مال حلال
 | این مقاله هماکنون در دست ویرایش است.
این برچسب را کاربر:Heidar در تاریخ ۳ شهریور ۱۴۰۵ برای جلوگیری از تعارض ویرایشی قرار داده است. لطفا بدون توافق با کاربر فوق برچسب را برندارید. |
اهمیت مال حلال در حج
انجام حج «با مال حلال» از جمله مقدمات لازم حج است به شکلی که حج با مال حرام، موجب عدم قبول حج و حتی بطلان آن است.[۱] برخی از آداب حج، مربوط به قبولی حج بوده و بیشتر آنها از مستحبات حج است. استفاده از مال حلال، جزو آداب واجب حج دانسته شده.[۲] برخی براین باورند که استفاده از مال حلال موجب میشود حاجی توفيق عبادت پيدا كند و بتواند در بهترين اماكن روى كره زمين، شيرينى مناجات با خدا را لمس و از عبادات خود لذّت ببرد.[۳]
درباره علت نهی از حج با مال حرام، برخی محققان، حج با مال حرام را در تضاد با مقتضای حج، که عبودیت خداوند است، دانستهاند. عبادتی که مقدمات آن از حلال تهیه نشده باشد از «تقوا» تهی است و با چنین عملی «تقرب» حاصل نمی شود.[۴] در روایات معصومان از سفر با مال حرام نهی شده است.[۵]
مال حرام در اعمال حج
عمل طواف با لباسی که حاجی هنگام احرام به تن کرده انجام میشود. لباس طواف باید مباح باشد؛ یعنی از مال حلال تهیه شده باشد و گرنه طواف باطل است. پیام این شرط آن است که بدون کسب حلال و تن پوش مباح، نمیتوان به حقیقت طواف دست یافت و این عمل حاصلی جز خستگی و ضایع کردن فرصت ندارد.[۶]
بنابر روایتی از امام صادق(ع) حاجی به علت مال غیر حلالی که با آن به حج آمده، هنگام لبیک گفتن، پاسخ منفی «نه، به فرمانبردارى نايستادهاى و در اطاعت و خدمت نيستى» را دریافت میکنند.[۷] ولی اگر با مال حلال حج به جا آورد، با جملات «لبیک» و «سعدیک» پاسخ داده میشود.[۸] بر این اساس، تلبیه را برای شخصی که پاسخ مثبت دریافت میکند، رسیدن به مقام اجابت و سعادت دانستهاند.[۹]
شرط قبولی حج
هزینه و توشه حج باید از مال حلال و پاک باشد.[۱۰] بر پایه روایتی از امام باقر(ع)، خداوند حج و عمرهای را که از مال حرام باشد نمیپذیرد؛[۱۱] حتی اگر پرچمی حرام در اموال حجگزار باشد.[۱۲] بر اساس برخی منابع استفاده از مال حلال در سفر حج، از شروط قبولی حج دانسته شده است.[۱۳]
شرط صحت فقهی
به نظر برخی مراجع معاصر جايز نيست با مال حرام، يا مالى كه خمس آن را نداده، حج بجا آورد. اگر لباس احرام و طواف و سعى و پول قربانى و اجرت چادر و فرشی كه بر آن وقوف به عرفات و منى مىكند حرام باشد، مرتكب كار حرامیشده است.[۱۴]
نراقی بر لزوم تأمین هزینه حج از مال حلال تأکید دارد، اما حج با مال حرام را از نظر فقهی صحیح میداند، هرچند موجب مسئولیت حقوقی است.[۱۵] به نظر برخی مراجع اگر عین لباس طواف و خودِ قربانی، غصبی نباشد (و صرفا با مال غصبی خریده شده باشد) حج وعمره صحیح است هر چند ضامن پول غصبی است.[۱۶]
رسوم دینی حاجیان
رسم دینی رایج میان بسیاری از مردم از آغاز حجگزاری این است که حاجیان خود را ملزم میدانند تا لباس احرامشان را از مال حلال فراهم کنند. همچنین مسافران، پیش از عزیمت به سوی مکه، از خانواده و دوستان و فامیل طلب بخشش و عفوکرده، قرضها را ادا میکنند و وصیتنامه خود را مینویسند.[۱۷]
مقالههای مرتبط
پانویس
- ↑ مناسک جامع حج ، ص 36.
