پرش به محتوا

لباس احرام

از ویکی حج
نسخهٔ تاریخ ‏۱۱ ژوئن ۲۰۲۳، ساعت ۰۷:۵۴ توسط Salar (بحث | مشارکت‌ها) (←منابع: اصلاح نویسه‌های عربی)
مقاله توصیفی فقهی این مقاله، راهنمای عملی احکام فقهی نیست. برای اطلاع از حکم و وظیفه شرعی به فتوای مرجع تقلید خود مراجعه کنید. از جمله نگاه کنید به: لباس احرام (فتاوای مراجع).
لباس احرام.

لباس احرام، لباسی است که مردان در حج یا عمره می‌پوشند و از دو جامه ندوخته تشکیل شده است. یکی از آن جامه‌ها به کمر بسته شده و دیگری بر دوش انداخته می‌شود. پوشیدن لباس احرام از آغاز احرام تا بیرون آمدن از آن بر مردان واجب است.

مردان برای نگهداشتن لباس احرام و نگهداری لوازم دیگر، کمربند پهنی به نام همیان به کمر می‌بندند. مردان نباید کفشی بپوشند که همه روی پای آنها را بپوشاند.

احکام احرام
واجبات
شروع از میقات • نیت • لباس احرام • تلبیه
محرمات احرام
مشترک بین زن و مرد
شکار حیوانات خشکی • کشتن جانوران بدن • کندن درختان • التذاذ جنسی • آمیزش • استمناء • عقد ازدواج • فسوق • جدال • زینت • بوی خوش • روغن مالیدن به بدن • نگاه کردن در آینه • سرمه کشیدن • ازاله مو • ناخن گرفتن • خون برون آوردن • کشیدن دندان • حمل سلاح
ویژه مردان
پوشیدن لباس دوخته • پوشاندن سر • استظلال
ویژه زنان
پوشاندن صورت • پوشاندن دست
دیگر احکام
مستحبات احرام • مکروهات احرام


پوشیدن لباس احرام

پوشیدن لباس احرام برای مردان یکی از واجبات احرام است[۱] اما این لباس در مردان و زنان متفاوت است.

لباس احرام مردان

لباس احرام مردان، از دو جامه تشکیل شده است؛ یکی «لُنگ» است که به کمر می‌بندند و از ناف تا زانو را می‌پوشاند و دیگری «رَدا» است که باید بر دوش انداخت که از شانه تا کمر را پوشش دهد.[۲]

لباس احرام زنان

لباس احرام زنان شرط خاصی ندارد و زنان می‌توانند در لباس‌های معمولی‌شان احرام ببندند؛ چه دوخته باشد یا نباشد ولی حریر خالص نباشد.[۳]

فلسفه

بر پایه روایتی از امام سجاد(ع)، درآوردن لباس دوخته و پوشیدن لباس احرام، به معنای بیرون آوردن لباس گناه، و توبه به درگاه خدا است. برخی نیز، فلسفه آن را یادآوری روز مرگ و پوشیدن کفن دانسته‌اند.[۴]

شرایط

برخی از شرایط لباس احرام چنین است:

  • شرایطی که لباس نماز‌گزار دارد،[۵] لباس احرام نیز باید داشته باشد؛[۶] مانند اینکه مباح باشد، پاک باشد، از اجزاء مردار و حيوان حرام گوشت نباشد و به مقدار لازم بدن را بپوشاند.[۷]
  • لباس احرامِ مردان نبايد دوخته باشد،[۸] این لباس به‌ صورت دو تكه پارچه ندوخته يا حوله است كه يكى را به كمر مى‌بندند و ديگرى را بر دوش مى‌افكنند.[۹]
  • زنان می‌توانند در حال احرام لباس دوخته به تن داشته باشند.[۱۰]
  • لباس احرام نبايد خوشبو باشد؛ چون در حال احرام، استفاده از هرگونه عطر و بوى خوش حرام است؛[۱۱] از این رو، پيش از سفر، اين لباس را نباید در جايى كه معطر است بگذارند تا هنگام احرام بوى خوش نداشته باشد.[۱۲]

كفش

به‌نظر فقیهان شیعه[۱۳] و اهل‌سنّت[۱۴] مردان در حال احرام نبايد كفش بپوشند و پوشيدن پا، طوری که تمام روى پا را بگيرد جايز نيست و براى احرام بايد دمپايى مناسبى كه تمام روى پا را نمى‌پوشاند تهيه كنند.[۱۵]

