عبدالله جوادی آملی
| مشخصات فردی | |
|---|---|
| زادروز | ۱۳۱۲ش. |
| زادگاه | ایران، آمل |
| مذهب | شیعه |
| اطلاعات علمی و مذهبی | |
| اساتید | مهدی الهی قمشه‌ای، سیدحسین بروجردی، امام خمینی، علامه طباطبایی |
| محل تحصیل | آمل، تهران، قم |
| تالیفات | تفسیر تسنیم، صهبای حج، عرفان حج |
عبدالله جوادی آملی، مفسر قرآن، فقیه، فیلسوف و از عالمان معاصر حوزه علمیه قم است. وی یکی از اسرارنویسان حج به شمار می‌آید. وی آثار زیادی در زمینه حج تألیف کرده است. در نگاه جوادی آملی، حج و هر یک از اعمال آن اسرار و باطنی دارد که اگر حج‌گزار آن را بداند حج او خالص‌تر و کامل‌تر محقق می‌شود.
معرفی
عبدالله جوادی آملی در سال ۱۳۱۲ش در آمل به‌دنیا آمد. وی در شهرهای آمل، تهران و قم به تحصیل در حوزه علمیه پرداخت. از مهمترین اساتید او در حوزه می‌توان به محمدتقی آملی، ابوالحسن شعرانی، مهدی الهی قمشه‌ای، سیدحسین بروجردی، سیدمحمد محقق داماد، میرزا هاشم آملی، امام خمینی و علامه طباطبایی اشاره کرد. وی سال ها در حوزه علمیه قم، به تدریس تفسیر قرآن، خارج فقه، عرفان و فلسفه پرداخت و آثار متعددی در این موضوعات تألیف کرد. تفسیر وی از سال‌های طولانی در حوزه علمیه قم متداول است.[۱]
آثار درباره حج
جوادی آملی چندین کتاب درباره حج نگاشته است. کتاب اسرار حج به زبان عربی،[۲] عرفان حج[۳]و صهبای حج آثار او در حوزه عرفان و اسرار حج است. از او همچنین کتابی در مناسک حج و احکام و استفائات مرتبط به آن منتشر شده است.
صهبای حج
در کتاب صهبای حج اثر جوادی آملی، حکمت‌ها و اسرار مناسک و آداب حج به‌صورت تحلیلی بیان شده است. این کتاب از چهار بخش اصلی تشکیل شده است:
- بخش اول به «ابعاد حج» می‌پردازد و جایگاه، اهمیت و نظام حج در اسلام را تبیین می‌کند.
- بخش دوم درباره «اماکن حج» است و معارف و ویژگی‌های کعبه، حجرالأسود، صفا و مروه و دیگر مکان‌های مقدس را شرح می‌دهد.
- بخش سوم به «مناسک حج» اختصاص دارد و اسرار طواف، نماز طواف، وقوف در عرفات، قربانی، رمی جمرات و بیتوته در منا را با استناد به آیات و روایات بررسی می‌کند.
- بخش چهارم نیز به موضوع «زیارت» و معارف مربوط به آن می‌پردازد.[۴]
کتاب جرعه‌ای از صهبای حج، خلاصه این کتاب می‌باشد.
اسرار حج از نگاه جوادی آملی
عبدالله جوادی آملی در آثار خود درباره حج، سعی داشته است در کنار تفسیر و شرح اعمال حج، به بیان اسرار و باطن حج و اعمال آن نیز بپردازد. در نظر او، حج‌گزار به هر میزان که به اسرار حج آگاه باشد، حج او خالصانه‌تر است؛ از این جهت بدون آشنایی به اسرار اعمال، پیمودن مراحل کامل اخلاص میسر نیست و کسی که پیش از معرفت به اسرار حج، راهی بیت‌الله شود، گرچه ممکن است حج او صحیح باشد، ولی حج کامل و مقبول انجام نداده است.[۵]
جوادی آملی جان و مغز حج را ذکر خدا می‌داند. به اعتقاد وی حج‌گزاری که خدای سبحان را به یاد می‌آورد به چیزی آگاه می‌شود که دیگران از دیدن و شهود آن عاجز و محروم‌اند. فراموش کردن خدا و آیات او باعث کوری از شهود اسرار مناسک حج می‌گردد.[۶]
به اعتقاد جوادی آملی هر یک از اعمال حج نیز باطن و اسراری دارد؛ سعی بین صفا و مروه دویدن به سوی حق و بودن بین خوف و رجا است، صفا رمز تصفیه و تهذیب روح و مروه رمز مروّت است.[۷] نیز طواف گرد کعبه تجسم توحید و سبب صعود به بیت‌المعمور و عرش الهی است.[۸]
پانویس
منابع
- أسرار الحج، جوادی آملی، عبدالله، بیروت، دارالهادی، ۱۴۱۶ق.
- جرعه‌ای از صهبای حج، جوادی آملی، عبدالله، تهران، مشعر، ۱۳۸۶ش.
- «جوادی آملی ۱»، ایازی، سیدمحمدعلی، دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، به کوشش بهاءالدین خرمشاهی، تهران، دوستان و ناهید، ۱۳۹۳ش.
- «زندگینامه آیت‌الله العظمی جوادی آملی حفظه الله»، سایت آیت‌الله جوادی آملی، انتشار: ۲۲ دی ۱۴۰۳ش، بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
- عرفان حج، جوادی آملی، عبدالله، به کوشش حسین رضوانی، تهران، مشعر، ۱۳۸۳ش.