پرش به محتوا

فراش

از ویکی حج
نسخهٔ تاریخ ‏۲۴ اکتبر ۲۰۲۴، ساعت ۱۲:۳۹ توسط Engineer (بحث | مشارکت‌ها) (حذف از رده:مقاله‌های در دست ویرایش رده‌انبوه)
(تفاوت) → نسخهٔ قدیمی‌تر | نمایش نسخهٔ فعلی (تفاوت) | نسخهٔ جدیدتر ← (تفاوت)
خادمان و فراشان در آغاز جاروکشی در حرم امام رضا(ع).

فَرّاش، به کسانی گفته شده که در زيارتگاه‌ها، مأمور پهن كردن و جمع كردن فرش‌ها، زيلوها و جارو كردن صحن‌ها و رواق‌ها هستند.

منصب فراشى، در مزارهاى معصومان(ع)، افتخار شمرده شده و گاهى زائران، به صورت افتخارى به این کار مى‌پردازند. وظایف فراشان در حرم امام رضا(ع) گسترده‌تر بوده و شامل حفظ نظم و آرامش، تقسيم گل‌هاى بالاى ضريح بين زائران و آماده‌سازی مکان برگزاری مراسم صفّه و خطبه نیز می‌شود.

واژه‌شناسی[ویرایش | ویرایش مبدأ]

فراش، صيغۀ مبالغه از «فرش» بوده[۱] و به معنای كسى است كه فرش و بساط را مى‌گسترد.[۲] به پيشخدمت و خدمتكار[۳] و جاروكش و مأمور نظافت يك ساختمان و مسجد و حرم نيز گفته مى‌شود.[۴]

در مکان‌های مقدس[ویرایش | ویرایش مبدأ]

در زيارتگاه‌ها، به كسانى كه مأمور پهن كردن و جمع كردن فرش‌ها و زيلوها و جارو كردن حرم و صحن‌ها و رواق‌ها هستند، فراش گفته مى‌شود. منصب فراشى و جاروكشى در مزارهاى معصومان(ع)، افتخار است و زائران گاهى به صورت افتخارى به آن مى‌پردازند.[۵]

در حرم امام رضا(ع)[ویرایش | ویرایش مبدأ]

فرّاشان، در حرم امام رضا(ع)، خادمانی هستند كه وظيفۀ آن‌ها حفظ نظافت، طهارت و غبارروبى رواق‌ها، حفظ نظم و آرامش و تقسيم گل‌هاى بالاى ضريح بين زائران است. افزون بر اين، راهنمایی زائران و برف‌روبى حرم و بيوتات بر عهدۀ آن‌ها است. فراشان، برای برگزاری مراسم خطبۀ صبح، رواق‌ دارالسياره يا دارالحكمه را براى مراسم آماده کرده و در هنگام برگزارى مراسم صفّه و خطبه، مراقبت بر حفظ نظم و زمان را بر عهده دارند. تنظيم لوح، لاله و قرآن، براى اجراى مراسم صفّۀ صبح و مراسم صفّه شام و هدايت زائران در رواق‌هاى دارالحفّاظ و دارالسّلام، از دیگر وظایف آن‌هاست.[۶]

پانوشت[ویرایش | ویرایش مبدأ]

  1. ↑ لغت نامه دهخدا ذیل واژه فراش، به نقل از اقرب الموارد؛ فرهنگامه زیارت، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۴، ص38.
  2. ↑ لغت‌نامه دهخدا، ذیل واژه فراش.
  3. ↑ فرهنگ فارسی معین، ذیل واژه فراش؛
  4. ↑ فرهنگامه زیارت، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۴، ص38.
  5. ↑ فرهنگ‌نامه زیارت، ص۵۰.
  6. ↑ راهنماى جامع اماكن متبركه، ص ۵٩؛ فرهنگ‌نامه زیارت، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره ۱۴، ص38.

منابع[ویرایش | ویرایش مبدأ]

این مقاله برگرفته از مقاله فرهنگامه زیارت، جواد محدثی، فصلنامه فرهنگ زیارت، شماره چهاردهم، بهار 1392، ص38. است.
  • راهنماى جامع اماكن متبركه حرم مطهر حضرت رضا(ع)، روابط عمومى آستان قدس رضوى، ۱۳۸۷ش.