ممالیک: تفاوت میان نسخه‌ها

Heidar (بحث | مشارکت‌ها)
Salar (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱۹: خط ۱۹:
}}'''
}}'''


'''ممالیک''' یا مملوکیان سلسله‌ای از حاکمان ترک و چـَرکَس، در مصر بودند. ایشان از 648 تا 923قمری، حدود سه قرن بر [[مصر]] حکومت کردند. سلسله ممالیک نقش برجسته‌ای در تاریخ سیاسی و مذهبی سرزمین‌های اسلامی، به‌ویژه [[حرمین|حرمین شریفین]] ایفا کردند. در [[فهرست سلاطین مملوکی]] حاکمان متعددی به چشم می‌خورند که در بازسازی و تغییرات [[مسجد النبی]] نقش داشته‌اند.
'''مَمالیک''' یا مَمْلوکیان سلسله‌ای از حاکمان ترک و چـَرکَس، در مصر بودند. آنها از 648 تا 923قمری، حدود سه قرن بر [[مصر]] حکومت کردند. سلسله ممالیک نقش برجسته‌ای در تاریخ سیاسی و مذهبی سرزمین‌های اسلامی، به‌ویژه [[حرمین|حرمین شریفین]] ایفا کردند. در [[فهرست سلاطین مملوکی]] حاکمان متعددی به چشم می‌خورند که در بازسازی و تغییرات [[مسجد النبی]] نقش داشته‌اند.


فرمانروایان ممالیک همچنین به عمران و آبادانی [[مکه]] و [[مدینه]] اهتمام ورزیدند. در دوران حکومت ممالیک، طرح‌های متعددی در بازسازی، مرمت و توسعه اماکن مقدس، به‌ویژه [[مسجد الحرام|مسجدالحرام]] و [[مسجد النبی|مسجدالنبی]]، اجرا شد. این اقدامات، شامل ساخت بناهای آموزشی، رفاهی، مذهبی، تأمین امنیت راه‌ها برای زائرین و نیز احیای تأسیسات آبی و خدماتی در مسیرهای زیارتی بود.
فرمانروایان ممالیک همچنین به عمران و آبادانی [[مکه]] و [[مدینه]] اهتمام ورزیدند. در دوران حکومت ممالیک، طرح‌های متعددی در بازسازی، مرمت و توسعه اماکن مقدس، به‌ویژه [[مسجد الحرام|مسجدالحرام]] و [[مسجد النبی|مسجدالنبی]]، اجرا شد. این اقدامات، شامل ساخت بناهای آموزشی، رفاهی، مذهبی، تأمین امنیت راه‌ها برای زائرین و نیز احیای تأسیسات آبی و خدماتی در مسیرهای زیارتی بود.


== واژه‌شناسی ==
== واژه‌شناسی ==
ممالیک جمعِ «مملوک» به معنای «غلام»، بیشتر در مورد غلامان سفیدپوست به کار می‌رود. ممالیک به سلاطینی گفته می شود که در طول سه قرن بر [[مصر]] و [[شام]] حکومت می کردند.<ref>دولت ممالیک، ص17.</ref> ممالیک اصالتاً از غلامان اقوام ترک یا چـَرکَس بودند. ایشان در ابتدا به‌عنوان سپاه مزدور [[ایوبیان|سلسله ایوبی]] (1174-1254م.) خدمت می‌کردند که به‌تدریج به مراتب بالای نظامی و سیاسی رسیدند.<ref>تاریخ تطبیقی ایران با کشورهای جهان، ص201.</ref>
مَمالیک به سلاطینی گفته می شود که در طول سه قرن بر [[مصر]] و [[شام]] حکومت می کردند. ممالیک جمعِ «مملوک» به معنای «غلام»، بیشتر در مورد غلامان سفیدپوست به کار می‌رود.<ref>دولت ممالیک، ص17.</ref> ممالیک اصالتاً از غلامان اقوام ترک یا چـَرکَس{{یادداشت|چـَرکَس نام قومی قفقازی هم ریشه با گرجی‌ها است که در جمهوری آدیغیه در جنوب روسیه و ترکیه ساکن هستند.}}  بودند. ایشان در ابتدا به‌عنوان سپاه مزدور [[ایوبیان|سلسله ایوبی]] (1174-1254م.) خدمت می‌کردند که به‌تدریج به مراتب بالای نظامی و سیاسی رسیدند.<ref>تاریخ تطبیقی ایران با کشورهای جهان، ص201.</ref>


== تاریخچه حکومت ممالیک ==
== تاریخچه حکومت ممالیک ==
{{بیشتر|فهرست سلاطین مملوکی}}
{{بیشتر|فهرست سلاطین مملوکی}}
حکومت ممالیک در سال ۶۴۸قمری/۱۲۵۰میلادی با سقوط [[ایوبیان]] و قدرت‌گیری عزالدین ایبک بر [[مصر]] و [[شام]] آغاز شد پس از حدود 275 سال، سلطان سلیم اول عثمانی، در سال ۹۲۳قمری/۱۵۱۷میلادی مصر را فتح کرد و به حکومت ممالیک پایان داد.<ref>دولت ممالیک، ص17 و 18؛ شرق نزدیک در تاریخ، ص237.</ref>
حکومت ممالیک در سال ۶۴۸قمری/۱۲۵۰میلادی با سقوط [[ایوبیان]] و قدرت‌گیری عزالدین ایبک بر [[مصر]] و [[شام]] آغاز شد پس از حدود 275 سال، سلطان سلیم اول عثمانی، در سال ۹۲۳قمری/۱۵۱۷میلادی مصر را فتح کرد و به حکومت ممالیک پایان داد.<ref>دولت ممالیک، ص17 و 18؛ شرق نزدیک در تاریخ، ص237.</ref>
[[پرونده:ممالیک.png|بندانگشتی|نقشه سلطنت ممالیک (قرمز)، تحت حکومت سلسله بَحری]]
[[پرونده:ممالیک1.jpg|بندانگشتی|نقشه سلطنت ممالیک (سبز)]]
در دوران حکومت ممالیک، دو سلسله از ایشان فرمانروایی کردند:
در دوران حکومت ممالیک، دو سلسله از ایشان فرمانروایی کردند: