گاهشمار سازمان حج و زیارت: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''گاهشمار سازمان حج و زیارت''' درباره پیشینه تشکیل سازمان حج و زیارت، و ساختار و جایگاه آن است؛ از اعزام زائران ایرانی به حج در دهه ۲۰ شمسی تا تشکیل سازمان مستقلی به نام حج و زیارت. '''1320-1357ش''' {| class="wikitable" |1320 |بنابراطلاعیه هیئت دولت، هر فرد متقا...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۱۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''گاهشمار سازمان حج و زیارت''' درباره پیشینه تشکیل سازمان حج و | '''گاهشمار سازمان حج و زیارت''' درباره پیشینه تشکیل [[سازمان حج و زیارت]]، و ساختار و جایگاه آن است؛<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۱۰.</ref> این گاهشمار روند تکوین اداری و تحولات ساختاری و مدیریت اعزام زائران ایرانی را از آغاز دهه ۱۳۲۰ شمسی<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۱۱.</ref> تا اواخر دهه ۱۳۹۰ بازمینمایاند.<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۶.</ref> جدولها با تفکیک دو دوره پهلوی و جمهوری اسلامی، گویای گذار تدریجی امور زیارتی از تصمیمات مقطعی هیئت دولت و کمیسیونهای فصلی به سوی نهادی متمرکز و مستقل تحت عنوان «سازمان حج و زیارت» هستند.<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۸.</ref> همچنین فراز و فرودهای روابط دیپلماتیک با کشور میزبان، بحرانهای امنیتی و سیاسی، و گسترش دامنه فعالیتها به ساماندهی سفرهای عتبات عالیات نیز در این گاهشمار مستند شده است. | ||
==از سال 1320 تا سال 1357 شمسی== | |||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
|- | |||
! تاریخ !! رخداد | |||
|- | |||
|1320 | |1320 | ||
| | |اعلام بلامانع بودن عزیمت به [[حج]] برای متقاضیان دارای [[استطاعت|تمکن مالی]]، بنا بر اطلاعیه هیئت دولت | ||
|- | |- | ||
|1321 | |1321 | ||
|دولت عربستان | |اعلام ناتوانی دولت [[عربستان]] در پاسخگویی به نیازهای [[حاجی|حاجیان]] بهدلیل مشکلات داخلی | ||
|- | |- | ||
|1321 | |1321 | ||
|دولت ایران در جهت حفظ جان و منافع | |ممنوع شدن سفر ایرانیان به [[حجاز]] از سوی دولت ایران در جهت حفظ جان و منافع اتباع خود | ||
|- | |- | ||
|1322/ 1362ق | |1322/ 1362ق | ||
| | |عزیمت ششهزار ایرانی به حج از راه دریا و [[عراق]]، با وجود اعلام پیشین مبنی بر ممنوعیت سفر | ||
|- | |- | ||
|1327 | |1327 | ||
|ازسرگیری روابط دیپلماتیک | |ازسرگیری روابط دیپلماتیک و انتصاب سرپرست برای حجاج ایرانی از سوی عبدالحسین هژیر، نخستوزیر وقت | ||
|- | |- | ||
|1327 | |1327 | ||
|انتصاب محسن صدر ( | |انتصاب محسن صدر (صدرالاشراف) بهعنوان [[سرپرستی حاجیان ایرانی|سرپرست حاجیان ایرانی]] | ||
|- | |- | ||
|1328 | |1328 | ||
|تشکیل کمیسیون حج به دستور | |تشکیل کمیسیون حج به دستور نخستوزیر، با حضور نمایندگان وزارت امور خارجه، وزارت کشور و شهربانی | ||
|- | |- | ||
|1328 | |1328 | ||
|کمیسیون حج | |تصویب انحصار سفر حج به مسیر هوایی از سوی کمیسیون حج | ||
|- | |- | ||
|1333 | |1333 | ||
|تصویب آییننامه امور حج | |تصویب آییننامه امور حج ناظر بر تأیید استطاعت مالی، وسایل سفر (هوایی، دریایی و زمینی)، مسافرت اطفال، گذرنامه و.. | ||
