اعمال عمره مفرده

از ویکی حج

اعمال عمره مفرده، مجموعه کارهایی است که عمره‌گزار در عمره مفرده بجا می‌آورد و به ترتیب شامل احرام، طواف، نماز طواف، سعی بین صفا و مروه، طواف نساء و نماز آن است.

بسیاری از اعمال عمره مفرده شبیه اعمال عمره تمتع است و تفاوت‌هایی مانند نیت، مکان احرام و طواف نساء دارد.

سیر اعمال عمره مفرده.jpg

احرام

اعمال عمره مفرده
Tawaf.jpg
اعمال عمره مفرده
احرام در میقات
طواف
نماز طواف
سعی
تقصیر
طواف نساء
نماز طواف نساء

نخستین عمل از اعمال عمره مفرده، احرام است. زائرانی که پیش از اعمال عمره، به مدینه می‌روند، آنگاه که می‌خواهند روانه مکه شوند، ‌باید در مسجد شجره محرم شوند. کسانی که از جده به مکه می‌روند باید به جحفه بروند و در آنجا محرم شوند. کسانی که در مکه و اطراف آن هستند می‌توانند برای احرام به میقات بروند؛ مانند مسجد شجره یا جحفه و یا در خارج منطقه حرم؛ مانند تنعیم یا جعرانه احرام بپوشند.

مردان باید همه لباس‌های دوخته، حتی لباس‌های زیر و کوچک را از تن درآورند و لباس احرام بپوشد و سپس با نیّت احرامِ عمره مفرده، اینچنین لبیک بگوید:‌ «لَبَّیکَ الّلهُمَّ لَبَّیکَ، لَبَّیکَ لا شَریکَ لَکَ لَبَّیکَ، اِنَّ الحَمدَ وَالنِّعمَةَ لَکَ وَالمُلکَ، لا شَریکَ لَکَ لَبَّیکَ.»

زنان در حال احرام،‌ می‌توانند لباس دوخته به تن داشته باشند و به قصد احرام عمره مفرده، ‌لبیک‌ها را می‌گویند.

عمره‌گزار پس از پوشیدن لباس احرام، نیّت کردن و گفتن لبیک، مُحرم می‌شود.

مستحب است پیش از احرام بدن پاکیزه شده، ناخن و شارب گرفته شده و در میقات غسلِ احرام انجام شود.

محرمات احرام

پس از محرم شدن، ۲۴ عمل بر شخص مُحرم حرام می‌شود، که به آن محرمات احرام گفته می‌شود. از آن میان ۱۸ مورد مانند آمیزش، استفاده از عطریات و جدال بین زن و مرد مشترک است. چهار مورد آن مانند پوشیدن «لباس دوخته» و «زیر سایه‌ رفتن» فقط بر مردان حرام است. دو مورد دیگر، یعنی پوشیدن زیور و پوشاندن صورت فقط بر زنان حرام است.

طواف و نماز آن

طواف هفت دور چرخیدن دور کعبه در مسجدالحرام است، که از روبه‌روی حجرالاسود آغاز شده و در همان‌جا پایان می‌یابد. طواف‌کننده باید دارای شرایطی شبیه به نمازگزار باشد مانند طهارت، پوشش بدن و قصد قربت.

واجب است پس از طواف دو رکعت نماز مانند نماز صبح پشت مقام ابراهیم(ع) و رو به کعبه خوانده شود. از مستحبات این نماز، خواندن سوره توحید در رکعت اول و سوره کافرون در رکعت دوم است.

سعی

پس از نماز طواف، باید هفت مرتبه فاصلهٔ میان دو کوه صفا و مروه را، که امروزه به صورت سالنی ساخته شده و کنار مسجدالحرام قرار دارد، پیمود. به این عمل سعی گفته می‌شود. پیمودن فاصله صفا تا مروه یک مرتبه و برگشتن از مروه به صفا مرتبه دوم شمرده می‌شود؛ از این رو، هفت شَوطِ سعی در مروه پایان می‌یابد.

تقصیر

تقصیر چیدن قدری از ناخن یا موی سر است که پس از سعی انجام می‌شود. مردها می‌توانند به جای تقصیر، سر خود را حلق کنند (بتراشند).

پس از تقصیر یا حلق، محرمات احرام برداشته می‌شود؛ به جز حرام بودنِ آمیزش و التذاذ جنسیِ زن و شوهر، که پس از طواف نساء و نماز آن حلال می‌شود.

طواف نساء و نماز آن

طواف نساء هفت دور گردیدن دور کعبه به نیت طواف است. زمان آن پس از تقصیر یا حلق است. پس از طواف نساء، نماز آن پشت مقام ابراهیم(ع) خوانده می‌شود. طواف نساء‌ و نماز آن مانند طواف و نماز عمره است (به جز نیت)؛ از این رو، از حجرالاسود آغاز شده و به همان‌جا پایان می‌یابد.

تفاوت اعمال عمره مفرده و عمره تمتع

اعمال عمره مفرده با اعمال عمره تمتع تفاوت‌هایی دارد که برخی از آنها چنین‌اند:

  1. عمره مفرده به نیت عمره مفرده بجا آورده شده؛ ولی عمره تمتع به نیت عمره تمتع بجا آورده می‌شود.
  2. احرام در عمره مفرده، در میقات یا ادنی الحل (مرز منطقه حرم) صورت می‌گیرد؛‌ ولی در عمره تمتع فقط باید در میقات‌ مُحرم شد.
  3. در عمره مفرده، طواف نساء و نماز آن لازم است؛ ولی در عمره تمتع لازم نیست.

جستارهای وابسته

منابع

این مقاله برگرفته از ویژه‌نامه عمره مفرده: وصال دوست، حوزه نمایندگی ولی‌فقیه در امور حج و زیارت معاونت فرهنگی، ۱۳۹۳ش، ص۷۴-۷۸ و کتاب درسنامه مناسک حج، محمدحسین فلاح‌زاده، تهران، مشعر، ۱۳۸۹ش. است.