی(ع)، پس از بازسازی به [[زینب صغری]] دختر [[امام سجاد(ع)|امام زینالعابدین(ع)]]، منتسب شده است.<ref>بدرالدین لؤلؤ و نقش وی در ساخت مشاهد شیعی در موصل و شمال عراق، ص 66</ref> | ||
=== شاخصه معماری بناها === | === شاخصه معماری بناها === | ||
یادمانهای شیعی دوره حکمرانی بدرالدین لؤلؤ معمولا از عناصر و ویژگیهای معماری مشترکی برخوردار بوده است؛ عناصری همچون [[گنبد]] | یادمانهای شیعی دوره حکمرانی بدرالدین لؤلؤ معمولا از عناصر و ویژگیهای معماری مشترکی برخوردار بوده است؛ عناصری همچون [[گنبد]] مخروطی شیاردار، صندوقهای چوبی با تزیینات گیاهی و اسلیمی و کتیبههای متعدد به خط کوفی و نسخ روی قبور. همچنین در کتیبهنگاری داخل این بناها و نیز روی صندوقهای قبور، بهطور گسترده آیات قرآنی و گاه شعارهای دینی [[شیعه|شیعی]]، همچون [[صلوات]] بر [[چهارده معصوم]]، بهکار رفته است.<ref>بدرالدین لؤلؤ و نقش وی در ساخت مشاهد شیعی در موصل و شمال عراق، ص 70</ref> | ||
==حمایت از کتابهای شیعی== | ==حمایت از کتابهای شیعی== | ||
بدرالدین، | بدرالدین، عزالدین عبدالرزاق موصلی را مکلف به نگارش کتابی درباب مقتل [[امام حسین (ع)|امام حسین(ع)]] نمود و عزالدین عبدالرزاق، کتاب «مصرع الحسین» را به رشته نگارش درآورد.<ref>اهل البیت فی المکتبه العربیه، ص 547-548</ref> | ||
کتابی دیگر که به نام بدرالدین و درباب فضایل [[اهل بیت]] نوشته شده، | کتابی دیگر که به نام بدرالدین و درباب فضایل [[اهل بیت]] نوشته شده، «النعیم المقیم لعتره النبأ العظیم» اثر عمربن محمد موصلی (درگذشت: 678ق) است که در آن به شرح مناقب و فضایل [[دوازده امام]] پرداخته است.<ref>مناقب آل محمد المسمی بالنعیم المقیم لعتره النبأالعظیم، ص15-16</ref> | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
| خط ۱۰۲: | خط ۱۰۳: | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
{{منابع}} | {{منابع}} | ||
{{برگرفتگی | |||
| پیش از لینک = | |||
| منبع = بدرالدین لؤلؤ و نقش وی در ساخت مشاهد شیعی در موصل و شمال عراق، احمد خامه یار، فصلنامه فرهنگ زیارت، سال 14، ش57، 1402ش | |||
| لینک = https://farhangziarat.hzrc.ac.ir/article_247487.html | |||
| توضیحات منبع = | |||
}} | |||
*'''البدایه والنهایه'''، اسماعیل بن عمر، ابن کثیر، تحقیق:عبدالله بن عبدالمحسن الترکی، جیزه، دار هجر، 1419ق/1998م. | *'''البدایه والنهایه'''، اسماعیل بن عمر، ابن کثیر، تحقیق:عبدالله بن عبدالمحسن الترکی، جیزه، دار هجر، 1419ق/1998م. | ||
| خط ۱۲۴: | خط ۱۳۰: | ||
*'''بدرالدین لؤلؤ و نقش وی در ساخت مشاهد شیعی در موصل و شمال عراق'''، احمد خامه یار، فصلنامه فرهنگ زیارت، سال 14، ش57، 1402ش. | *'''بدرالدین لؤلؤ و نقش وی در ساخت مشاهد شیعی در موصل و شمال عراق'''، احمد خامه یار، فصلنامه فرهنگ زیارت، سال 14، ش57، 1402ش. | ||
[[رده:حاکمان شیعه]] | |||
[[رده:افراد تاثیرگذار بر زیارت]] | |||
[[رده:آبادکنندگان زیارتگاهها]] | |||
[[رده:مقالههای تکمیلشده]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۲۸ اوت ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۴۱
 ضرب سکه به نام بدرالدین لؤلؤ، آغاز پادشاهی او در موصل | |
| مشخصات فردی | |
|---|---|
| نام کامل | بدرالدین ابوالفضایل لؤلؤ اتابکی نوری |
| لقب | مَلِک رحیم |
| نسب | از ممالیک ارمنی |
| محل زندگی | موصل |
| دین | اسلام |
| مذهب | شیعه |
| منصب | حاکم دولت آل زنگی در موصل |
| تاریخ درگذشت | 657ق. |
| مشخصات دینی | |
| نقشهای برجسته | ساخت زیارتگاههای شیعی |
| حج و زیارت | |
| بناهای ساخته شده | زیارتگاههای یحیی بن قاسم؛ عونالدین بن حسن؛زینت صغری در موصل |
بَدْرُالدین لُؤْلُؤ، از حاکمان شیعی آل زنگی یا اتابکان موصل است. او در شمال عراق و موصل، مشاهدی منتسب به فرزندان ائمه را بنا نهاده است. شاخص ترین این مشاهد، مزار یحیی بن قاسم بن حسن(ع)، عون الدین بن حسن(ع) و مزار زینب بنت علی(ع) هستند که در سالهای اخیر این مزارها به دست داعش تخریب شدهاند.