- ↑ الکافی، ج5، ص124؛ الامالی، ص527؛ من لایحضره الفقیه، ج3، ص162 و ج1، ص189؛ تهذیب الاحکام، ج6، ص368؛ بحار الانوار، ج93، ص16 و ج96، ص120؛ العروة الوثقی، ج4، ص339؛ وسائل الشیعه، ج11، ص146.
- ↑ آداب سفر حج، ص23.
- ↑ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 77 .
- ↑ تهذیب الاحکام ، ج 6 ، ص 368 .
- ↑ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 168.
- ↑ الحج و العمره في الكتاب والسنه، ص ۲۲۶ ، ج ۶۹۴ .
- ↑ الکافی، ج5، ص124؛ تهذیب الاحکام، ج6، ص368.
- ↑ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج ، ص 121 .
- ↑ العروة الوثقی، ج4، ص339.
- ↑ الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164.
- ↑ وسائل الشیعه، ج11، ص146؛ بحار الانوار، ج96، ص120.
- ↑ الامالی، ص527؛ بحار الانوار، ج93، ص164؛
- ↑ استفتائات دفتر آیت الله مکارم شیرازی، بخش حج.
- ↑ انیس التجار، ص39.
- ↑ دفتر استفتائات آیت الله سیستانی، بخش مخارج حج با اموال دیگران
- ↑ دانشنامه حج و حرمین شریفین، مدخل بنگلادش.
منابع
- آداب سفر حج، علی قاضی عسکر، تهران، مشعر، 1387ش.
- انیس التجار، نراقی، مهدی بن ابیذر، قم-ایران، بوستان کتاب، 1383ش.
- امالی، شیخ صدوق، محمد بن علی، قم، بعثت،۱۴۱۷ ق.
- بحار الانوار الجامعه لدرر اخبار الائمه الاطهار، محمد باقر المجلسی (۱۰۳۷-۱۱۱۰ق)، تصحیح محمد باقر بهبودی و سید ابراهیم میانجی و سید محمد مهدی موسوی خرسان، بیروت، داراحیاء التراث العربی و موسسه الوفاء، ۱۴۰۳ق.
- تهذیب الأحکام، طوسی محمد بن حسن، تحقیق حسن موسوی خرسان، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1407ق.
- مناسک جامع حج: ناصر مکارم شیرازی، ابوالقاسم علیان نژادی، قم، مدرسه امام علی بن ابی طالب ( علیه السلام ) ، 1384ش.
- درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.
- جواهر الکلام في شرح شرائع الاسلام، صاحب جواهر، محمدحسن، تحقيق عباس قوچاني، تهران، دار الکتب الاسلاميه، 1365ش.
- حج مقبول، ابوالحسن حسینی ادیانی، مشعر، تهران، 1385ش.
- جرعهای از صهبای حج: جوادی آملی، قم، اسراء، 1377ش.
- مستدرک الوسائل، حسین نوری طبرسی، بیروت، مؤسسة آل البیت علیهم السلام لاحیاء التراث، 1408-1429ق/ 1987-2008 میلادی.
- لغتنامه دهخدا، علی اکبر دهخدا، تهران، موسسهٔ لغتنامهٔ دهخدا و مرکز بینالمللی آموزش زبان فارسی دانشگاه تهران، 1377ش.
- الکافی: الکلینی (م.۳۲۹ق.)، به کوشش غفاری، تهران، دار الکتب الاسلامیه، ۱۳۷۵ش.
- سبل السلام: الکحلانی (م. ۱۱۸۲ق)، مصر، مصطفی البابی، ۱۳۷۹ق.
- کامل الزیارات (ترجمه فارسی)، جعفر بن محمد بن جعفر (ابن قولویه قمی)، ترجمه محمدجواد ذهنی تهرانی، تهران، پیام حق، ۱۳۸۷ش.
- کامل الزیارات، جعفر بن محمد بن جعفر (ابن قولویه قمی)، تصحیح: بهراد الجعفری، ط۱، تهران، صدوق، ۱۳۷۵ش.
- فتح الباری، احمد بن حجر عسقلانی، دارالمکتب العلمیه، بیروت، ۱۴۲۴ق.
- وسائل الشیعه (تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه): محمد بن الحسن الحر العاملی (م. ۱۱۰۴ق)، قم، آل البیت، ۱۴۱۴ق.
- حج برنامه تکامل، محمد ضیاء آبادی، تهران، مشعر، 1386ش.