پرش به محتوا

اسرار مقدمات حج: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی حج
Heidar (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Heidar (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۱۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{جعبه اطلاعات اعمال
{{جعبه اطلاعات اعمال
| عنوان = اسرار مقدمات حج
| عنوان = اسرار مقدمات حج
خط ۲۷: خط ۲۶:
| صفحه فتواهای مراجع =  
| صفحه فتواهای مراجع =  
| جستارهای وابسته = [[حج]]؛ [[اسرار حج]]
| جستارهای وابسته = [[حج]]؛ [[اسرار حج]]
}}
}}'''اسرار مقدمات حج''' به مجموعه‌ای از معانی و نتایج حاصل از اقدام فرد مسلمان جهت آماده‌سازی مقدمات حج در وطن است. اموری پیش از شروع سفر [[حج]] است که باعث آمادگی و ارتقاء بهره معنوی [[حاجی]] می‌شود. به عقیده برخی، آمادگی برای [[حج]] و مطرح بودن آن در زندگی به قدری مهم است که پس‌انداز برای آن در روایات معصومین(ع) مورد ترغیب قرار گرفته و همچنین در طول سال دارای آثار مثبتی در فرد و جامعه است.
 
انجام حج «با مال حلال» از جمله مقدمات لازم حج است به شکلی که حج با مال حرام، موجب عدم قبول حج و حتی بطلان آن است. همچنین تأکید شده است که زاد و توشه [[حج]] یا [[عمره]] از بهترین‌ها باشد. بنابر روایتی از [[حضرت محمد (ص)|پیامبر(ص)]]، خداوند زیاده‌روی را دوست نمی‌دارد؛ مگر در حج و عمره. درباره اسرار مقدمات حج، گفته شده که چنین رفتاری غنای جامعه اسلامی را در عرصه عمومی نمایش می‌دهد.


== مقدمات حج ==
== مقدمات حج ==


مقدمات حج اموری پیش از شروع سفر حج است که باعث آمادگی و ارتقاء بهره معنوی حاجی می‌شود. انجام هر کاری نیاز به تحصیل مقدماتی دارد؛ ولی در حج علاوه بر مقدمات معمول سفر، بر مقدمات دیگری تاکید شده است. حج را همچون قله‌ای دانسته‌اند که برای رسیدن به آن بایستی از تپه‌ها و کوه‌های مرتفع عبور کرد تا به آن رسید.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 76 .</ref>  
مقدمات [[حج]] انجام دادن امور و تهیه اسباب و لوازم مادی و معنوی پیش از شروع سفر حج است که باعث آمادگی و ارتقاء بهره معنوی [[حاجی]] می‌شود.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 76 .</ref> در روایتی از امام صادق(ع) بر تهیه مقدمات سفر پیش از آن تاکید شده است.<ref>کافی، ج4 ، ص 281 .</ref>
 
امام صادق (ع) به عیسی بن منصور فرمود: «عیسی من دوست دارم خداوند تو را بدین گونه ببیند که در فاصله بین دو حج مشغول تهیه مقدمات برای حج دیگر هستی».<ref>کافی، ج4 ، ص 281 .</ref>
 
== اسرار مقدمات حج ==
 
=== پس انداز برای حج ===
به عقیده برخی، آمادگی برای حج و مطرح بودن آن در زندگی به قدری مهم است که پس انداز برای آن مورد ترغیب قرار گرفته است.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 76 .</ref> امام صادق (ع) فرمود: هر یک از شما وقتی سودی حاصل کرد اگر قدری از آن را کنار بگذارد و بگوید این برای حج است، زمانی که ایام حج فرا برسد هزینه حج او آماده است و به راحتی عازم سفر می‌شود. اما اگر هر سودی که به دست آورد هزینه کرد و پس انداز نکرد. وقتی زمان حج می‌رسد، بایستی از سرمایه هزینه کند و این کار بر او گران می‌آید.<ref>کافی، ج4 ، ص 280 .</ref>


یاد حج و مطرح بودن آن در طول سال دارای آثار ارزنده و مثبتی در فرد و جامعه دانسته شده به این شکل که از یک سو موجب تلاش اقتصادی بیشتر برای تحصیل درآمد و تأمین هزینه حج می‌شود و از سوی دیگر در زندگی سالانه شخص هدفی معنوی را تعیین می‌کند که دارای نقش سازنده‌ای از نظر اخلاقی و اجتماعی است.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 76 .</ref>
== پس انداز برای حج ==
یاد حج و برنامه‌ریزی برای آن دارای تاثیر مثبت در فرد و جامعه دانسته شده چرا که موجب تلاش اقتصادی بیشتر برای تحصیل درآمد و تأمین هزینه حج می‌شود و از سوی دیگر در زندگی سالانه شخص هدفی معنوی را تعیین می‌کند.<ref>درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 76 .</ref>در روایاتی از امامان شیعه(ع) به پس‌انداز کردن بخشی از درآمد برای هزینه سفر حج در آینده توصیه شده است.<ref>کافی، ج4 ، ص 280 .</ref>