|- | |- | ||
|1333 | |1333 | ||
| | |افزوده شدن عنوان راهنمای حج به ترکیب کاروانهای زیارتی ایران | ||
|- | |- | ||
|1339 | |1339 | ||
|انتقال کمیسیونهای حج از وزارت امور خارجه به وزارت کشور | |انتقال مسئولیت کمیسیونهای حج از وزارت امور خارجه به وزارت کشور | ||
|- | |- | ||
|1343 | |1343 | ||
|دائمی شدن کمیسیونهای | |دائمی شدن کمیسیونهای حج (تا قبل از این، کمیسیون حج، هر ساله در تاریخ معینی منحل میشد) | ||
|- | |- | ||
|1349 | |1349 | ||
| | |ایجاد دفتر غیررسمی و دائمی حج در وزارت کشور با هدف ساماندهی و رفع مشکلات متقاضیان | ||
|- | |- | ||
|1350 | |1350 | ||
|اصلاح ساختار اداری وزارت کشور و | |اصلاح ساختار اداری وزارت کشور و تأسیس رسمی دبیرخانه امور حج در تشکیلات این وزارتخانه | ||
|- | |- | ||
|1350 | |1350 | ||
|دستور | |صدور دستور محمدرضا پهلوی مبنی بر تمرکز امور [[حج]] در سازمانی واحد | ||
|- | |- | ||
|1351 | |1351 | ||
|الحاق کلیه امور حج | |واگذاری و الحاق کلیه امور حج و زیارت از وزارت کشور به [[سازمان اوقاف]] | ||
|- | |- | ||
|1351 | |1351 | ||
|تشکیل شورای عالی حج به ریاست | |تشکیل [[شورای عالی حج]] به ریاست رئیس سازمان اوقاف و با حضور نمایندگان وزارتخانهها، جمعیت شیر و خورشید سرخ، یک روحانی و.. | ||
|- | |- | ||
|1353 | |1353 | ||
| | |تأسیس ستاد عمره در ساختار سازمان اوقاف | ||
|- | |- | ||
|1354 | |1354 | ||
|اعزام | |اعزام نخستین کاروان زائران ایرانی به [[عتبات عالیات]] از سوی سازمان اوقاف | ||
|} | |} | ||
== سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی (۱۳۵۷ش)== | |||
{| class="wikitable" | {| class="wikitable" | ||
|- | |||
! تاریخ !! رخداد | |||
|- | |||
|1358 | |1358 | ||
|تشکیل سازمان حج و | |تشکیل [[سازمان حج و زیارت]]، و انتقال سرپرستی امور حج از سازمان اوقاف به وزارت ارشاد<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۵۹.</ref> | ||
|- | |- | ||
|1359 | |1359 | ||
|به علت بروز جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، فقط سه استان موفق به اعزام زائر شدند<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۰.</ref> | |به علت بروز جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، فقط سه استان موفق به اعزام [[زائر]] شدند<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۰.</ref> | ||
|- | |- | ||
|1363 | |1363 | ||
| خط ۷۶: | خط ۷۹: | ||
|- | |- | ||
|1366 | |1366 | ||
| | |حادثه [[جمعه خونین|حج خونین]] و در نتیجه وقفه سه ساله در اعزام به [[حج]]<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۲.</ref> | ||
|- | |- | ||
|1370 | |1370 | ||
| خط ۸۵: | خط ۸۸: | ||
|- | |- | ||
|1382 | |1382 | ||
|ایجاد دفتر نمایندگی سازمان حج و زیارت در عراق جهت ارائه خدمات مناسبتر به زائران عتبات عالیات<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۷۰.</ref> | |ایجاد دفتر نمایندگی سازمان حج و زیارت در عراق جهت ارائه خدمات مناسبتر به [[زائر|زائران]] عتبات عالیات<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۷۰.</ref> | ||
|- | |- | ||