بدرالدین لؤلؤ به مشاهد علوی و حسینی نیز توجه ویژهای داشت و هرسال قندیلهای طلا و شمعدانهای طلا و نقرهکوب به حرم امام علی(ع)، میفرستاد و نیز گزارشی از سنگفرش کردن حرم امام حسین(ع) به دستور بدرالدین لؤلؤ موجود است.
بدرالدین لؤلؤ حاکمی دوستدار علم بود و مدارسی دینی را نیز بنا نهاد، که مدرسه بدریه از مهمترین مدارس دینی در موصل بهشمار میرفت. همچنین نویسندگان و مورخانی، به دلیل توجه بدرالدین لؤلؤ به مشاهد شیعی کتب خود را به نام وی نگاشتهاند. همچنین بدرالدین لؤلؤ نویسندگان و مورخانی را برای نگاشتن صفات اهل بیت و نیز مصائب شهادت امام حسین(ع) مکلف کرده بود.
زندگینامه[ویرایش | ویرایش مبدأ]
بدرالدین ابوالفضایل لؤلؤ اتابکی نوری، مشهور به الملکالرحیم، غلامی اصالتاً ارمنی بود که در دستگاه نورالدین ارسلان شاه (حکومت:589-607ق) از پادشاهان آل زنگی موصل خدمت کرد و ارتقای مرتبه و قدرت زیادی یافت.[۱] بدرالدین لؤلؤ پس از درگذشت ارسلان شاه، در دوره حکومت فرزندش ملک قاهر عزالدین مسعود (607-615ق) نیز اداره امور را در اختیار داشت. پس از درگذشت این پادشاه نیز دو فرزند وی را یکی پس از دیگری به پادشاهی گماشت؛ اما سرانجام از سال 630 قمری خود را پادشاه مطلق اعلام کرد.[۲]
بیشتر تاریخنگاران سال درگذشت بدرالدین لؤلؤ را 657قمری تعیین کردهاند؛[۳] اما برخی از منابع نیز 565قمری گفتهاند.[۴] درباره محل دفن وی نیز منابع اختلاف نظر دارند. برخی محل دفن را ابتدا در موصل و سپس در مدرسه بدریه ذکره کرده[۵] و عدهای نیز محل دفن را ابتدا در موصل و سپس دفن در حرم امام علی(ع) دانستهاند.[۶]
علاقه به علم و ساخت مدارس[ویرایش | ویرایش مبدأ]
بدالدین لؤلؤ را شخصیتی دوستدار علم و علاقمند به تقرب جستن به علما توصیف کردهاند.[۷] ساختن مدارس دینی نیز از جلوههای این علاقه بهشمار میرود. مدرسه بدریه از مهمترین مدارس دینی ساخته شده بهدست بدرالدین لؤلؤ در موصل است که دارای جایگاه علمی و آموزشی بالایی بود. منابع نام علمایی چون عمادالدین ابن باطیش(د.640ق)، فقیه شافعی را در زمره علمای مشغول در این مدسه ذکر کردهاند.[۸]
رسیدگی به زیارتگاههای امامان[ویرایش | ویرایش مبدأ]
گفته شده بدرالدین لؤلؤ تا پایان عمر خود، هر سال یک قندیل طلا به ارزش هزار دینار و یک شمعدان طلا و نقره کوب به حرم امام علی(ع) ارسال میکرد؛ بهگونهای که پس از مرگ او شمار قندیلها و شمعدانهایی که نام وی بر آنها بود به چهل میرسید.[۹] او از محدث حنبلی، عزالدین عبدالرزاق موصلی (درگذشت: 660ق)، خواسته بود که احادیث فضیلت امام علی(ع) را استخراج کند و دستور داد این احادیث را بر شمعدانهای ارسالی به حرم آن حضرت بنویسند.[۱۰]
