پرش به محتوا

اسرار نماز طواف

از ویکی حج
نسخهٔ تاریخ ‏۱۱ ژانویهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۲۳:۰۴ توسط Heidar (بحث | مشارکت‌ها)
اسرار نماز طواف
دستهاعمال عمره و حج
مکانمسجد‌الحرام پشت مقام ابراهیم
عمل قبلیطواف
عمل بعدیسعی
مکان‌های وابستهمطاف
صفحه فتواهای مراجعنماز طواف (فتاوای مراجع)
جستارهای وابستهاعمال عمره تمتع؛ اعمال حج تمتع

طواف و نماز


اهمیت نماز طواف

نماز طواف دو رکعت نماز است که باید پس از هر بار طواف کعبه (چه طواف عمره تمتع و چه عمره مفرده و چه حج تمتع و چه طواف نساء) به نیّت نماز طواف در پشت مقام ابراهیم(ع) خوانده شود.[۱]

نماز در بین عبادات از اهمیت و جایگاه ویژه‌ای برخوردار می‌باشد. نویسندگان اسرار حج، نماز طواف را وسیله معراج زائر تا عرش الهی دانسته‌اند.[۲]

برخی پژوهشگران اهمیت نماز طواف را در این دانسته اند که تا زمان طواف در نزدیک خانه خدا، اتصال زائر با صاحب خانه در محکم‌ترین حالت قرار دارد. ولی زمانی که از خانه دور شد، باید به نماز بایستد. پس از اتمام طواف با فاصله گرفتن از کعبه، نماز است که می‌تواند ارتباط با خدا را برپا نگه دارد چنانکه خداوند کعبه را موجب برپایی مردم و دین قرار داده است.[۳]

روایات و فضائل

از امام صادق(ع) روایت شده که زائر خانه خدا وقتی در نماز طواف است، «فرشته‌اى در سمت چپ او مى‌ايستد و چون از نماز طواف فارغ شود، دستى بر پشت او مى‌نوازد و مى‌گويد: گناهان گذشته‌ات پاك شد، اما تا مى‌توانى براى آينده‌ات بكوش، باشد كه رستگار بمانى.[۴]

پيامبر خدا (ص) فرمود: «... هر كس گرد اين خانه هفت بار بگردد و دو ركعت نماز طواف را نيكو بجا آورد، آمرزيده است.[۵]

اسرار توحیدی نماز طواف

ابراز نیازمندی و بندگی

نماز انسان را در مقام بندگی و نیازمندی به خدا قرار می‌دهد[۶] چنانکه خداوند خود را بی‌نیاز معرفی کرده و انسان را محتاج به خدا.[۷] زائر در نماز طواف دست از دنیا و آنچه دنیوی است می‌شوید و در مرحله بعد اسم و رسمی برای خود نمی‌بیند و تمام امور را در اراده خداوند می‌داند.[۸] امام زین العابدین(ع) در حدیث شبلی، نماز در مقام ابراهیم(ع) را به معنای بندگی، طاعت و مبارزه با شیطان دانسته است.

اتصال با اهل بیت(ع)

برخی تشهّد و سلام‌هاى نماز طواف را به منزله مكالمه بين انسان و اهل بيت (ع) دانسته‌اند.[۹]

آداب

وضو داشتن هنگام نماز طواف واجب است.[۱۰] هر مقدار که نماز طواف به مقام ابراهیم (ع) نزدیک‌تر باشد بهتر است. البته به شکلی که برای مردم مزاحمت نداشته باشد.[۱۱] نماز طواف باید پس از طواف و پیش از سعی خوانده شود و با طواف نباید زیاد فاصله داشته باشد.[۱۱] مستحب است در رکعت اول بعد از حمد، سوره اخلاص و در رکعت دوم بعد از حمد سوره کافرون خوانده شود.[۱۲] شکر خداوند و ذکر صلوات، طلب قبولی اعمال، سجده های طولانی و گریستن و خواندن دعاهای مختلف از مستحبات نماز طواف است.[۱۳] وقت نماز طواف طبق سنت امام حسن و امام حسین (ع) بعد از نماز صبح و نماز عصر بوده است.[۱۴]