=== حج با مال حلال ===
=== حج با مال حلال ===
انجام حج «با مال حلال» از جمله مقدمات واجب حج است به شکلی که حج با مال حرام جایز نبوده و باطل است.<ref>مناسک حج ، ص 36 ؛ مناسک جامع حج ، ص 36.</ref>  
انجام حج «با مال حلال» از جمله مقدمات لازم حج است به شکلی که حج با مال حرام، موجب عدم قبول حج و حتی بطلان آن است.<ref>مناسک حج ، ص 36 ؛ مناسک جامع حج ، ص 36.</ref> و در روایات معصومان از سفر با مال حرام نهی شده است.<ref>تهذیب الاحکام ، ج 6 ، ص 368 .</ref> درباره فلسفه نهی از حج با مال حرام، برخی محققان حج با مال حرام را در تضاد با مقتضای حج، که عبودیت خداوند است، دانسته‌اند.<ref name=":0">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 77 .</ref> همچنین گفته شده که عبادتی که مقدمات آن از حلال تهیه نشده باشد از «تقوا» تهی است و با چنین عملی «تقرب» حاصل نمی شود.<ref name=":0" />


از جمله مقدمات ضروری حج استفاده از توشه حلال در این مسیر است. این موضوع گرچه از مقدمات و گاه آداب حج دانسته شده ولی آن را باید از واجبات و ضروریات حج دانست؛ چون حج با مال حرام و شبهه ناک حج نیست
=== تهیه بهترین و پاکیزه‌ترین توشه برای حج ===
 
رسول گرامی اسلام فرمود: «اگر حاجی با مال حرام حج به جا آورد و بگوید «لبيك اللهم لبيك»، خداوند در پاسخ، این لبيك را به تو برگشت می‌دهد.»


در روایات حج مبرور مقابل حج مازور آورده شده است حج مازور حجی است که با «مال زور» انجام می گیرد. روشن است که حج صافی مسلمانی است و حج گزار با ورود به این عمل همه جوانب نظری و عملی دین خود را کمال میبخشد. اگر کسی با مال ناپاک حج به جا آورد، در تضاد مقتضای حج - که عبودیت خداوند است - گام برداشته است.
تأکید شده است که زاد و توشه [[حج]] یا [[عمره]] از بهترین‌ها باشد.<ref name=":1">درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 78 .</ref> [[امام سجاد (ع)]] زمانی که به مکه برای حج یا عمره سفر می‌کرد از پاکیزه ترین چیزها برای آن توشه تهیه می‌کرد.<ref>من لا یحضره الفقیه ، ج 2 ، ص 282 .</ref> در فلسفه این توصیه گفته شده که حج و عمره مظهر غنای جامعه اسلامی است. از همین رو به برگرفتن بهترین توشه توصیه شده و از طرفی ریخت و پاش در حج ممنوع شمرده نشده است.<ref name=":1" /> [[رسول خدا (ص)]] فرمود: «خداوند زیاده روی را دوست نمی‌دارد مگر در حج و عمره»<ref>من لا یحضره الفقیه ، ج 2 ، ص 167 .</ref>


تقوا شرط قبولی هر عمل است إِنَّمَا يَتَقَبَّلُ اللهُ مِنَ الْمُتَّقِينَ و عبادتی که مقدمات آن از حلال تهیه نشده باشد از «تقوا» تهی است و با چنین عملی «تقرب» حاصل نمی شود.
== مقاله‌های مرتبط ==


در حقیقت عبادت بدون تقوا دچار تضاد درونی است؛ چون از
* [[اسرار حج]]
* [[آداب حج]]


يك سو کار انجام شده مخالف فرمان خداوند و دور کننده انسان از او است و از جهت دیگر او میخواهد یا چنین ترکیبی از عمل به خداوند تقرب پیدا کند. در این صورت آنچه «مقرب» است با آنچه «مبعد» است در یک نقطه تلاقی میکند؛ در حالی که دو ضد در یک نقطه جمع نمی شود.
== پانویس ==
{{پانویس}}


=== تهیه بهترین و پاکیزه‌ترین توشه برای حج ===
== منابع ==
{{منابع}}
* '''مناسک جامع حج''': ناصر مکارم شیرازی، ابوالقاسم علیان نژادی، قم، مدرسه امام علی بن ابی طالب ( علیه السلام ) ، 1384ش.
*'''درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج'''، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.{{پایان}}{{حج و عمره}}
[[رده:حج]]
[[رده:مستحبات حج]]
[[رده:آداب حج]]
[[رده:اسرار حج]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۳ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۷:۵۱

اسرار مقدمات حج
دستهمقدمات و آداب حج
مربوط به آیینحج
مکانحرم مکی
حکمبرخی امور مقدماتی واجب و برخی مستحب است
پیامد فقهیحج با مال حرام، باطل است.
آداب وابستهغسل؛ نیت؛ تلبیه؛ پوشیدن لباس احرام؛
احکام فقهی وابستهمحرمات احرام؛ مستحباب احرام؛ واجبات احرام
جستارهای وابستهحج؛ اسرار حج

