انیس بن قتاده اوسی

از ویکی حج
پرش به: ناوبری، جستجو
انیس بن قتاده اوسی
مشخصات فردی
نام کامل اُنَیس بن قَتاده اوسی
نسب/قبیله تیره بنی‌عبید بن زید از قبیله اوس
درگذشت/شهادت از شهدای نبرد احد، شهادت
مشخصات دینی
حضور در جنگ‌ها بدر و احد
دلیل شهرت از شهدای نبرد احد

اُنَیس بن قَتاده اوسی از شهدای اُحد می‌باشد. وی از صحابه رسول خدا(ص) است که در غزوه‌های بدر و احد شرکت کرده است و سرانجام در نبرد احد به‌دست ابوالحکم بن اَخنَس بن شُریق به شهادت رسید.

نام و نسب[ویرایش]

انیس بن قتادة بن ربیعة بن خالد که گاه از او با نام انس و الیاس[۱]یاد کرده‌اند، [۲] از تیره بنی‌عبید بن زید از قبیله اوس است.[۳]

حضور در بدر و احد[ویرایش]

وی در غزوه‌های بدر (2ق.) [۴]و اُحد (3ق.) حضور داشت و هنگام مشورت رسول خدا با یارانش درباره بیرون شدن یا ماندن در مدینه برای رویارویی با لشکر قریش، از کسانی بود که بر بیرون شدن اصرار داشتند.[۵]

شهادت[ویرایش]

او در غزوه احد، به دست ابوالحکم بن اَخنَس بن شُریق به شهادت رسید.[۶]روایت شده که نسلی از او نماند.[۷]

همسر انیس[ویرایش]

در پی شهادت وی، همسرش خَنْساء بنت خزام/خِذام[۸]یا جُدامه بنت جندل[۹]از سوی پدرش به ازدواج مردی از قبیله مُزَینه درآمد. خنساء که از این ازدواج ناخرسند بود، نزد پیامبر(ص) آمد و ناخرسندی خود را از ازدواج با مرد مزنی اعلام کرد و خواستار ازدواج با برادر همسرش شد. از این ‌رو، رسول خدا ازدواج خنساء را با مرد مزنی باطل دانست و خنساء با برادر شوهرش ازدواج کرد.[۱۰]برخی فقیهان در بطلان تزویج زن بیوه بدون اجازه او، به این روایت استناد کرده‌اند.[۱۱]

پانویس[ویرایش]

  1. الطبقات، ج3، ص354.
  2. السیرة النبویه، ج1، ص689؛اسد الغابه، ج1، ص149-150؛الاصابه، ج1، ص275؛الاصابه، ج1، ص285.
  3. جمهرة انساب العرب، ص334.
  4. المغازی، ج1، ص160؛السیرة النبویه، ج1، ص689؛الطبقات، ج3، ص354.
  5. المغازی، ج1، ص213؛امتاع الاسماع، ج9، ص250.
  6. المغازی، ج1، ص301؛الطبقات، ج3، ص354؛انساب الاشراف، ج1، ص330.
  7. المغازی، ج1، ص160؛الطبقات، ج3، ص354.
  8. المغازی، ج1، ص160؛المصنف، ج6، ص148.
  9. الطبقات، ج3، ص63؛تهذیب الاسماء، ج1، ص926.
  10. الطبقات، ج8، ص334؛اسد الغابه، ج1، ص159؛الاصابه، ج1، ص286.
  11. المبسوط، ج5، ص2؛المغنی، ج7، ص385.

منابع[ویرایش]

Links.pngمنبع اصلی مقاله: دانشنامه حج و حرمین شریفین مدخل اُنَیس بن قَتاده اوسی.
  • اسد الغابه: ابن اثیر (م. 630ق.)، بیروت، دار الفکر، 1409ق؛
  • الاصابه: ابن حجر العسقلانی (م. 852ق.)، به کوشش علی معوض و عادل عبدالموجود، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1415ق؛
  • امتاع الاسماع: المقریزی (م. 845ق.)، به کوشش محمد عبدالحمید، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1420ق؛
  • انساب الاشراف: البلاذری (م. 279ق.)، به کوشش زکار و زرکلی، بیروت، دار الفکر، 1417ق؛
  • تهذیب الاسماء و اللغات: النووی (م. 676ق.)، به کوشش ادارة الطباعة المنیریه، بیروت، دار الکتب العلمیه؛
  • جمهرة انساب العرب: ابن حزم (م. 456ق.)، به کوشش گروهی از علما، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1418ق؛
  • السیرة النبویه: ابن هشام (م. 213/218ق.)، به کوشش السقاء و دیگران، بیروت، المکتبة العلمیه؛
  • الطبقات الکبری: ابن سعد (م. 230ق.)، به کوشش محمد عبدالقادر، بیروت، دار الکتب العلمیه، 1418ق؛
  • المبسوط: السرخسی (م. 483ق.)، بیروت، دار المعرفه، 1406ق؛
  • المصنّف: عبدالرزاق الصنعانی (م. 211ق.)، به کوشش حبیب الرحمن، المجلس العلمی؛
  • المغازی: الواقدی (م. 207ق.)، به کوشش مارسدن جونس، بیروت، اعلمی، 1409ق؛
  • المغنی: عبدالله بن قدامه (م. 620ق.)، بیروت، دار الکتب العلمیه.