دمپایی مردان و کفش زنان باید برخی از شرایط لباس احرام را داشته باشد؛ یعنی پاک و مباح باشد و از چرم حیوان حرام‌گوشت یا مردار تهیه نشده باشد.[۱۶]

همیان

هَمْيان، كمربند پهنى است كه مردان در حال احرام بر كمر مى‌بندند، كه براى نگه داشتن حوله احرامى و نگهدارى پول و لوازم ديگر از آن استفاده مى‌شود.[۱۷] دوخته بودن هميان، حتى براى مردان اشكال ندارد.[۱۸]

اضطباع

اِضْطِباع گذراندن ردای احرام از زیر کتف راست و افکندن آن بر کتف چپ هنگام طواف است[۱۹] و بر اساس نظر برخی از علمای شیعه[۲۰] و مذاهب حنفی، حنبلی و شافعی از مستحبات طوافِ حج و عمره به شمار می‌رود.[۲۱]

پانویس

  1. ↑ مناسک حج محشی، مسأله ۲۵۱، ص۱۳۸.
  2. ↑ قواعد الاحکام، ج۱، ص۴۱۹؛ منتهی المطلب، ج۲، ص۶۸۱؛ مناسک حج، ص۱۶۹، مسئله ۲۷۰.
  3. ↑ مناسک حج، ص۱۶۹، مسئله ۲۷۷.
  4. ↑ عرفان حج، ص۴۷ و ۴۸.
  5. ↑ توضيح المسائل، ص۱۱۲، مسأله ۷۹۸.
  6. ↑ مناسک حج، ص۱۶۸-۱۶۹، مسئله ۲۷۴.
  7. ↑ توضيح المسائل، ص۱۱۲، مسأله ۷۹۸.
  8. ↑ مناسک حج، ص۲۰۱، مسئله ۳۴۶.
  9. ↑ مناسک حج، ص۱۶۶-۱۶۷، مسئله ۲۶۹.
  10. ↑ مناسک حج، ص۱۶۹، مسئله ۲۷۷.
  11. ↑ مناسک حج، ص۱۹۶-۱۹۷، مسئله ۳۳۵.
  12. ↑ مناسک حج، ص۱۹۶-۱۹۷، مسئله ۳۳۵.
  13. ↑ جواهر الکلام، ج18، ص351؛ الحدائق، ج15، ص442.
  14. ↑ المبسوط، سرخسی، ج4، ص7؛ المغنی، ج3، ص271-272؛ المجموع، ج7، ص249-258؛ الثمر الدانی، ص382-383.
  15. ↑ مناسک حج، ص۲۴۲، مسئله ۴۸۴؛ دروس احکام و مناسک حج، ص۱۴۰.
  16. ↑ شهید الثانی، الروضة البهیة، ۱۴۰۳ق، ج۲، ص۲۳۱؛ دروس احکام و مناسک حج، ص۱۴۰.
  17. ↑ دروس احکام و مناسک حج، ص۱۴۰.
  18. ↑ دروس احکام و مناسک حج، ص۱۴۰.
  19. ↑ غریب الحدیث، ابن قتیبه، ج1، ص23؛ الصحاح، ج3، ص1248؛ بدائع الصنائع، ج2، ص147.
  20. ↑ المبسوط، ج1، ص356؛ الجامع للشرائع، ص201؛ تحریر الاحکام، ج1، ص584-585؛ الدروس، ج1، ص401.
  21. ↑ المبسوط، سرخسی، ج4، ص10؛ الوسیط، ج2، ص648-649.

منابع

این مقاله برگرفته از ویژه‌نامه عمره مفرده: وصال دوست، حوزه نمایندگی ولی‌فقیه در امور حج و زیارت معاونت فرهنگی، ۱۳۹۳ش، ص۷۴-۷۸ و کتاب درسنامه مناسک حج، محمدحسین فلاح‌زاده، تهران، مشعر، ۱۳۸۹ش، ص۲۰ و گل‌واژه‌های حج و عمره، علیرضا بصیری، نشر مشعر، ۱۳۸۷ش، ص۵۶ است.
  • توضیح المسائل، سید روح الله امام خمینی، تهران، سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و إرشاد إسلامی، چاپ نهم، ۱۳۷۲ش.
  • عرفان حج، عبدالله جوادی آملی، نشر اسراء، تابستان ۱۳۷۸ش.
  • مناسک حج محشی، مرکز تحقیقات حج، نشر مشعر، زمستان ۱۳۷۵ش.

مقاله‌های مرتبط