اسرار مقدمات حج به مجموعه‌ای از معانی و نتایج حاصل از اقدام فرد مسلمان جهت آماده‌سازی مقدمات حج در وطن است. اموری پیش از شروع سفر حج است که باعث آمادگی و ارتقاء بهره معنوی حاجی می‌شود. به عقیده برخی، آمادگی برای حج و مطرح بودن آن در زندگی به قدری مهم است که پس‌انداز برای آن در روایات معصومین(ع) مورد ترغیب قرار گرفته و همچنین در طول سال دارای آثار مثبتی در فرد و جامعه است.

انجام حج «با مال حلال» از جمله مقدمات لازم حج است به شکلی که حج با مال حرام، موجب عدم قبول حج و حتی بطلان آن است. همچنین تأکید شده است که زاد و توشه حج یا عمره از بهترین‌ها باشد. بنابر روایتی از پیامبر(ص)، خداوند زیاده‌روی را دوست نمی‌دارد؛ مگر در حج و عمره. درباره اسرار مقدمات حج، گفته شده که چنین رفتاری غنای جامعه اسلامی را در عرصه عمومی نمایش می‌دهد.

مقدمات حج[ویرایش | ویرایش مبدأ]

مقدمات حج انجام دادن امور و تهیه اسباب و لوازم مادی و معنوی پیش از شروع سفر حج است که باعث آمادگی و ارتقاء بهره معنوی حاجی می‌شود.[۱] در روایتی از امام صادق(ع) بر تهیه مقدمات سفر پیش از آن تاکید شده است.[۲]

پس انداز برای حج[ویرایش | ویرایش مبدأ]

یاد حج و برنامه‌ریزی برای آن دارای تاثیر مثبت در فرد و جامعه دانسته شده چرا که موجب تلاش اقتصادی بیشتر برای تحصیل درآمد و تأمین هزینه حج می‌شود و از سوی دیگر در زندگی سالانه شخص هدفی معنوی را تعیین می‌کند.[۳]در روایاتی از امامان شیعه(ع) به پس‌انداز کردن بخشی از درآمد برای هزینه سفر حج در آینده توصیه شده است.[۴]

حج با مال حلال[ویرایش | ویرایش مبدأ]

انجام حج «با مال حلال» از جمله مقدمات لازم حج است به شکلی که حج با مال حرام، موجب عدم قبول حج و حتی بطلان آن است.[۵] و در روایات معصومان از سفر با مال حرام نهی شده است.[۶] درباره فلسفه نهی از حج با مال حرام، برخی محققان حج با مال حرام را در تضاد با مقتضای حج، که عبودیت خداوند است، دانسته‌اند.[۷] همچنین گفته شده که عبادتی که مقدمات آن از حلال تهیه نشده باشد از «تقوا» تهی است و با چنین عملی «تقرب» حاصل نمی شود.[۷]

تهیه بهترین و پاکیزه‌ترین توشه برای حج[ویرایش | ویرایش مبدأ]

تأکید شده است که زاد و توشه حج یا عمره از بهترین‌ها باشد.[۸] امام سجاد (ع) زمانی که به مکه برای حج یا عمره سفر می‌کرد از پاکیزه ترین چیزها برای آن توشه تهیه می‌کرد.[۹] در فلسفه این توصیه گفته شده که حج و عمره مظهر غنای جامعه اسلامی است. از همین رو به برگرفتن بهترین توشه توصیه شده و از طرفی ریخت و پاش در حج ممنوع شمرده نشده است.[۸] رسول خدا (ص) فرمود: «خداوند زیاده روی را دوست نمی‌دارد مگر در حج و عمره»[۱۰]

مقاله‌های مرتبط[ویرایش | ویرایش مبدأ]

پانویس[ویرایش | ویرایش مبدأ]

  1. درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 76 .
  2. کافی، ج4 ، ص 281 .
  3. درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 76 .
  4. کافی، ج4 ، ص 280 .
  5. مناسک حج ، ص 36 ؛ مناسک جامع حج ، ص 36.
  6. تهذیب الاحکام ، ج 6 ، ص 368 .
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 77 .
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، ص 78 .
  9. من لا یحضره الفقیه ، ج 2 ، ص 282 .
  10. من لا یحضره الفقیه ، ج 2 ، ص 167 .

منابع[ویرایش | ویرایش مبدأ]

  • مناسک جامع حج: ناصر مکارم شیرازی، ابوالقاسم علیان نژادی، قم، مدرسه امام علی بن ابی طالب ( علیه السلام ) ، 1384ش.
  • درسنامه پیش درآمدی بر فرهنگ نامه اسرار و معارف حج، کمیته اسرار و معارف معاونت امور روحانیون حوزه نمایندگی ولی فقیه در امور حج و زیارت، تهران، مشعر، 1389ش.