همچنین بنابر گزارشی به سنگفرش کردن حرم امام حسین(ع) در سال 646 یا 647ق به دستور بدرالدین لؤلؤ اشاره شده است.[۱۱]
ساخت زیارتگاههای منسوب به فرزندان ائمه[ویرایش | ویرایش مبدأ]
بدرالدین لؤلؤ اهتمام ویژهای در ساخت آثار معماری و یادمانهای شیعی داشته است؛ از جمله مزار یحیی بن قاسم[۱۲] و عونالدین بن حسن(ع)[۱۳] در موصل و مزار زینب بنت علی(ع) در سنجار.[۱۴]
گفته شده انتساب این اماکن از نظر شواهد و مستندات تاریخی قابل پذیرش نیست و حتی برخی از شخصیتهایی که این مشاهد به آنها منسوب شدهاند، همچون یحیی بن قاسم بن حسن(ع) و عونالدین بن حسن(ع) وجود خارجی ندارند. برخی دیگر از این امامزادگان نیز همچون محسن بن علی(ع) و زینب بنت علی(ع) در سنجار، از نظر تاریخی امکان اثبات دفن آنها در این مزارها وجود ندارد.[۱۵] برخی منابع بر این باورند که بیشتر این مشاهد در محل بناهای قدیمیتری شکل گرفتهاند و درواقع تغییر کاربری یافته از مدارس دینی و مقابر اهل سنت از دورههای قبلی بودهاند.[۱۶]
این آرامگاهها در سالهای اخیر بهدست داعش تخریب شده است.[۱۷] امروزه برخی از این بناها بازسازی شده؛ اما برخی تغییر نام یافتهاند، چنانکه مزار زینب بنت علی(ع)، پس از بازسازی به زینب صغری دختر امام زینالعابدین(ع)، منتسب شده است.[۱۸]
شاخصه معماری بناها[ویرایش | ویرایش مبدأ]
یادمانهای شیعی دوره حکمرانی بدرالدین لؤلؤ معمولا از عناصر و ویژگیهای معماری مشترکی برخوردار بوده است؛ عناصری همچون گنبد مخروطی شیاردار، صندوقهای چوبی با تزیینات گیاهی و اسلیمی و کتیبههای متعدد به خط کوفی و نسخ روی قبور. همچنین در کتیبهنگاری داخل این بناها و نیز روی صندوقهای قبور، بهطور گسترده آیات قرآنی و گاه شعارهای دینی شیعی، همچون صلوات بر چهارده معصوم، بهکار رفته است.[۱۹]
حمایت از کتابهای شیعی[ویرایش | ویرایش مبدأ]
بدرالدین، عزالدین عبدالرزاق موصلی را مکلف به نگارش کتابی درباب مقتل امام حسین(ع) نمود و عزالدین عبدالرزاق، کتاب «مصرع الحسین» را به رشته نگارش درآورد.[۲۰]
کتابی دیگر که به نام بدرالدین و درباب فضایل اهل بیت نوشته شده، «النعیم المقیم لعتره النبأ العظیم» اثر عمربن محمد موصلی (درگذشت: 678ق) است که در آن به شرح مناقب و فضایل دوازده امام پرداخته است.[۲۱]
پانویس[ویرایش | ویرایش مبدأ]
- ↑ البدایه والنهایه، ج17، ص 383
- ↑ تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر والاعلام، ج14، ص 864-865
- ↑ تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر والاعلام، ج14، ص 864-866، نزهه الانام فی تاریخ الاسلام، ص 257
- ↑ البدایه و النهایه، ج17، ص 382
- ↑ مجمع الآداب فی معجم الالقاب، حوادث سال 656ق
- ↑ نزهه الانام فی تاریخ الاسلام، ص 257
- ↑ تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر والاعلام، ص 78