|1384 | |1384 | ||
| خط ۹۱: | خط ۹۴: | ||
|- | |- | ||
|1384 | |1384 | ||
|تعیین وظایف نمایندگی ولی فقیه در امور حج به دستور رهبری<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۵.</ref> | |تعیین وظایف [[سرپرستی حاجیان ایرانی|نمایندگی ولی فقیه در امور حج]] به دستور رهبری<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۵.</ref> | ||
|- | |- | ||
|1394 | |1394 | ||
| | |[[حادثه منا]] و کشته شدن بیش از دو هزار نفر از حاجیان کشورهای مختلف<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۶.</ref> | ||
|- | |- | ||
|1395 | |1395 | ||
|در اعتراض به عدم امنیت | |اعزام نشدن زائران ایرانی به حج در اعتراض به عدم امنیت [[حاجی|حاجیان]]<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۶-۶۷.</ref> | ||
|- | |- | ||
|1396 | |1396 | ||
|ازسرگیری اعزام زائران ایرانی به حج<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۶.</ref> | |ازسرگیری اعزام زائران ایرانی به حج<ref>حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۶.</ref> | ||
|} | |} | ||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس|۲}} | {{پانویس|۲}} | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۷ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۰۱:۱۲
گاهشمار سازمان حج و زیارت درباره پیشینه تشکیل سازمان حج و زیارت، و ساختار و جایگاه آن است؛[۱] این گاهشمار روند تکوین اداری و تحولات ساختاری و مدیریت اعزام زائران ایرانی را از آغاز دهه ۱۳۲۰ شمسی[۲] تا اواخر دهه ۱۳۹۰ بازمینمایاند.[۳] جدولها با تفکیک دو دوره پهلوی و جمهوری اسلامی، گویای گذار تدریجی امور زیارتی از تصمیمات مقطعی هیئت دولت و کمیسیونهای فصلی به سوی نهادی متمرکز و مستقل تحت عنوان «سازمان حج و زیارت» هستند.[۴] همچنین فراز و فرودهای روابط دیپلماتیک با کشور میزبان، بحرانهای امنیتی و سیاسی، و گسترش دامنه فعالیتها به ساماندهی سفرهای عتبات عالیات نیز در این گاهشمار مستند شده است.
از سال 1320 تا سال 1357 شمسی[ویرایش | ویرایش مبدأ]
| تاریخ | رخداد |
|---|---|
| 1320 | اعلام بلامانع بودن عزیمت به حج برای متقاضیان دارای تمکن مالی، بنا بر اطلاعیه هیئت دولت |
| 1321 | اعلام ناتوانی دولت عربستان در پاسخگویی به نیازهای حاجیان بهدلیل مشکلات داخلی |
| 1321 | ممنوع شدن سفر ایرانیان به حجاز از سوی دولت ایران در جهت حفظ جان و منافع اتباع خود |
| 1322/ 1362ق | عزیمت ششهزار ایرانی به حج از راه دریا و عراق، با وجود اعلام پیشین مبنی بر ممنوعیت سفر |
| 1327 | ازسرگیری روابط دیپلماتیک و انتصاب سرپرست برای حجاج ایرانی از سوی عبدالحسین هژیر، نخستوزیر وقت |
| 1327 | انتصاب محسن صدر (صدرالاشراف) بهعنوان سرپرست حاجیان ایرانی |
| 1328 | تشکیل کمیسیون حج به دستور نخستوزیر، با حضور نمایندگان وزارت امور خارجه، وزارت کشور و شهربانی |
| 1328 | تصویب انحصار سفر حج به مسیر هوایی از سوی کمیسیون حج |
| 1333 | تصویب آییننامه امور حج ناظر بر تأیید استطاعت مالی، وسایل سفر (هوایی، دریایی و زمینی)، مسافرت اطفال، گذرنامه و.. |
| 1333 | افزوده شدن عنوان راهنمای حج به ترکیب کاروانهای زیارتی ایران |
| 1339 | انتقال مسئولیت کمیسیونهای حج از وزارت امور خارجه به وزارت کشور |
| 1343 | دائمی شدن کمیسیونهای حج (تا قبل از این، کمیسیون حج، هر ساله در تاریخ معینی منحل میشد) |
| 1349 | ایجاد دفتر غیررسمی و دائمی حج در وزارت کشور با هدف ساماندهی و رفع مشکلات متقاضیان |
| 1350 | اصلاح ساختار اداری وزارت کشور و تأسیس رسمی دبیرخانه امور حج در تشکیلات این وزارتخانه |
| 1350 | صدور دستور محمدرضا پهلوی مبنی بر تمرکز امور حج در سازمانی واحد |
| 1351 | واگذاری و الحاق کلیه امور حج و زیارت از وزارت کشور به سازمان اوقاف |
| 1351 | تشکیل شورای عالی حج به ریاست رئیس سازمان اوقاف و با حضور نمایندگان وزارتخانهها، جمعیت شیر و خورشید سرخ، یک روحانی و.. |
| 1353 | تأسیس ستاد عمره در ساختار سازمان اوقاف |
| 1354 | اعزام نخستین کاروان زائران ایرانی به عتبات عالیات از سوی سازمان اوقاف |
سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی (۱۳۵۷ش)[ویرایش | ویرایش مبدأ]
| تاریخ | رخداد |
|---|---|
| 1358 | تشکیل سازمان حج و زیارت، و انتقال سرپرستی امور حج از سازمان اوقاف به وزارت ارشاد[۵] |
| 1359 | به علت بروز جنگ تحمیلی عراق علیه ایران، فقط سه استان موفق به اعزام زائر شدند[۶] |
| 1363 | ادغام سازمان حج و اوقاف با یکدیگر و تشکیل سازمان حج و اوقاف و امور خیریه[۷] |
| 1366 | حادثه حج خونین و در نتیجه وقفه سه ساله در اعزام به حج[۸] |
| 1370 | تشکیل سازمان مستقلی به نام حج و زیارت، و جداسازی امور حج و اوقاف از یکدیگر[۹] |
| 1381 | برگزاری کلاسهای حضوریِ آموزش حج برای حاجیان و کارگزاران[۱۰] |
| 1382 | ایجاد دفتر نمایندگی سازمان حج و زیارت در عراق جهت ارائه خدمات مناسبتر به زائران عتبات عالیات[۱۱] |
| 1384 | امضای یادداشت تفاهم بین سازمان حج و زیارت و وزارت جهانگردی عراق درباره اعزام زائران ایرانی به عتبات[۱۲] |
| 1384 | تعیین وظایف نمایندگی ولی فقیه در امور حج به دستور رهبری[۱۳] |
| 1394 | حادثه منا و کشته شدن بیش از دو هزار نفر از حاجیان کشورهای مختلف[۱۴] |
| 1395 | اعزام نشدن زائران ایرانی به حج در اعتراض به عدم امنیت حاجیان[۱۵] |
| 1396 | ازسرگیری اعزام زائران ایرانی به حج[۱۶] |
پانویس[ویرایش | ویرایش مبدأ]
- ↑ حج و زیارت در گذر زمان، ص۱۰.
- ↑ حج و زیارت در گذر زمان، ص۱۱.
- ↑ حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۶.
- ↑ حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۸.
- ↑ حج و زیارت در گذر زمان، ص۵۹.
- ↑ حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۰.
- ↑ حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۱.
- ↑ حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۲.
- ↑ حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۳.
- ↑ حج و زیارت در گذر زمان، ص۸۰.
- ↑ حج و زیارت در گذر زمان، ص۷۰.
- ↑ حج و زیارت در گذر زمان، ص۸۳.
- ↑ حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۵.
- ↑ حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۶.
- ↑ حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۶-۶۷.
- ↑ حج و زیارت در گذر زمان، ص۶۶.
منابع[ویرایش | ویرایش مبدأ]
این مقاله برگرفته از حج در گذر زمان، علیاکبر زاور، نشر مهکامه، چاپ اول، ۱۳۹۹ش است.