ملتزم

از ویکی حج
کعبه
کعبه۲.jpeg
کعبه
نام‌ها
بیت العتیقبیت اللهبیت الحرامبیت المحرمبیت المعمور
ارکان
رکن عراقیرکن شامیرکن حجرالاسودرکن یمانی
اجزا
باب الکعبهباب التوبهپلکان کعبهناودان کعبهپرده کعبهپرده درون کعبه‌ستون‌های کعبهپلکان درون کعبهسقف کعبهبرقعحزامآویزه‌های کعبهشاذروانملتزممستجار
پیشینه
بازسازی کعبهتاریخ بازسازی درِ کعبهمولد علی(ع)
متولیان
ابوخفاد اسدیابوطالبعبدالله بن عبدالعزیتمیم بن مر
مرتبط
طوافحجر الاسودحطیمحجر اسماعیلمقام ابراهیمحجابتبیت الضراحخط آغاز طوافکارگاه پرده‌بافیشستشوی کعبهابرقازلاماستقسام

ملتزم بخشی از دیوار شرقی کعبه است که بین در کعبه و حجر الاسود قرار گرفته است. بنابر روایاتی، این مکان محل استجابت دعا است و پیامبر اکرم(ص) صورت و دست‌های خود را در این قسمت دیوار قرار داده و دعا کرد.

مکان اعتراف به گناهان

بخشی از دیوار شرقی کعبه را ملتزم می‌نامند. این بخش بین حجر الاسود و در کعبه قرار دارد.[۱][۲]

از پیامبر(ص) به نقل از ابن عباس نقل شده که ملتزم مکان استجابت دعا است.[۳]

در روایات آمده است که حضرت آدم(ع) نیز در هنگام طواف کعبه در این مکان به گناهان خویش اعتراف کرد.[۴] و از آن پس این مکان از سوی خداوند محل اجابت دعا قرار گرفته است[۵]

روایت‌هایی نقل شده پیامبر در این مکان صورت و سینه‌اش را به دیوار کعبه میگذاردند.[۶] از امام علی نیز نقل شده که در ملتزم به گناهان خود اعتراف کنید.[۵]

واژه‌شناسی

چرا به این مکان ملتزم گفته می‌شود؟

برخی گفته اند چون حاجیان در هنگام دعا و راز و نیاز به این قسمت می‌چسبند و ملتزم این قسمت می‌شوند.[۷]

برخی نیز گفته اند که در زمان جاهلیت برای قسم خوردن و پیمان بستن به کنار این بخش از دیوار کعبه می‌آمدند و به سوگندی که می‌بستند ملتزم و پای‌بند بودند.[۸]

ملتزم و مستجار

در دیوار کعبه جای دیگری وجود دارد که به آن مستجار می‌گویند و در آنجا هم توصیه به دعا کردن شده است. مستجار پشت کعبه در ضلع غربی و فاصله رکن یمانی تا در مسدود شده کعبه را شامل می‌شود.

از آنجا که گاهی در منابع و روایات مستجار و ملتزم نام‌های یک مکان دانسته شد‌ه است،[۹] یا ملتزم نیز در دیوار پشت کعبه جانمایی شده است[۱۰] برخی بر آنند که ملتزم نیز همان مستجار است و در رکن یمانی قرار دارد.[۳]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. العقد الثمین فی تاریخ البلد الامین،‌ج۱، ص ۲۴۲
  2. مکه در بستر تاریخ، ص ۹۹
  3. شفاء‌الغرام باخبار البلد الحرام، ج۱، ص ۱۹۶
  4. أخبار مكة و ما جاء فيها من الآثار، أزرقى، ج‏1، ص: 44
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ وسائل الشیعه، ج۷، ص ۴۲۵
  6. اخبار مکه فی قدیم الدهر و حدیثه، ج۱، ص ۱۶۲
  7. موسوعه العتبات المقدسة، قسم مکه، ص ۲۳۶
  8. المفصل فی تاریخ العرب قبل الاسلام، ج۶، ص ۴۳۷
  9. شفاء الغرام باخبار البد الحرام، ج۱، ص ۱۹۶
  10. فهرستی از این روایات را بنگرید در: «پژوهشی درباره ملتزم»، مجله میقات حج، شماره ۴۳، ص ۸۴

منابع

  • شفاء الغرام باخبار البلد الحرام، تقی الدین محمد فاسی، تحقیق لجنة من کبار العلماء و الادباء، بیروت، دار الکتب العلمیه، بی‌تا.
  • أخبار مكة فى قديم الدهر و حديثه‏، محمد بن اسحاق فاکهی، تحقیق عبدالملک ابن دهیش، مکه، مکتبه الاسدی، ۱۴۲۴ق.
  • مکه در بستر تاریخ، نعمت الله صفری فروشانی، قم، مرکز جهانی علوم اسلامی، ۱۳۸۶ش.
  • العقد الثمين فى تاريخ البلد الأمين‏، محمد بن احمد فاسی، محمد عبدالقادر عطا، بیروت، دار الکتب العلمیه، ۱۴۱۹ق.