- ↑ مجمع الآداب فی معجم الالقاب، ج2، ص43
- ↑ نزهه الانام فی تاریخ الاسلام، ص258
- ↑ کشف الغمه فی معرفه الائمه، ج1، ص 75
- ↑ بدرالدین لؤلؤ و نقش وی در ساخت مشاهد شیعی در موصل و شمال عراق، ص 56
- ↑ الموصل فی العهد الاتابکی، ص 147
- ↑ الموصل فی العهد الاتابکی، ص 167
- ↑ مدینه سنجار من الفتح العربی الاسلامی حتی الفتح العثمانی، ص333
- ↑ بدرالدین لؤلؤ و نقش وی در ساخت مشاهد شیعی در موصل و شمال عراق، ص 58
- ↑ الموصل فی العهد الاتابکی، ص 134
- ↑ گزارشی مستند از تخریب زیارتگاههای اسلامی در استان نینوا به دست داعش، ص 155، 156
- ↑ بدرالدین لؤلؤ و نقش وی در ساخت مشاهد شیعی در موصل و شمال عراق، ص 66
- ↑ بدرالدین لؤلؤ و نقش وی در ساخت مشاهد شیعی در موصل و شمال عراق، ص 70
- ↑ اهل البیت فی المکتبه العربیه، ص 547-548
- ↑ مناقب آل محمد المسمی بالنعیم المقیم لعتره النبأالعظیم، ص15-16
منابع[ویرایش | ویرایش مبدأ]
این مقاله برگرفته از بدرالدین لؤلؤ و نقش وی در ساخت مشاهد شیعی در موصل و شمال عراق، احمد خامه یار، فصلنامه فرهنگ زیارت، سال 14، ش57، 1402ش است.
- البدایه والنهایه، اسماعیل بن عمر، ابن کثیر، تحقیق:عبدالله بن عبدالمحسن الترکی، جیزه، دار هجر، 1419ق/1998م.
- الموصل فی العهد الاتابکی، سعید، دیوهجی، بغداد، وزارة المعارف العامة، 1958م.
- اهل بیت فی المکتبه العربیه، السید عبدالعزیز، محقق طباطبایی، قم، مؤسسه آل البیت لإحیاءالتراث، 1417ق.
- تاریخ الاسلام ووفیات المشاهیر والاعلام، شمس الدین محمدبن احمد، ذهبی، تحقیق: بشار عواد معروف، بیروت، دارالغرب الاسلامی، 1424ق/2003م.
- کشف الغمه فی معرفه الائمه، علی بن عیسی، اربلی، بیروت، دارالاضواء، 1405ق/1985م.
- گزارشی مستند از تخریب زیارتگاههای اسلامی در استان نینوا به دست داعش، تحلیلی بر جریان بعثی تکفیری داعش(گزارش راهبردی شماره 5)،احمد، خامه یار، قم و تهران، مجمع جهانی اهل بیت، 1393ش.
- مدینه سنجار من الفتح العربی الاسلامی حتی الفتح العثمانی، حسن، شمیسانی، بیروت، دارالآفاق الجدیده، 1403ق/1983م.
- مجمع الآداب فی معجم الالقاب، عبدالرزاق بن احمد، ابن قوطی، تحقیق: محمد الکاظم، طهران، وزارة الثقافه والارشاد الاسلامی، مؤسسه الطباعه و النشر، 1416ق.
- مناقب آل محمد المسمی بالنعیم المقیم لعتره النبأالعظیم، عمربن محمد، موصلی، تحقیق: علی عاشور، بیروت، مؤسسه الاعلمی للمطبوعات، 2003م.
- نزهه الانام فی تاریخ الاسلام، ابراهیم بن محمد، ابن دقماق، تحقیق: سمیر طباره، بیروت، المکتبه العصریه، 1420ق/1999م.
- بدرالدین لؤلؤ و نقش وی در ساخت مشاهد شیعی در موصل و شمال عراق، احمد خامه یار، فصلنامه فرهنگ زیارت، سال 14، ش57، 1402ش.