پانویس

  1. مناسک حج، مسئله۲/۸۰۰.
  2. اسرار حج (فارسى مظاهری)، ص31؛ اسلام، آيين رستگارى، ص271.
  3. مائده، 95 ؛ کافی، ج4، ص271.
  4. الكافي، ج3، ص270.
  5. بحار الأنوار، ج65، ص452 ؛ تحفة الأولياء، ج3، ص55.
  6. اسرار عرفانی عمره، ص151.
  7. فاطر، 15.
  8. اسرار عرفانی عمره، ص151 ؛ شرح منازل السائرین، ص129.
  9. اسرار حج (فارسى مظاهری)، ص32.
  10. تحریر الوسیله، ج1، ص117.
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ تحریر الوسیله، ج2، ص237.
  12. الخصال، ج2، ص15.
  13. اسرار عرفانی حج، ص403.
  14. الكافي، ج4، ص50.

منابع

  • اسرار عرفانی حج محمدتقی فعالی، تهران، مشعر، 1386ش.
  • اسرار حج (فارسی) حسين مظاهری، اصفهان، الزهرا، 1387ش.
  • اسرار عرفانی عمره محمدتقی فعالی، تهران، مشعر، 1388ش
  • اسلام، آيين رستگارى حسين مظاهری، اصفهان، الزهرا، 1387ش.
  • خصال، شیخ صدوق، بی‌جا، نسیم کوثر، 1382ش.
  • تحفة الأولياء، شیخ کلینی، ترجمه اردکانی، قم، دارالحدیث، 1388ش.
  • الكافی(گزيده فارسى)، شیخ کلینی، تهران، انتشارات علمی فرهنگی، 1363ش.
  • مناسک حج با حواشی مراجع، سید روح‌الله خمینی، تهران، نشر مشعر، 1385ش.
  • بحار الأنوار، العلامة المجلسی، تهران، ولی عصر، 1397ق.


  • الامّ (الفقه‌الشافعی)، الشافعی، محمد بن ادریس، بیروت، بی‌نا، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.
  • بدایة المجتهد و نهایة المقتصد، محمد بن احمد بن رشد (الحفید)، بیروت، دارالفکر، ۱۴۲۱ق.
  • بدائع الصنائع (الفقه‌الحنبلی)، علاءالدین بن مسعود الکاشانی، المصادر الفقهیه، بیروت، ۱۴۲۲ق.
  • تذکرة الفقهاء، (علامه حلی) حسن بن یوسف بن مطهر، قم، مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث، ۱۴۲۲ق.
  • الجامع للشرایع، الحلّی، یحیی بن سعید، قم، مؤسسة سید الشهداء العلمیه، ۱۴۰۵ق.
  • جواهر الكلام فى شرح شرائع الاسلام، النجفى، الشيخ محمد حسن، تهران، دار الكتب الاسلاميه، چاپ دوم، ١٣۶۵ش.
  • الدروس الشرعيه في فقه الاماميه، شهيد اول، شيخ محمد بن مكى العاملى، قم، مؤسسة النشر الاسلامى، چاپ دوم، ١۴١٧ق.
  • الروضة البهیه فی شرح اللمعة الدمشقیه، زین‌الدین العاملی (الشهید الثانی)، قم، مجمع الفکر الاسلامی، ۱۴۲۴ق.
  • شرائع الاسلام فی مسائل الحلال والحرام، محقق حلّی، نجم الدین جعفر بن حسن، تهران، منشورات الأعلمی، ۱۳۸۹ق.
  • الفقه علی المذاهب الأربعه، عبدالرحمان الجزیری، بیروت، دارالفکر، ۱۴۲۴ق.
  • الفقه علی المذاهب الخمسه، محمدجواد المغنیه، قم، مؤسسة دارالکتاب الاسلامی، ۱۴۲۲ق.
  • الکافی فی فقه ابن حنبل (الفقه الحنبلی)، المصادر الفقهیه، (ابن قدامه) عبداللّٰه بن احمد بن قدامه، بیروت، چاپ اول، ۱۴۲۲ق.
  • المبسوط، محمد بن احمد بن سهل السرخسی (-۴۸۳ق)، بیروت، دارالمعرفه، ۱۴۰۶ق.
  • المصادر الفقهیه، علی‌اصغر مروارید، بیروت، دارالتراث، ۱۴۱۹ق.
  • مناسک نوین، آخوندی، مصطفی و انصاری، عبدالرحمان، تهران، محراب قلم، چاپ اول، ۱۳۹۰ش.

مقاله‌های مرتبط