مناسک مکیه: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''[[ملا مهدی نراقی]]''' (۱۱۲۸–۱۲۰۹ق) فقیه، فیلسوف و اخلاقدان شیعه و از عالمان جامعالعلوم عصر خود بود. او در آثارش، بهویژه در رساله [[مناسك الحج آیتالله خامنهای (کتاب)|مناسک حج]]، [[احکام حج]] را با دقت فقهی بیان کرده است. نراقی [[حج]] را تنها عبادتی فقهی نمیداند، بلکه آن را سفری اخلاقی و عرفانی برای تزکیه نفس، تقرب به خدا و آمادگی برای قیامت میشمارد. | '''[[ملا مهدی نراقی]]''' (۱۱۲۸–۱۲۰۹ق) فقیه، فیلسوف و اخلاقدان شیعه و از عالمان جامعالعلوم عصر خود بود.<ref>ملا مهدی نراقی و حج، ص9.</ref> او در آثارش، بهویژه در رساله [[مناسك الحج آیتالله خامنهای (کتاب)|مناسک حج]]، [[احکام حج]] را با دقت فقهی بیان کرده است.<ref>ملا مهدی نراقی و حج، ص13.</ref> نراقی [[حج]] را تنها عبادتی فقهی نمیداند، بلکه آن را سفری اخلاقی و عرفانی برای تزکیه نفس، تقرب به خدا و آمادگی برای قیامت میشمارد.<ref>ملا مهدی نراقی و حج، ص17.</ref> | ||
== نویسنده == | == نویسنده == | ||
'''ملا مهدی نراقی''' (۱۱۲۸–۱۲۰۹ق) فقیه، فیلسوف، ریاضیدان و اخلاقدان [[شیعه]] بود که در نراقِ کاشان زاده شد. او پس از تحصیل در کاشان، در حوزه علمیه اصفهان به مراتب عالی علمی دست یافت و در علوم عقلی و نقلی، بهویژه فلسفه، ریاضیات و نجوم، تبحر داشت. نراقی بیش از سی اثر علمی در حوزههای گوناگون تألیف کرد که نشاندهنده جامعیت علمی اوست. وی در ۸۱ سالگی در کاشان درگذشت. | '''ملا مهدی نراقی''' (۱۱۲۸–۱۲۰۹ق) فقیه، فیلسوف، ریاضیدان و اخلاقدان [[شیعه]] بود که در نراقِ کاشان زاده شد.<ref>ملا مهدی نراقی و حج، ص9.</ref> او پس از تحصیل در کاشان، در حوزه علمیه اصفهان به مراتب عالی علمی دست یافت و در علوم عقلی و نقلی، بهویژه فلسفه، ریاضیات و نجوم، تبحر داشت. نراقی بیش از سی اثر علمی در حوزههای گوناگون تألیف کرد که نشاندهنده جامعیت علمی اوست. وی در ۸۱ سالگی در کاشان درگذشت.<ref>ملا مهدی نراقی و حج، ص10.</ref> | ||
== حج از نگاه نراقی == | == حج از نگاه نراقی == | ||
نسخهٔ ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۵۴
ملا مهدی نراقی (۱۱۲۸–۱۲۰۹ق) فقیه، فیلسوف و اخلاقدان شیعه و از عالمان جامعالعلوم عصر خود بود.[۱] او در آثارش، بهویژه در رساله مناسک حج، احکام حج را با دقت فقهی بیان کرده است.[۲] نراقی حج را تنها عبادتی فقهی نمیداند، بلکه آن را سفری اخلاقی و عرفانی برای تزکیه نفس، تقرب به خدا و آمادگی برای قیامت میشمارد.[۳]
نویسنده
ملا مهدی نراقی (۱۱۲۸–۱۲۰۹ق) فقیه، فیلسوف، ریاضیدان و اخلاقدان شیعه بود که در نراقِ کاشان زاده شد.[۴] او پس از تحصیل در کاشان، در حوزه علمیه اصفهان به مراتب عالی علمی دست یافت و در علوم عقلی و نقلی، بهویژه فلسفه، ریاضیات و نجوم، تبحر داشت. نراقی بیش از سی اثر علمی در حوزههای گوناگون تألیف کرد که نشاندهنده جامعیت علمی اوست. وی در ۸۱ سالگی در کاشان درگذشت.[۵]
حج از نگاه نراقی
نراقی در رساله مناسک حج، با دقت فقهی و عملی به بیان احکام و جزئیات حج میپردازد. او در بحث احرام، علاوه بر احکام مواقیت پنجگانه، حدود دقیق مکانها را برای رفع ابهام حجاج مشخص میکند. در باب طواف، نشانههای حدّ حرم و محل آغاز طواف را توضیح داده و به دشواریهای تاریخی تشخیص حجرالأسود اشاره میکند که امروزه با نشانههای موجود برطرف شده است. نماز طواف را از ارکان حج میداند و حتی در حالت تقیه، کیفیت خاص آن را بیان میکند.
نراقی بر لزوم تأمین هزینه حج از مال حلال تأکید دارد، اما حج با مال حرام را از نظر فقهی صحیح میداند، هرچند موجب مسئولیت حقوقی است. تجارت در سفر حج را نیز منافاتی با عبادت حج نمیداند. او صحت قرائت نماز، بهویژه نماز طواف، را شرط صحت حج میشمارد و ترک یا غلطخوانی آن را موجب بطلان نماز و حتی حج میداند. همچنین وکالت در انجام اعمال واجب حج را جایز نمیداند.
در مسائل فرعی، روزه در سفر حج را بهطور کلی غیرواجب میداند، مگر در موارد استثنایی مانند بدل هدی یا نذر معین، و روزه عرفه را مکروه میشمارد. درباره اذان نیز سقوط آن را در برخی مواضع خاص حج بیان میکند. در نهایت، احکام خمس هزینه حج را با تفصیل توضیح داده و ملاک را سال استطاعت و منبع هزینه سفر قرار میدهد.
آثار تربیتی و عرفانی حج از دیدگاه ملا مهدی
ملا مهدی نراقی حج را ورود به عالم آخرت و تمرین بندگی الهی میداند و برخی مهمترین آثار تربیتی آن را چنین برمیشمارد:
تمرین سفر از دنیا به آخرت: ترک وطن و خانواده یادآور تنهایی قبر و عبور از سختیهای برزخ و قیامت است.
یاد مرگ و قیامت: پوشیدن لباس احرام یاد کفن و بلند شدن صدای تلبیه یادآور نفخ صور و قیامت است.
ورود به حرم امن الهی: خانه خدا محل امن و فرصت خودسازی و دوری از گناه است؛ ورود به آن نماد ورود به بهشت و نزدیکی به خداست.
طواف و پیوند با خدا: طواف کعبه و بوسیدن خانه خدا نماد طواف دل، بندگی و طلب قرب است و با عشق و شوق به خدا انجام میشود.
سعی و رمی جمرات: اعمالی مانند سعی میان صفا و مروه و رمی جمرات نماد اجابت امر الهی و غلبه بر شیطان و نفس اماره است.
اثبات اثر حج: نراقی معتقد است علامت قبول حج، بهبود اخلاق و حال انسان پس از حج است؛ حج انسان را از اعمال قبیحه پاک میکند و روح او را جلا میدهد.
از نظر نراقی، میقات و احرام نماد ترک دنیا و آمادگی برای قیامت است و مناسک حج و زیارت مدینه راهی برای تزکیه نفس، تقرب به خدا و پاک شدن از گناهان بهشمار میآید.